Знакамітыя дзеячы

Вячка (? – 1224) – князь кукенойскі, вёў барацьбу супраць крыжакоў, пад час абароны Юр’ева загінуў.

Усевалад (? – ?) – князь герцыкскі. Вёў барацьбу з Ордэнам мечаносцаў. На працягу жыцця не пераставаў змагацца супраць крыжакоў. Пасля 1214 г. яго лёс невядомы.

Гедымін (глядзець модуль 2).

Давыд Гарадзенскі (глядзець модуль 2).

Ягайла (глядзець модуль 2); заключыў з Польшчай Крэўскую ўнію ў 1385 г..

Вітаўт Вялікі (глядзець модуль 2). У 1404 г. заваяваў Смаленск, 1408 г. вызначыў мяжу з Маскоўскай дзяржавай па рэках Угра і Ака. У 1399 г. пацярпеў паражэнне ад татараў на р.Ворскле, але адабраў ад іх паўдзень Падоліі, што дало ВКЛ выхад да Чорнага мора. У Грунвальдскай бітве 1410 г. узначальваў войскі ВКЛ.

Астрожскі Канстанцін (1460-1530) – князь, гетман ВКЛ з 1497 г., кашталян віленскі з 1511 г., ваявода трокскі з 1522 г. Выдатны палкаводзец. Атрымаў перамогу больш чым у 60 бітвах.

Баторый Стэфан (1533-1686) – кароль польскі і вялікі князь ВКЛ, у 1579-1582 гг. адваяваў у маскоўскіх войскаў гарады Полацк і Вялікія Лукі.

Радзівіл Януш – дзяржаўны дзеяч, гетман ВКЛ з 1654 г. Кіраваў войскамі Княства ў барацьбе супраць казакоў і маскоўскіх палкоў. Падпісаў Кейданскі дагавор 1655 г. аб пераходзе ВКЛ ад уніі з Польшчай да ўніі са Швецыяй.

Сабескі Ян (1624-1696) – вядомы польскі палкаводзец, які праслыў ў Еўропе сваімі перамогамі над туркамі. З 1674 г. – польскі кароль і вялікі князь Літоўскі. У сваёй унутранай палітыцы абапіраўся на шляхту, вёў упартую барацьбу супраць антыкаралеўскіх выступленняў магнацкіх родаў.

Аўгуст ІІ (1670-1733) – кароль Рэчы Паспалітай з 1697 г. Саюзнік Пятра І у гады Паўночнай вайны (1700-1721 гг.). У ходзе няўдалых ваенных дзеянняў супраць шведаў страціў прастол, але Палтаўская перамога (1709 г.) рускай арміі аднавіла яго каралеўства.

Ляшчынскі Станіслаў (1677-1766) – польскі кароль і вялікі князь Літоўскі ў 1704-1711 гг. і 1733-1734 гг. Першы раз быў абраны на прастол ва ўмовах Паўночнай вайны пад націскам Швецыі. Пасля Палтаўскай бітвы і страты падтрымкі з боку шведскага караля Карла ХІІ вымушаны быў падацца ў эміграцыю. На кароткі час быў адноўлены ва ўладзе дзякуючы Францыі.

Славінскі А.С. (1885-1937 ) – удзельнік грамадзянскай вайны (1918-1920 гг.). У час германскай акупацыі член Мінскага падпольнага райкама РКП(б). З лютага 1919 г. – камісар Заходняй стралковай дывізіі. У пачатку 1920 г. арганізатар партызанскага руху ў Мінскай губерні. Адзін з найбольш вядомых дзеячаў КПЗБ.

Талаш В.І. (1844-1946) – удзельнік партызанскага руху ў гады грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў, народны герой. У 1919 г. арганізаваў і ўзначаліў партызанскі атрад (каля 300 чалавек). Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга.

Харужая В.З. (1903-1942) – з 1924 г. на падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі; сакратар ЦК КСМЗБ, член ЦК КПЗБ. У 1932 г. вярнулася ў Мінск. У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічала ў партызанскім руху. У 1942 г. закатавана фашыстамі.

