- •1. Арналары уақытпен бөлінетін импульсты-кодалы модуляция негізіндегі цифрлық беру жүйелерінің құрылуы
- •1.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Цифрлық беру жүйелерінің классификациясы. Ауб- икм цбж сигналдарының ацт және цат
- •1.1 Сурет. Үздіксіз сигналдың дискретизациясы
- •1.2 Сурет. Аим сигналдың спектрі
- •1.3 Сурет. Жеке аим тракттың функционалды сұлбасы
- •1.4 Сурет. Жеке аим тракттың жұмыс істеуінің уақыттық диаграммалары
- •1.5 Сурет Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммасы
- •1.2 Кванттау. Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.2.1 Кванттау
- •1.2.2 Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.8 Сурет. Екілік кодалардың кестелері:
- •1.9 Сурет. Uаим санауларының uикм кодалық комбинацияға кодалану процессі
- •1.3 Топтық икм сигнал. Икм-ауб цифрлық беру жүйесінің соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.10 Сурет. Топтық икм сигнал
- •1.11 Сурет. Импульс ұзақтығы тактылы импульстан кіші (а) және тактылы интервалға тең (б)
- •1.12 Сурет. Және болғанда икм сигналдың
- •1.13 Сурет. Икм - ауб цбж соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.4.1 Арналық амплитудалы-импульсты модуляторлар және селекторлар
- •1.14 Сурет. Электронды кілт - ааим-ас аналогы
- •1.4.2 Кванттау шкаласы желілі және кванттау шкаласы желісіз кодерлер және декодерлер
- •1.4.3 Цифрлық беру жүйелерінің генераторлық жабдығы
- •1.15 Сурет. Беруге арналған генераторлық жабдықтың құрылымдық сұлбасы
- •1.16 Сурет. Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммалары
- •1.17 Сурет. Транзисторда жұмыс істейтін бг принципиалды сұлбасы
- •1.18 Сурет. Логикалық элементтер негізіндегі бг функционалдық сұлбасы
- •1.19 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеуші сұлбасы бар бг сұлбасы
- •1.4.4 Жиілік бөлгіштері
- •1.19 Сурет. Разряд бөлгіштерінің функционалды сұлбасы
- •2.1 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру әдістері
- •2.1 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды символ бойынша
- •2.2 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды арна бойынша
- •2.1.2 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру
- •2.3 Сурет. Пци әр түрлі стандарты үшін
- •2.1.3 Е1 біріншілік цифрлық ағынынның циклының құрылуы
- •2.4 Сурет. Е1 біріншілік цифрлық ағынның циклының және аса циклының құрылымы
- •2.1.4 Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылуы
- •2.5 Сурет. Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылымы
- •2.2 Цифрлық ағындарды біріктірудің асинхронды әдістері
- •2.6 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру
- •2.7 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру утж
- •2.3 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру әдістері. Stm – 1 цифрлық ағынын е1, е3, е4 компонентті ағындар негізінде құру
- •2.3.1 Цифрлық ағындарды синфазды-синхронды біріктіру және бөлу
- •2.8 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктірудегі уақыттық диаграммасы
- •2.9 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктіру
- •2.3.2 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру
- •2.10 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін
- •2.11 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін утж қабылдау
- •2.12 Сурет. Синхронды цифрлық иерархиядағы түрлену сұлбасы
- •2.4.1 Есте сақтау құрылғысы
- •2.13 Сурет. Есте сақтау құрылғысы
- •2.4.2 Уақыттық детектор
- •2.14 Сурет. Цифрлық уақыттық детектор
- •2.15 Сурет Цифрлық уақыттық детектордың жұмыс диагарммасы;
- •2.16 Сурет. Аналогты уақыттық детектор
- •2.17 Сурет. Аналогты уақыттық детектор жұмысының диаграммасы
- •2.4.3 Жылдамдықтарды келістіру командаларының бергіші және қабылдағышы
- •2.18 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының
- •2.19 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының қабылдағышы
- •2.4.4 Жиілікті фазалық автореттеуші құрылғысы
- •2.20 Сурет. Басқарушы сигналдың жоғары жиілікті құраушыларын
- •2.21 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы уи
- •2.22 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы
- •2.23 Сурет. Аралық мағыналарды беретін жфар құрылғысындағы сигналдың уақыттық диаграммалары: а – уақыттық жылжудың аралық мағынасы туралы сигнал;
