- •1. Арналары уақытпен бөлінетін импульсты-кодалы модуляция негізіндегі цифрлық беру жүйелерінің құрылуы
- •1.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Цифрлық беру жүйелерінің классификациясы. Ауб- икм цбж сигналдарының ацт және цат
- •1.1 Сурет. Үздіксіз сигналдың дискретизациясы
- •1.2 Сурет. Аим сигналдың спектрі
- •1.3 Сурет. Жеке аим тракттың функционалды сұлбасы
- •1.4 Сурет. Жеке аим тракттың жұмыс істеуінің уақыттық диаграммалары
- •1.5 Сурет Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммасы
- •1.2 Кванттау. Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.2.1 Кванттау
- •1.2.2 Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.8 Сурет. Екілік кодалардың кестелері:
- •1.9 Сурет. Uаим санауларының uикм кодалық комбинацияға кодалану процессі
- •1.3 Топтық икм сигнал. Икм-ауб цифрлық беру жүйесінің соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.10 Сурет. Топтық икм сигнал
- •1.11 Сурет. Импульс ұзақтығы тактылы импульстан кіші (а) және тактылы интервалға тең (б)
- •1.12 Сурет. Және болғанда икм сигналдың
- •1.13 Сурет. Икм - ауб цбж соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.4.1 Арналық амплитудалы-импульсты модуляторлар және селекторлар
- •1.14 Сурет. Электронды кілт - ааим-ас аналогы
- •1.4.2 Кванттау шкаласы желілі және кванттау шкаласы желісіз кодерлер және декодерлер
- •1.4.3 Цифрлық беру жүйелерінің генераторлық жабдығы
- •1.15 Сурет. Беруге арналған генераторлық жабдықтың құрылымдық сұлбасы
- •1.16 Сурет. Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммалары
- •1.17 Сурет. Транзисторда жұмыс істейтін бг принципиалды сұлбасы
- •1.18 Сурет. Логикалық элементтер негізіндегі бг функционалдық сұлбасы
- •1.19 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеуші сұлбасы бар бг сұлбасы
- •1.4.4 Жиілік бөлгіштері
- •1.19 Сурет. Разряд бөлгіштерінің функционалды сұлбасы
- •2.1 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру әдістері
- •2.1 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды символ бойынша
- •2.2 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды арна бойынша
- •2.1.2 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру
- •2.3 Сурет. Пци әр түрлі стандарты үшін
- •2.1.3 Е1 біріншілік цифрлық ағынынның циклының құрылуы
- •2.4 Сурет. Е1 біріншілік цифрлық ағынның циклының және аса циклының құрылымы
- •2.1.4 Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылуы
- •2.5 Сурет. Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылымы
- •2.2 Цифрлық ағындарды біріктірудің асинхронды әдістері
- •2.6 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру
- •2.7 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру утж
- •2.3 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру әдістері. Stm – 1 цифрлық ағынын е1, е3, е4 компонентті ағындар негізінде құру
- •2.3.1 Цифрлық ағындарды синфазды-синхронды біріктіру және бөлу
- •2.8 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктірудегі уақыттық диаграммасы
- •2.9 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктіру
- •2.3.2 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру
- •2.10 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін
- •2.11 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін утж қабылдау
- •2.12 Сурет. Синхронды цифрлық иерархиядағы түрлену сұлбасы
- •2.4.1 Есте сақтау құрылғысы
- •2.13 Сурет. Есте сақтау құрылғысы
- •2.4.2 Уақыттық детектор
- •2.14 Сурет. Цифрлық уақыттық детектор
- •2.15 Сурет Цифрлық уақыттық детектордың жұмыс диагарммасы;
- •2.16 Сурет. Аналогты уақыттық детектор
- •2.17 Сурет. Аналогты уақыттық детектор жұмысының диаграммасы
- •2.4.3 Жылдамдықтарды келістіру командаларының бергіші және қабылдағышы
- •2.18 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының
- •2.19 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының қабылдағышы
- •2.4.4 Жиілікті фазалық автореттеуші құрылғысы
- •2.20 Сурет. Басқарушы сигналдың жоғары жиілікті құраушыларын
