11.2.1 Рст рәсімінің басымдықтары

Келісімді пайдалану тәжірибесі РСТ рәсімі бойынша патенттеудің әрбір таңдалған елге бөлек тапсырыстар беру арқылы зерттеуді шет елдік патенттеудің дәстүрлі рәіміне қарағанда бірнеше басымдықтарын белгіледі:

1. Бірінші кезеңде өтініш беруші тапсырысты бір тілде береді, ейбір елдер үшін бұл өз тілдері, содан кейін ұлттық деңгейде тек патенттеу елінің тіліне аударылады, ол қайтадан жасалмайды.

2. Тапсырыс алатын бір ведомствоға беріледі.

3. Өтініш беруші зерттеуді жүзеге асыру мүмкіндіктері туралы сұрақтарды коммерциялық шешуге және зерттеуді шет елде патенттеу туралы шешім қабылдауға, патенттеу елін таңдауға қосымша уақыт алады, мұнымен қоса аудармасын дайындаумен және ұлттық төлемді төлеумен байланысты шығындар болмауы мүмкін.

4. Халықаралық іздеу туралы есептің оңды қорытындысы ұлттық патенттік вдомстволарда өтініш берушінің позициясын нығайтады.

5. Халықаралық іздеу зерттеу техниканың белгілі деңгейінен аспайтынын анықтай алады, бұл өтініш берушінің бас тартуына немесе қараудың ұлттық түріне ауыстырмай тұрып уақытында өзгертуге мүмкіндік береді, мұнымен ол мақсатсыз шығындардан құтылады немесе қосымша тапсырыс беруіне болады.

6. Халықаралық тапсырысты халықаралық іздеу туралы есебімен басып шығару осы зерттеулерге фирмаларды тартуға мүмкіндік береді және бұл өтініш берушіге зерттеуді жарнамалауды жеңілдетеді.

7. Ұлттық патенттік ведомстволармен және патенттік қолдаушылармен хат алмасуды азайтады.

11.2.2 Рст рәсімінің кемшіліктері

РСТ рәсмдерінің кемшіліктері де бар.

Олардың негізгісі – ЗМБҰ халықаралық бюросына төлем ретінде қосымша шығындар (патенттеу елдерінің негізгісін және әр біреуін белгілеу үшін). Патенттеу елдерін кем дегенде бес санында РСТ рәсімі бойынша патенттеу экономикалық тиімді екенін тәжірибе көрсетіп отыр. Сонымен қатар РСТ рәсімі патенттеу уақытын арттырады.

12 Зияткерлік меншіктің бүкіләлемдік ұйымы (змбұ)

12.1 Змбұ негізгі тұжырымдамасы

Зияткерлік меншіктің бүкіләлемдік ұйымы қысқартылған түрде «ВОИС» - орыс тілінде, «WIPO» (Wоrld Organization Intellect Property) – ағылшын тілінде, «UIРО» (Universal Organization Intellect Proprieties) – француз бен испан тілдерінде, 1967 жылы 14 шілдеде Стокгольмда қол қойылған конвенциямен белгіленген және 1970 жылы күшіне енді. Қазіргі таңда ұйым мүшелігіне 100-ден астам мемлекет, оның ішінде Ресей мелекеті кірген.

ЗМБҰ келесі мақсаттары бар: бүкіл әлемде зияткерлік меншікті қорғауға мемлекеттердің ынтымақтастығы арқылы жәрдемдесу және зияткерлік меншікті қорғау бойынша одақтардың әкімшілік ынтымақтастығын қамтамасыз ету.

ЗМБҰ қызмет көп қырлы. Ол ұлттық заңнамалардың үйлесімділігі бойынша халықаралық жаңа келісімдер мен жобаларды әзірлеумен, зияткерлік меншік нысандарының кейбіреуін халықаралық тіркеуді қамтаамсыз етумен, техникалық, ғылыми және басқа ақпараттарды жинақтаумен және таратумен айналысады. ЗМБҰ зияткерлік меншікті қорғау саласында дамыған елдерге осы елдерге кадрларды дайындау, зияткерлік өндіріс меншігі нысандары бойынша тұрпатты заңдарды жасауға, осы салада және басқа да сұрақтар бойынша тиісті мекемелердің қызметін жасау және жетілдіру арқылы көмек көрсетеді.

Ақпараттық қызметті белсендендірудің жалпы тенденциясы кейбір ерекшеліктері бар патенттік ақпарат саласына әсер етті, ойлап табу қоғамдық қатынастардың арнайы сұранысынан, сонымен қатар патенттік ақпараттың техникалық-құқықтық табиғатынан туындаған.

Қазіргі уақытта мемлекеттердің аса кең ауқымы патентті-ақпарттық қамтамасыз етуді болатын зерттеуге тапсырыстармен жұмыс істейтін сарапшылар үшін ғане өзекті емес, сонымен қатарғылыми-зерттеу және тәжірибелі-құрастырушылық қызметепен айналысатын мамандар үшін де өзекті қарастырылады. Мұның негізінде әлемде жылсайын пайда болатын жаңа технологиялар бойынша мөлшермен 0,5 млн. патенттік құжаттардың тек 10-15% ғана баслымдық және арнайы техникалық әдебиеттерде жарық көреді. Мұндай жағдай патенттік құжаттағы техникалық ақпаратқа қол жетімділікті пайдаланушыларға жеңілдету сұрағына көңіл бөлуді талап етеді, бұдан патенттік ақпарат саласын халықаралық деңгейде стандарттау бойынша жұмысты бірінші орынға жіберу керек.