14. Қысқа тұйықталу тоғының термиялық әсері.
Электр тоғының адам денесінен өткен кезде оған тигізетін әсері әртүрлі болады: термиялық (қыздыру), электролиздік, биологиялық, механикалық әсері. Бұл жағдайларда адам денесінің басты мүшелерінің (ми, жүрек, өкпе т.б.) жұмыс істеу әрекеті бұзылуы мүмкін.
Термиялық әсер – денеден өткен тоқтың әсерінен нерв жүйесі, қан тамырлары, бұлшық еттері, сүйектер т.б. органдардың қызуынан және дененің кей жерлерінің күюінен тұрады.
Электролиз әсері – электр тоғының қанды, тұз ерітінділерін және басқа органикалық сұйық заттарды ерітіп, бұзуымен байланысты болады. Биологиялық әсері – дегеніміз электр тоғының нерв жүйесіне әсерін тигізіп, дененің жанды ткандарын қоздырып, бұлшық еттерінің ерексіз дірілдеп, тартылуы болады. Бұл жағдайда жүрек пен өкпе еттері де тартылып, олардың жұмыс істеу әрекеттері бұзылады. Механикалық әсер – бұл бұлшық еттері үзіліп, жыртылып, сүйектер сынып т.б. жараланудан болады.
Сонымен адам денесінен өткен электр тоғының әсерінен организмде әртүрлі ауыр бұзылыстар болып, адам қатты зақымданып, өлім қаупі тууы мүмкін.
Бұл көрсетілген электр тоғының организмге тигізетін әртүрлі әсерін біріктіріп негізгі 2 топқа бөлуге болады: электр зақымдары және электр соққысы.
Электр зақымдары дегеніміз дененің әр жерінде анық білінген жарақаттар, оларға жататын электр күйіктері, терінің металлдануы, электр офтальмиясы, механикалық зақымдар.
15. Доғаны сөндіретін орауыштар. Оларды таңдап алу тәртібі.
16. Синхронды генераторларды қоздыру жүйелері.
13. сұрақта жауабы бар
17. Қысқа тұйықталу тоғын шектеу тәсілдері.
Тоқ шектеуіштері деп – тез әсер ететін жарылғыш әсері бар, коммутациялық аппаратты, 1000-4500А номиналды тоққа белгіленген құрылғыны айтады. Құрылымы бойынша тоқ шектеуіштері (1.5.а-сурет) 1-толық күштік көрсеткіші бар, 7-шнурлы балқитын сақтандырғышы 20-150А тоққа негізделген. Күштік көрсеткіш ішінде электрлік капсуль-детонатор приротроны енгізілген, ол импульстік трансформатордан ИТ (1.5.б-сурет) әсер алады.
Сур. 19- Тоқ шектегіш (а) және оларды басқарудың құрылымдық сұлбасы (б).
Қысқаша тұйықталу кезінде сақтау құрылғысы СҚ басқару блогына ББ әсер етіп, осы арқылы ӨТ капсуль-детонаторына импульс жібереді. Бұл припотронның және күштік сымдардың жарылысына алып келеді.
Жағдайды жеңілдету үшін көрсеткіштің сыртында 3-жағалай және жанамалай бұрымдар орнатылады. Күштік көрсеткіші 2-оқшауланған сыртқы қабатына бекітілген, ол припотрон жарылысы кезінд .кенеттен қысымның жоғарлауына қарсы тұра алады.
Тізбекті ажыратқанда тоқ шектеуішін ауыстыру керек. Оны 6-арнайы қысқыштардан, 5-изоляторда бекітілген, 4-цокольға бителуінен шешеді.
Тоқ шектеішінің толық өшу уақыты 3-5мкс-тен аспайды, сол себептен тізбектегі тоқ амплитудты жетпейді. Тоқ шектеуіштері секциялық ажыратқыштардың орнына ТҚ схемаларын эффектілі қолданады. Бұл аппараттарды және тоқ жүргізуі бөлшегінің, соққылық әсері оң, қысқа тұйықталу тудыратын тоққа қарағанда.
18. Трансформаторларды қосудың топтары.
ТР орамдары келесі қосылыстарда болады: жұлдызша Y, жұлдызша бейтараптамасы шығарылған Y-0 және үшбұрыш ∆. Біріншілік және екіншілік орамалардағы Э.Қ.К. фаза арасындағы (Е1 және Е2) ығысуды шартты белгіде қосылу топтары ретінде көрсету қабылданған.
Үш фазалы трансформаторларда орама қосылудың әртүрін қолданамыз, қосылудың он екі түрін енгізуге болады, орамалардың жұлдызша-жұлдызша қосылу сұлбаларында, кез-келген жұп топтарды (2,4,6,10,0) алуға болады ал жұлдызша – үшбұрыш сұлбасында немесе үшбұрыш – жұлдызша кез-келген тақ топтарды (1,3,5,7,9,11) алуға болады. Топтар, орамалар қосылу сұлбасының белгілерінің оң жағынан көрсетіледі.