- •2.5 Sdh аппаратураларының функционалдық блоктары
- •3. Цифрлық беру жүйелеріндегі синхрондау
- •3.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Синхрондау түрлері. Тактылы синхрондау
- •3.1 Тактылы синхрондау әдістері
- •3.1 Сурет. Тактылы синхрондау құрылғысының құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеушісі бар тсқ құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Циклдық синхрондаудың құрылуының жалпы принциптері
- •3.2.1 Циклдық синхрондау - тағайындалуы
- •3.3 Сурет. Циклдық синхрондау арнасы
- •3.4 Сурет. Синхросигнал типтерінің классификациясы
- •3.2.2 Синхросигналдың бақылауды бөгейтін және бір разрядты жылжуы бар қабылдағыштары
- •3.5 Сурет. Циклды бір разрядқа бөгейтін және бір разрядты жылжуы
- •3.6 Сурет. Синхротопты анықтағыштың құрылымдық сұлбасы
- •3.7 Сурет. Бақылау циклға бөгелетін синхрондау жүйелерінде
- •3.2.3 Синхросигналдың сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштары
- •3.8 Сурет. Сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштардың синхронизм жағдайын іздеу алгоритмі
- •3.2.4 Бейімделмеген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.9 Сурет. Бейімделмеген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •3.2.5 Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген синхросигнал қабылдағышы
- •3.10 Сурет. Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген
- •11.3.3 Толық бейімделген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.11 Сурет. Толық бейімделген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •4. Электрлік және оптикалық кабельдер бойынша цифрлық беру жйелерінің желілі трактысын ұйымдастыру
- •4.1 Негізігі түсініктер және анықтамалар. Желілі тракттың құрылымы және оның негізгі параметрлері
- •4.1 Сурет. Цифрлық желілі тракттың цжт құрылымдық сұлбасы
- •4.2 Сурет. Цифрлық икм сигналдың энергетикалық спектрі
- •4.2 Цифрлық сигналдың регенерациясы
- •4.2 Сурет. Типтік регенератордың құрылымдық сұлбасы
- •4.3 Сурет. Желілі регенератордың жұмысының уақтыттық диаграммасы
- •4.5 Сурет. Цбж тракттарының арасында әсер пайда болуының сұлбасы
- •4.3 Цифрлық талшықты – оптикалық беру жүйесінің жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.6 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.7 Сурет. Екі талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.8 Сурет. Бір талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.9 Сурет. Бір талшықты екі жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.10 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.4 Талшықты – оптикалық байланыс желілерін тығыздау әдістері
- •4.11 Сурет. Электр сигналының деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.12 Сурет. Оптикалық сигнал деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.13 Сурет. Оптикалық арналардың спектральды
- •Әдебиет
- •Мазмұны
1.13 Сурет. Икм - ауб цбж соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
АСБҚ шығысында АИМ-1 сигналы АЦТ – аналогты цифрлық түрлендіргішке түседі, онда топтық АИМ-1 сигналына келесі операциялар жасалады:
1) АИМ-1 сигналын АИМ-2 түрлендіру;
2) кванттау;
3)
-
немесе
-компандирлеу
заңы бойынша кодалау.
АЦТ шығысынан топтық ИКМ сигнал біріншілік цифрлық сигналды немесе ағынды құрушыға БЦСҚ түседі, ол жеке арналардың және сигналдардың кодалық комбинацияларының санауларынан тұрады, ол кодалық комбинация санаулары циклдық және аса циклдық синхрондау түрлеріне, басқару және әрекеттесу сигналдарына БӘС, сервистік сигналдарға және деректерді беру сигналдарына сәйкес келеді.
Циклдық синхрондау берудегі ААИМ және қабылдаудағы АС синхронды жұмысын қамтамасыз етеді. БӘС автоматты телефон станцияларының аспаптарының жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
БЦС әр түрлі құраушыларының арасындағы уақыттық қатынас оның уақыттық құрылымымен анықталады.
Уақыттық
топ құрушы жабдық (УТЖбер)
немесе
беру трактысының уақттық мультиплексорлеу
біріншілік цифрлық ағындарды біріктіру
негізінде екіншілік
цифрлық ағынның
(ЕЦА) құрылуын іске асырады,
ары
қарай -
екіншілік цифрлық ағынды біріктіру
негізінде үшіншілік
цифрлық ағынның
құрылуы ҮЦА және ары қарай осылай жүре
береді.
