Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
История Беларуси методичка.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

Знакамітыя дзеячы

Сапега Леў (1557-1633) – выдатны дзеяч сярэдневечнай Беларусі, юрыст, пісьменнік-публіцыст, канцлер ВКЛ. Удзельнік стварэння “Статута 1588” – поўнага кодэкса законаў ВКЛ.

Скарга Пётр (1536-1612) – царкоўны дзеяч ХVІ – пачатку ХVІІ ст., ініцыятар Берасцейскай царкоўнай уніі 1596 г.

Касой Феадосій (? - ?) – рэлігійны вольнадумеці прапаведнік ХVІ ст., прадстаўнік сялянска-плебейскай ерасі. З халопаў. Выступаў з прапагандай радыкальна-рэфармацыйнага вучэння. У канцы 60-х гг. ХVІ ст. далучыўся да беларускіх антытрынітарыяў. Выступаў супраць феадальнага прыгнёту, за роўнасць народаў і веравызнання.

Пацей Іпацій (1541-1613) – пісьменнік-палеміст, дзяржаўны і царкоўны дзеяч ВКЛ, адзін з арганізатараў Берасцейскай царкоўнай уніі 1596 г.

Чачот Ян, Зан Тамаш – беларускія паэты, пісьменнікі, удзельнікі вызваленчача руху ХІХ ст..

Луцкевіч Антон Іванавіч (1884-1940) – выдатны беларускі публіцыст, літаратурны крытык, палітычны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з ідыёлагаў і кіраўнікоў БСГ і беларускага нацыянальна-вызваленчага руху. Рэдактар газеты “Наша доля” і “Наша ніва”.

Луцкевіч Іван Іванавіч (1881-1919) – беларускі археолаг, гісторык, этнограф і грамадскі дзеяч. Уваходзіў у рэдакцыі газет “Наша доля” і “Наша ніва”. Ініцыятар стварэння беларускага музея ў Вільні. Адзін з арганізатараў і член ЦК БСГ, прымаў актыўны ўдзел у беларускім нацыянальным адраджэнні.

Іваноўскі Вацлаў (1880-1943) – грамадскі дзеяч Беларусі. Пачынаў сваю палітычную актыўнасць у Санкт-Пецярбургу. Арганізаваў культурную работу сярод студэнцтва. Працаваў над гісторыяй Беларусі. Адзін з заснавальнікаў Беларускай рэвалюцыйнай грамады і Беларускай сацыялістычнай грамады.

Лёсік Язэп (1884-1940) – член БСГ. Узначальваў Раду І Усебеларускага з’езда. Уваходзіў у склад Рады БНР. Акадэмік АН БССР (1928). Пісьменнік, мовазнаўца. Аўтар падручнікаў “Практычная граматыка беларускай мовы”, “Беларуская мова”, “Правапіс”. Арыштаваны ў 1930 г., памёр у турме ў 1940 г. Рэабілітаваны ў 1957, 1988 гг.

Смоліч Аркадзь (1891-1938) – сакратар земляробства ва ўрадзе БНР. У 20-я гг. ХХ ст. выкладаў у БДУ. Акадэмік АН БССР. Аўтар класічнага падручніка “Геаграфія Беларусі”. Арыштаваны ў 1930 г. Растраляны ў 1938 г. Рэабілітаваны ў 1957, 1988 гг.

Варонка Язэп (1891-1952) – старшыня першага ўрада БНР. Аўтар кнігі “Беларускі рух ад 1917 да 1920 г.”.

Тарашкевіч Браніслаў (1892-1941) – адзін са стваральнікаў і старшыня ЦК БСРГ, накіроўваў дзейнасць арганізацый “Змаганне”, “ТБШ”. Аўтар першай “Беларускай граматыкі для школ”. Акадэмік АН БССР. Вучоны-філолаг, літаратар. Расстраляны ў 1938 г. Рэабілітаваны ў 1957 г.

Рак-Міхайлоўскі Сымон (1885-1937) – член БСГ, Рады БНР, адзін з ініцыятараў стварэння БСРГ. Адзін з кіраўнікоў ТБШ. Аўтар падручніка для школ “Арыфметычны задачнік для пачатковых школ”. Пісаў вершы, займаўся перакладчыцкай дзейнасцю. Рэпрэсіраваны.

Аляхновіч Францішак (1883-1944) – драматург, пісьменнік, акцёр. Адзін са стваральнікаў беларускага тэатра.

Быкаў Васіль (1924-2003) – вядомы беларускі пісьменнік пасляваеннага часу. Галоўная тэма – чалавек на вайне. Творы В.Быкава перакладзены на дзесяткі моў свету.

Гілевіч Ніл (н.1931) – паэт перакладчык, літаратуразнавец, у 1980–1989 гг. старшыня Саюза пісьменнікаў Беларусі, з 1990 г. старшыня Таварыства беларускай мовы, вяшчальнік адраджэння беларускай мовы і культуры.