- •2.21 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы уи
- •2.22 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы
- •2.23 Сурет. Аралық мағыналарды беретін жфар құрылғысындағы сигналдың уақыттық диаграммалары: а – уақыттық жылжудың аралық мағынасы туралы сигнал;
- •2.5 Sdh аппаратураларының функционалдық блоктары
- •3. Цифрлық беру жүйелеріндегі синхрондау
- •3.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Синхрондау түрлері. Тактылы синхрондау
- •3.1 Тактылы синхрондау әдістері
- •3.1 Сурет. Тактылы синхрондау құрылғысының құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеушісі бар тсқ құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Циклдық синхрондаудың құрылуының жалпы принциптері
- •3.2.1 Циклдық синхрондау - тағайындалуы
- •3.3 Сурет. Циклдық синхрондау арнасы
- •3.4 Сурет. Синхросигнал типтерінің классификациясы
- •3.2.2 Синхросигналдың бақылауды бөгейтін және бір разрядты жылжуы бар қабылдағыштары
- •3.5 Сурет. Циклды бір разрядқа бөгейтін және бір разрядты жылжуы
- •3.6 Сурет. Синхротопты анықтағыштың құрылымдық сұлбасы
- •3.7 Сурет. Бақылау циклға бөгелетін синхрондау жүйелерінде
- •3.2.3 Синхросигналдың сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштары
- •3.8 Сурет. Сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштардың синхронизм жағдайын іздеу алгоритмі
- •3.2.4 Бейімделмеген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.9 Сурет. Бейімделмеген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •3.2.5 Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген синхросигнал қабылдағышы
- •3.10 Сурет. Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген
- •11.3.3 Толық бейімделген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.11 Сурет. Толық бейімделген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •4. Электрлік және оптикалық кабельдер бойынша цифрлық беру жйелерінің желілі трактысын ұйымдастыру
- •4.1 Негізігі түсініктер және анықтамалар. Желілі тракттың құрылымы және оның негізгі параметрлері
- •4.1 Сурет. Цифрлық желілі тракттың цжт құрылымдық сұлбасы
- •4.2 Сурет. Цифрлық икм сигналдың энергетикалық спектрі
- •4.2 Цифрлық сигналдың регенерациясы
- •4.2 Сурет. Типтік регенератордың құрылымдық сұлбасы
- •4.3 Сурет. Желілі регенератордың жұмысының уақтыттық диаграммасы
- •4.5 Сурет. Цбж тракттарының арасында әсер пайда болуының сұлбасы
- •4.3 Цифрлық талшықты – оптикалық беру жүйесінің жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.6 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.7 Сурет. Екі талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.8 Сурет. Бір талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.9 Сурет. Бір талшықты екі жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.10 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.4 Талшықты – оптикалық байланыс желілерін тығыздау әдістері
- •4.11 Сурет. Электр сигналының деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.12 Сурет. Оптикалық сигнал деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.13 Сурет. Оптикалық арналардың спектральды
- •Әдебиет
- •Мазмұны
3.2 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеушісі бар тсқ құрылымдық сұлбасы
ФД шығысындағы басқарушы кернеу дискретті сипатқа ие болғандықтан, БГ жиілігінің үздіксіз реттелуін кернеуін интегратор арқылы – төменгі жиілік фильтры өткізіп іске асыруға болады. Ары қарай бұл сигнал тұрақты тоқ күшейткішімен күшейтіледі және БГ жиілігін ТЖБ түсетін жиілігіне реттеуді іске асырады.
3.2,б суретінің сұлбасында БГ тактылы жиілігі - басқару сұлбасы БС арқылыжиілік бөлгішінің ЖБ кірісіне түсетін импульс санының өзгеруінен өзгереді. Басқару ФД шығысындағы сигналмен іске асады, ол реверсивті санаушы негізінде жасалған, цифрлық интегратор арқылы өтеді.
Өзін-өзі тексеру сұрақтары:
1. Уақыттық топ құру жабдығының функционалдық түйіндері
2. Есте сақтау құрылғысының СҚ жұмыс істеу принципі
3. СҚ жады саны негі байланысты болады?