Соңғы станцияның желілі тракт жабдығы (СС-ЖТЖ) берудің кода түрлендіргішінің (КТбер) көмегімен желілі цифрлық сигналдың құрылуын іске асырады, бұл сигналдың энергетикалық параметрлері байланыс желісінің (электрлік немесе оптикалық кабель, радиорелелі немесе спутниктік беру желісі) беру параметрімен максималды келісілген. ЖТЖ УТЖбер шығысындағы топтық ИКМ сигналдың кодасын желілі цифрлық сигналдың кодасына түрлендіріп қана қоймай, оған қоса берудің станциялық регенератор (СРбер) көмегімен желілі цифрлық сигналдың импульстеріне олардың символ аралық бұрмаланулары минималды болатындай форма береді
Қабылдау трактысының соңғы станцияның желілі тракт жабдығы (СС-ЖТЖ) келесілерді іске асырады:
1) қабылдаудағы станциялық регенератор (СРқаб) көмегімен желілі цифрлық сигналдың толық қалпына келуін – регенерациясын және ол сигналдың импульстерінің формасын тік бұрышты формаға түрлендіреді;
2) қабылдаудағы кода түрлендіргіш (КТқаб) көмегімен желілік цифрлық сигналдың кодасын топтық цифрлық ИКМ сигнал кодасына түрлендіреді.
Қабылдау трактысының уақыттық топ құрушы жабдық (УТЖқаб) немесе қабылдау трактысының уақыттық мультиплексорлау топтық ИКМ сигналды оны құрайтын цифрлық ағындарға бөлуді іске асырады
Беру және қабылдау трактысының сигналдарды цифрлық өңдеу және уақыттық топ құру жабдықтары синхронды жұмыс істеуі тиіс. Ол үшін қабылдауда топтық ИКМ сигналдан тактылы жиілікті бөлу құрылғысының ТЖБҚ көмегімен сәйкес цифрлық ағынның тактылы жиілігімен жүретін, импульстердің периодты кезектілігі бөліп алынады, ары қарай қабылдаудың генераторлық жабдығына ГЖқаб беріледі, яғни генераторлық жабдықтың тактылы синхрондалуын іске асырады.
Қабылдау трактысының аналогты-цифрлық жабдығы УТЖ шығысынан алынған топтық ИКМ сигналды өңдеу процессін іске асырады, бұл одан топтық АИМ-2 сигналын алу мақсатында жасалады. Біріншілік цифрлық сигналдың таратқышы БЦСТ шығысынан топтық ИКМ сигнал цифрлы - аналогты түрлендіргішке ЦАТ түседі, онда ИКМ сигнал декодаланады, яғни топтық АИМ-2 сигналы құрылады. Арналық сигналдарды бөлу құрылғысының АСБҚ және арналық селектор АС көмегімен арналық АИМ сигналдың бөлінуі іске асады.
Арналық АИМ сигналдың демодуляциясы Д-3,4 төменгі жиілікті фильтрмен жасалады. Қабылдаудың номиналды деңгейі төменгі жиілікті күшейткішпен ТЖКқаб қамтамасыз етіледі.
Жабдықтардың синфазды және синхронды жұмысын қамтамасыз ету үшін топтық ИКМ сигналдан біріншілік цифрлық сигнал таратқышының БЦСТ көмегімен синхросигнал бөлінеді, ол сигнал синхросигнал қабылдағышымен ССҚаб сәйкесінше өңделеді және генераторлық жабдықтың ГЖ синхрондалуын қамтамасыз етеді. Автоматты телефон станцияларының қалыпты жұмысын қамтамасыз ету үшін БЦСТ көмегімен басқару және әрекеттесу сигналдары БӘС бөлінеді, олар қабылдағышпен БӘСҚаб өңделеді және АТС аспаптарына беріледі.
Өзін - өзі тексеру сұрақтары:
1. Кванттау шуы деп нені айтады?
2. Бірқалыпты кванттау деп нені айтады?
3. Бірқалыпсыз кванттау деп нені айтады?
4. Квантттаған сигналды кодалау
5. Кодалау дегеніміз не
6. Кода деп нені айтады
7. Натуралды екілік кода деп нені айтады
8. Кері кода деген не?
9. Инверсты кода дегеніміз не?
10. Грей кодасының ерекшелігі
1.4 АУБ – ИКМ цифрлық беру жүйелерінің негізгі функционалдық түйіндері