Гаўрылаў П.К., Кіжаватаў А.М., Наганаў А.Ф., Фамін Я.М. – кіраўнакі абароны Брэсцкай крэпасці ў 1941 г.

Гастэла М.Ф., Бурдзянюк А.А., Скарабагаты Р.М., Калінін А.А. – экіпаж самалёта, які здейсніў свій подзвіг у раёне Радашковіч (самалёт быў накіраваны на вялікую колькасць варожай баявой тэхнікі).

Паўлаў Д.Р. – з чэрвеня 1940 г. – камандуючы Заходняй Асобай ваеннай акругай (з 22 чэрвеня 1941 г. – Заходняга фронту). 27 ліпеня 1941 г. ілжыва абвінавачаны ў паражэннях Чырвонай Арміі, асуджаны і расстраляны.

Раманаў М.Ц. – генерал-маёр, камандзір 172-й стралковай дывізіі. Пад яго камандаваннем ажыцяўлялася абарона Магілёва. Цяжка паранены трапіў у палон, закатаваны ў лягеры смерці.

Флёраў І.А. - камандзір Асобай эксперыментальнай батарэі рэактыўных установак (“Кацюш”), якая 14 ліпеня 1941 г. упершыню нанесла ўдар па нямецка-фашысцкіх войсках на чыгуначнай станцыі Орша і пераправе цераз Днепр.

Даватар Л.М. – генерал-маёр, Герой Савецкага Саюза, камандаваў асобай кавалерыйскай групай, якая зрабіла глыбокі рэйд па тылах ворага. Загінуў у 1941 г.

Астроўскі Радаслаў – пачынальнік беларускага нацыянальнага руху, са снежня 1943 г. прэзідэнт “Беларускай Цэнтральнай Рады” (БЦР). Пасля вайны ў эміграцыі.

Іваноўскі Вацлаў (глядзець модуль 1) – з лістапада 1941 г. бургамістр г.Мінска. Загінуў 7 снежня 1943 г. пры загадкавых абставінах.

Машэраў П.М. (глядзець модуль 2) – герой Савецкага Саюза, узначальваў Расонскае партыйна-камсамолькае падполле. У 1942-1943 гг. – камандзір партызанскага атрада, камісар партызанскай брыгады. Пасля вайны на камсамольскай і партыйнай рабоце.

Панамарэнка П.К. (глядзець модуль 2) – кіраўнік Цэнтральнага штаба партызанскага руху.

Калінін П.З. – сакратар ЦК КП(б)Б, узначальваў Беларускі штаб партызанскага руху.

Шмыроў М.П. (“бацька Мінай”) – стваральнік аднаго з першых партызанскіх атрадаў на Беларусі. Камандзір І Беларускай партызанскай брыгады.

Кавалёў І.К., Казінец І.П. – арганізатары і кіраўнікі Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б.

Заслонаў К.С. – узначаліў некалькі дыверсійных груп, якія паралізавалі работу Аршанскага чыгуначнага вузла. У 1942 г. камандзір партызанскага атрада, брыгады. Загінуў ля вёскі Купаваць (1942 г.) Сенненскага раёна.

Бумажкоў У.П., Паўлоўскі Ф.І. – савецкія і партыйныя кіраўнікі, арганізатары аднаго з першых партызанскіх атрадаў на Беларусі, першыя ў гісторыі партызанскага руху Героі Савецкага Саюза.

Баграмян І.Х. – 1-м Прыбалтыйскім; Ракасоўскі К.К. – 1-м Беларускім; Захараў Г.Ф. – 2-м Беларускім; Чарняхоўскі І.Ф. – 3-м Беларускім – камандуючыя франтамі, якія вызвалялі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў летам 1944 г.

Кісялёў К., Жэбрак А., Перцаў У., Байдукоў Г., Шмыгаў Ф. – удзельнікі ўрадавай дэлегацыі БССР на міжнароднай канферэнцыі ў Сан-Францыска. У выніку яе дзейнасці была заснавана Арганізацыя Аб’яднаных нацый (ААН). БССР увайшла ў лік краін-заснавальніц ААН.