Іі модуль, 6 сабақ

Қанатты сөздер– тұжырымды ой, әуезді ұйқасқа құрылған өрнекті сөз тіркестері. Қанатты сөздер көбіне егіз, жалқы, кейде 3 – 4 шумақтан тұрады. Көлемі бұл мөлшерден артса, нақыл өлең, терме, толғауға айналып кетеді. Мақал-мәтелдерге ұқсас келеді. Қанатты сөздердің көбінесе авторлары белгілі болады. Қанатты сөздер өлең түрінде де, сол секілді қара сөз түрінде де кездеседі. Қанатты сөздерді "Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні" десе де болады.

Тілге байланысты:

Тәрбие басы – тіл (Махмұд Қашқари)

Тіліңді тый – тісің сынбайды (Ахмет Игүнеки)

Басқа пәле – тілден (Жиренше)

Аяққа кісен салуға болар, қолға кісен салуға болар – тілге кісен салуға болмас (Бәйдібек Қарашаұлы)

Қыз тілімен түйілген түйінді – жігіт тісімен шеше алмас (Төле би)

Тіл – өткір найза (Майлықожа Сұлтанқожаұлы)

Тіріде – жанға тыным жоқ, қызыл тілде буын жоқ (Базар Оңдасұлы)

Тіл жүректің айтқанына көнсе – жалған шықпайды (Абай)

Тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады (Ахмет Байтұрсынов)

Тілден – зікір, көңілден – пікір (Сұлтанмахмұт Торайғыров)

"Қазақ афоризмдері" кітабынан алынды

Өнер, білімге арналған:

1.Кімде-кім халқынан алмаса тәлім,

Оны үйрете алмас ешбір мұғалім. (Ж.Баласағұн)

2.Басқаларды үйрете жүріп біз өзіміз үйренеміз.(Сенека)

3.Ештеңе туралы сұрамайтын адам ештеңе үйренбейді.(Т.Фуллер.)

4.Өзіңді қарапайым жылы лебізіңмен силата білмесең, құр қаталдықтан түкте шықпайды.(А.П.Чехов)

5. «Мен еш уақытта өз оқушыларыма еш нәрсе үйретпеймін ~ тек қана олардың оқуы үшін жағдай жаратамын» (Альберт Эйнштейн)

6."Халықтың кемеліне келіп өркендеп өсуі үшін ең алдымен азаттық пен білім қажет" (Шоқан Уәлиханов)

7.Адамды тәрбиелеу – демек оның ертеңгі қуанышқа ие болатын келешек жолын тәрбиелеу.(А.С. Макаренко)

8.«Мұғалім ісі сырттай қарапайым болғанмен – тарихтағы ең ұлы істің бірі" (К.Д.Ушинский)

9.Құт берекең- атаң қымбат,

Аймалайтын анаң қымбат.

Мейірімді апаң қымбат.

Асқар тауың- әкең қымбат.(Қазыбек би)

10.Бiр әрiп үйреткенге 40 жыл сәлем бер.

11.Ұстаз – анаңдай ұлы.

12.Ұстаз ұстаз емес өз шәкiртi ұшiн күймесе,шәкiрт шәкiрт емес өз ұстазын сүймесе.

13.Ана мейiрiмiмен ұстаз мейiрiмi егiз.

14.Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.

15.Мектеп –кеме,бiлiм – теңiз. Барар жерге тез жетемiз.

16.Ана тілі халық болып жасалғаннан бері жан дүниесінің айнасы, өсіп-өніп, түрлене беретін, мәңгі құламайтын бәйтерегі .(Жүсіпбек Аймауытұлы)

17.Ана тілің – асылың, оны білмеген – масылың.(Қадыр Мырза Әлі)

Іі модуль, 7 сабақ

1. Туынды зат есімді белгіле.

А) күйші Ә)ән Б)бала В)жуды

2. Қосымша жалғанған сөзді белгіле.

А)өмір Ә)өгіз Б)көңілді В)дала

3. Күрделі зат есімді белгіле.

А) шаңғышы Ә) Абай Құнанбаев Б)бапкер В)суретші

4. І жақта тәуелдеулі зат есімді белгіле.

А)түймені Ә)інім Б)айтқанды В)балықтың

5.Зат есімнің жіктеулі түрін белгіле

А)ініммен Ә)көмекшімін Б) тапсырма В)онымен

6. Екінші жақта жіктелген етістікті белгіле.

А)келді Ә)келдім Б)келдің В)барды

7. Екі жай сөйлемнен құралған сөйлем қалай аталады?

А) құрмалас Ә)жай сөйлем Б)жайылма В)жалаң

8. Сөйлем мүшелерінің байланысын не арқылы анықтаймыз?

А)тыныс белгісі Ә)сұрақ қою арқылы Б)орын тәртәбә арқылы В)сөз арқылы

9. Сөз тіркесін белгілі.

А) орманда Ә) ағаштар Б)суық жел В)гүл өсті

10. Бірыңғай мүшелерді белгіле.

А)түрлі ағаштар Ә)орманда ағаштар Б) қайың, терек, емен В)күн күркіреді

11. Қыстырма сөзі бар сөйлем?

А)Сабақтан келдім. Ә)Қысқасы, сабаққа барамын. Б)Жаңбыр жауды. В)Мен гүл теремін.

12. Жуан дауысты дыбыстан құралған сөзді тап.

А) шөптер Ә)құстар Б)бәйтерек В)өсімдік

13. Күрделі етістікті тап.

А) оқушы Ә) күндіз Б)жазды В)жазып отыр едім

14.Алдыңғы сөз соңғы сөзге бағына байланысқан сөзді не дейміз?

А) сөз тіркесі Ә)сөйлем Б)сөз В)зат есім

15. Сын есім+зат есімнен жасалып тұрған сөз тіркесін тап.

А)бес алма Ә)әдемі көрпе Б) оқушы оқыды В)жеті қазына

16. Жалаң сөйлемді тап.

А)Құлын кісінеді. Ә)темір күрек Б)екі бала ойнады В)қайтып келді

17. Жатыс септігінде тұрған сөзді көрсет.

А)кітапта Ә)Абайдың Б) әлдекім В)дәптерді

18. Тәуелділік жалғау жалғанған сөзді тап.

А)үйіңіз Ә)сағаттың Б)шалқыма В)үй

19. Буын үндестігіне бағынып тұрған сөз.

А)гүлдың Ә)гүлды Б)гүлдер В)балалер

20. Өткен шақ етістікті белгіле.

А) барды Ә) баратын Б) барады В)көңілді

21."Керуеншілер" сөзі қандай сөзге жатады?

А)түбір сөз Ә)қосымшалы сөз Б) сын есім В)сөз тіркесі

22. Көмектес септікте тұрған сөз.

А)әжемен Ә)әжеге Б) әженің В)әжені

23. Шығыс септіктегі сөзді тап.

А)анадан Ә)анаға Б) анамен В)ананың

24. Күрделі мүшесі бар сөйлем?

А)Бала ойнады. Ә)Қызыл ала гүл өсті. Б)Орман іші тыныш. В)Балалар суға түсті.

25. Әже сөзін септе.

Атау Жатыс

Ілік Шығыс

Барыс Көмектес

Табыс