39. Тарату құрылғысының жинақтағыш шинасын таңдау.

Жинақтаушы  шиналарды  және  кез-келген қосылыстағы шиналық  айырғыштарды  жөндеу  үшін  жинақтаушы  шинадан  толығымен  кернеуді  сөндіру  керек, яғни  қорек  көздерін  өшіру  керек. Жинақтаушы  шиналардағы  қысқа  тұйықталуда (К2 нүктесі) қорек  көздерін  өшіруді  туғызады  яғни  тұтынушылардың  электрмен жабдықталуы  тоқтатылады.

 

 

 

9.1 Сурет - Бір  жүйелі  жинақтаушы секцияланбаған (а) және  секцияланған(б)  шиналар  сұлбалары

 

Ажыратқышпен  секциялау бір  жүйелі  шиналар  сұлбасының  құндылығын  сақтайды, жинақтаушы шиналардағы   апат тек  бір ғана  тоқ  көздерін  және  тұтынушылардың  жартысын   сөндіреді. 

Бір  жүйелі  жинақтаушы шиналар  сұлбалары  кернеуі  6 – 10 кВ  қосалқы  станциясында және  стацияның  өзіндік  мұқтаждығында  кеңінен   

қолданылады, өзіндік  мұқтаждықта  бұл  сұлбалардың    құндылықтарын толық   пайдалануға  болады, әсіресе ол  КТҚ  қолдану  арқасында  іске  асырылады.

Бір  генератор  өшірілгенде  осы  секция  тұтынушылары  екі жақтан  қоректенеді, бұл  секцияда кернеу  айырмашылығының  мәні  аз  болады  және  тұйықталмаған   шиналар  жүйесі сұлбасына  қарағанда  секциялық  реакторларды  аз  тоққа  таңдауға  мүмкіндік    береді.

Генераторлары 63 МВт-қа  дейінгі  ЖЭО-на   егер оның тұтынушылары  резервтенген  желімен  қоректеніп, секцияға  қосылыс  саны   алты – сегізден   аспаса қарастырылған  сұлба  ұсынылады.

40. Күштік кабельдерді таңдау.

41. Күштік трансформаторлардың кернеу деңгейін реттеу.

Күштік трансформаторлар бір кернеудегі айнымалы токты басқа кернеудегі айнымалы токқа, төменгі немесе жоғары шамаға түрлендіру үшін арналады.

Трансформаторлар электр энергиясын тасымалдау және тарату жүйелерінде кеңінен қолданыс тапқан. Электр станциясынан тұтынушыларға тасымалдау барысында электр энергия бірнеше рет түрленеді: алдымен электр беріліс желілеріндегі шығынды азайту мақсатымен кернеуді жоғарылатады, кейін электротехникалық құрылғылардың қауіпсіз әрі өнімді жұмыс істеуін қамтамасыз еткенше төмендету. Кернеуді трансформатор көмегімен түрлендіру электр станцияларында өндірілген генератор қуатын 7-8 есе өсіруге мүмкіндік береді. Сондықтан трансформатордың техникалық сипаттамаларын ( ) өсіру энергетикамен жабдықтаудағы маңызды мәселелердің бірі және оның шешімі электр энергия тұтынушыларына тасымалдың сенімділігі мен сапалылығын арттыруға жол ашады.

Бүгінгі таңда Ресей Федерациясында электр станциялардағы генератордың қосынды қуаты 300 млн.кВт болғанда, орнатылған трансформаторлар арқылы жалпы қуаты 2 млрд.кВт құрап отыр.

Кернеу шамасын жоғарылататын трнсформаторлар – жоғарылатқыш, ал төмендетуші – төмендеткіш трансформатор деп аталады.

Трансформаторлар екі орамалы және үш орамалы болуы мүмкін. Үш орамды трансформатор ТК орама мен ЖК орамадан басқа ортаңғы кернеулі ОК орамаға ие.үш орамалы күштік трансформатор тұтынушыларды әр түрлі кернеудегі электр энергиямен жабдықтай алады.

Трансформатордағы кернеудің түрленуі индуктивті байланысқан екі ораманың айнымалы магнит ағыны әсерінен жүреді. Электр энергия көзіне қосылған орама бірінші ретті, ал жүктемеге қосылған орама – екінші ретті деп аталады. Егер трансформатор арқылы әр түрлі кернеумен екі немесе одан көп жүктемені қоректендіру керек болса, онда сәйкес екінші ретті орамалар саны тандалынады. Екі және үш орамалы трансформатордың сұлбадағы шартты белгілері 11-суретте көрсетілген.

Тарату құрылғылары мен өндірістік кәсіпорын қосалқы станцияларында 6 және 10 кВ кернеуді сәйкесінше 0,23 және 0,4 кВ кернеуге түрлендіруші үш фазалы екі орамалы төмендеткіш трансформаторлар қолданылады.

11-сурет. Екі (а) және үш (б) орамалы трансформатордың сұлбадағы шартты белгілері