4. СҚ көлемін ұлғайтудың қажеттілігі неде?
5. Цифрлық желіл тракттың анықтамасы?
6. Цифрлық желілі тракттың ЦЖТ құрылымдық сұлбасы
7. Цифрлық желілі тракт қандай жабдықтардан тұрады?
8. Регенерациялық телім дегеніміз не?
9. Қызмет көрсетілмейтін регенерациялық пункттардың тағайындалуы
10. Қызмет көрсетілетін регенерациялық пункттардың тағайындалуы
3.2 Циклдық синхрондаудың құрылуының жалпы принциптері
3.2.1 Циклдық синхрондау - тағайындалуы
Циклдық синхрондау жүйесі (ЦСЖ) ЦБЖ беруші және қабылдаушы станциялар арасында циклдық синхронизм жағдайын қалпына келтіру және ұстап қалуға арналған, бұл топтық АИМ сигналдардың жеке арналар бойынша дұрыс таралуын қамтамаысз етеді; беруші және қабылдаушы уақыттық топ құру жабдығының синхронды жұмысын қамтамасыз етеді. Жоғарыда айтылғандай, циклдық синхрондау циклдық синхросигнал (ЦСС) көмегімен іске асады, бұл синхросигнал сәйкес цифрлық ағындарға енгізіледі: Е1...Е4 немесе STM-N.
3.3 Сурет. Циклдық синхрондау арнасы
Жалпы түрде циклдық синхрондау арнасы келесі негізгі блоктардың кешенінен тұрады (сурет 3.3): синхросигнал құрушысы ССҚ, ол синхросигналдың белгілі бір құрылымын құрады; синхросигнал берушісі (СС Бер), ол синхросигналдың сәйкес цифрлық ағынның құрылымына енгізілуін қамтамасыз етеді; синхросигнал қабылдаушысы (СС Қаб), ол сәйкес ағынның цифрлық сигналынан синзхросигнал бөліп алады; циклдық синхрондауды басқарушы блок (ЦСББ), ол циклдық синхрондау процессін басқарады, дәлірек айтатын болсақ синхронизмды табу және ұстап қалу, жалған синхронизмнен қорғаныс.
Синхрондау әдісін таңдау – қиын техникалық мәселе, оның шешілуінен ЦСЖ қойылатын тез жұмыс істеу, сенімділік және үнемділік талаптарының орындалуы байланысты болады. Бұл жағдай синхрондау әдістерінің көп санының пайда болуына әкелд, бұл әдістер бір бірінен жұмыс істеу принциптерімен де, жабдық көлемімен де айрықшаланады.
Енді синхросигналдың негізгі айрықша белгілерін және оның топтық ИКМ сигналға ену әдістері қарастырылады. Әр циклдың басын анықтайтын, синхросигнал беруші станцияда құрылады және ақпараттық сигналмен бірге сәйкес ЦБЖ трактыларына беріледі. Синхросигналды қабылдаушы станцияда бөліп алу үшін оны ақпараттық сигналдан анықтау қажет.
Синхросигналдың бірінші айрықша белгісі оның периодтығы және сәйкес цифрлық ағындағы уақыттық спектрдегі тұрақты орны. Синхросигналдың бұл қасиеттері синхросигнал қабылдаушысын ССҚаб құруда қолданылады. Яғни топтық ИКМ ағын біріншілік сигналдардың кездейсоқ сипаттамасына байланысты периодты болмайды.
Синхросигнал символ немесе разряд санына байланысты (көп разрядты немесе бір разрядты); құрылымы бойынша (импульстардың немесе пробелдердің алмасу сипаты) және беру циклында символдарды тарату бойынша (шоғырланған немесе таратылған) болады. Жекелеген жағдайларда синхросигнал ретінде бірлі немесе алмасатын импульстерден (бірлер) және пробелдерден (нольдер) тұратын, периодты кезектілігі қолданылуы мүмкін.
Синхросигнал түрлерінің классификациясы 3.4 суретте көрсетілген.
