Сабақтың технологиялық картасы

Пәні: Медициналық биофизика.

Күні:

Тобы: Ф1К.

Тақырыбы: 25. Бұлшық ет жүйесінің электрлік моделі. Реографияның негізі.

Сабақтың мақсаты:

• Білімділік: бұлшықет жүйесінің злектрлік моделі. Реографияның негізін түсіндіру

• Дамытушылық: студенттердің алған білімдерін іс жүзінде ұштастыруға, логикалық ойлау қабілеттерін, ойын технологияларын арқылы дамыту, компьютерлік сауаттылықтарын арттыру.

• Тәрбиелік: өз жеріне, еліне деген сүйіспеншілікке баулуды арттыру, оның қадір-қасиетін ұғынуға, іскерлікке, ұқыптылық тәрбиелеу.

Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақтың қамтамасыздандырылуы:

• оқу көрнекілік құралдар: презентация

• үлестірмелі материалдар: тест, үлестірме қағаздар

• ТОҚ: компьютер

Өз бетінше жұмыс: сұрақ – жауап

Сабақтың өту барысы

Ұйымдастыру кезеңі: (5 мин)

• Оқушылардың біліктілігі мен дағдысын тексеру: (25 мин)

1. Бұлшық еттегі миоциттердің ұзындығы?

2. Миофибриллалар туралы айтып бер!

3. Саркомер құрылысы.

4. Тропонин,тропомиозин.

5. Бұлшық еттің жиырылуы.

• Жаңа тақырыптың мазмұны мен жүйесі (конспект): (40 мин)

Адам ағзасы электр өтімділігі түрғысынан карағанда өткізгіштерден және диэлектриктерден тұрады. Мысалы, тіндердің тығыз бөліктерін күрайтын органикалық заттар (белоктар, майлар, көмірсулар) электр тогын өткізбейді, яғни диэлектриктер қатарына жатады. Ал адам ағза-сындағы барлықтіндер мен жасушалар сүйықортада орналаскан, яғни олар электролиттер. Сондықтан олар электртогын жақсы өткізеді, яғни, өткізгіштер қатарына жатады. Адам ағзасының әр бөлігі электр тогын әртүрлі өткізеді. Жүлын сүйығы мен қанның сарысуы (сыворотка крови) электр тогын өте жақсы өткізсе, қан мен бұлшық еттер нашарлау өткізеді. Бұлар өткізгіштер қатарына жатады да басты сипаты R — белсенді кедергі болады. Терінің мүйіз қабығы, сіңірлер және сүйектер электр тогын еткізбейді - олар диэлектриктер тобына жатады. Адам ағзасынын, тіндері сүйықтармен қоршалған құрылымдық элементтерден — жасушалардан тұрады. Осындай элемент электр то-гын жаксы еткізетін тін сұйығы мен цитоплазма жасушаларынан және оларды бөліп тұратын, токты нашар өткізетін мембранадан тұрады. Олай болса адам ағзасында белсенді кедергімен (Ra) катар электрсыйымдылығы (С) болады екен. Тіннен тұракты электр тогы өткенде мембрананың қарама-қарсы беттерінде таңбалары әртүрлі ион-дар жинақталып конденсатор типтес) жүйе күрайды. Адам ағзасын күрайтын заттар негізінен — амагнетиктер, ягни ағза тіндерінде магниттік қасиет болмайды дсуге болады. Сондықтан индуктивтілік қасиеті де аз, тіпті жок деуге болады. Сонымен адам ағзасында электр өтімділігі тұрғысынан қарағанда R — белсенді кедергі (немесеоны омдықкедергі дейді) және Rc— сый-ымдылықты кедергі болады екен. Енді осы кедергілерді қарастырайық. Белсенді кедергіде электр энергиясы қайтымсыз түрде өткізгішті қыздыруға шығындалады. Егер тізбекте тек қана белсенді кедергі болса, онда Ом заңы орындалып, ток пен кернеу бір фазада өзгереді. Ом заңы бойынша I = —. Мұндағы I — ток күші, U - кернеу, R - активті (омдық) кедергі, осыдан Өткізгіштердің электр сыйымдылығы (немесе тек қана сыйымды-лығы) деп аталатын ұғымды қарастырайық. Сыйымдылықдеп еткізгіштіңөз бетіне электр зарядтарын жинақ-тау шамасын айтады. Ол өткізгіш зарядының оның потенциалына қаты-насымен өлшенетін физикалық шама. Ал өткізгіш потенциалы тек оның зарядына ғана емес, оның айна-ласындағы денелердің зарядына да байланысты. Олай болса биология-лык тіндер үшін сыйымдылық үғымының маңызы өте зор. Сонымен 150 электрсыйымдылығы өткізгіш зарядының өсімшесінің оның потен-циалының өсімшесіне катынасымен анықталады, яғни аса ірі өлшем бірлігі, сондыктан іс жүзінде сыйымдылық-тың бірлігіне фараданың миллионнан бір үлесіне тең микрофарада (м к ф) деп аталатын кішкене бірлік қолданылады, 1 мкФ = 10"6 Ф. Сонымен қатар пикофарада (пф) деген өлшем бірлігі де қолданылады. 1 пФ « 10-12 ф

• Жаңа материалды бекіту, біліктілік пен дағдыны қалыптастыру: (15 мин)

1.Бұлшық ет жүйесінің электрлік моделі қандай?

2.Реография деген ұғымды қалай түсінесің?

Сабақтың қортындысы: (3 мин)

• Рефлексия:

Кандай жаңа ұғымдармен таныстыңдар?

Өз мақсаттарыңа жеттіңдер ме?

Қандай қиындықтармен жолықтыңдар?

Болашақ маман ретіндегі тақырыпқа көз-қарасың қандай?

• Бағалау:

Сабаққа белсене қатысқан, жұмысты толық орындаған студенттерді бағалау. Бағаны оқу журналына қою

• Үй тапсырмасы: (2мин)

Сөзжұмбақ, тест

БЕКІТЕМІН

Директордың оқу әдістемелік

жұмысы жөніндегі орынбасары

Жантелиева Л.О.

«____»__________2016 ж.

______________________