Сызықтық массивпен орындалатын есептеулердің барлығын дерлік екі өлшемді массивпен де орындауға болады.

1 тапсырма. 10 элементтен тұратын А массивінің элементтерін енгізу және шығару программасын құру керек.

 Program esepl;

 Uses crt;

 Var i: integer:

  A: array [l..10] of integer;

 Begin

 Clrscr;

 For i:=l to 10 do

 Begin

 Writeln( ‘a[‘,i,’]= ’);  Readln (a[i]);

 End;

 For i:=l to 10 do

 Writeln(‘a[‘,i, ’]=’,a[i]);

End.

2-тапсырма. Берілген бір өлшемді A[2,-3,5,8,-2] массив элементтерінің қосындысын есептейтін прoграмма жазу керек.

Program esep2;

Uses crt;

Var i,s:integer;

       A: array [l..5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1 to 5 do

begin    S:= 0;

      Writeln(‘a[‘,I,’]=’);

Readln(a[i]);

end;

For i:=1 to 5 do

begin

S:=S+a[i];

Writeln(‘S[‘,I,’]=’,S);

End;

End.

3 тапсырма. Берілген бір өлшемді А[2,-3,5,-8,2] массив элементтерінің квадраттарының қосындысын есептеу программасын құру керек.

      Program esep3;

 Uses crt;

 Var i,s:integer:

       A: array [l..5] of integer;

    Begin

Clrscr;

 For i:=1 to 5 do

Begin    S:= 0;

      Writeln(‘a[‘,i,’ ]=);

Readln(a[i]);

End;

For i:=1 to 5 do

 Begin

S:=S+sqr(a[i]);

 Writeln(‘S[‘,I,’`]=’,S);

End;  End.

4 тапсырма. Берілген бір өлшемді А[2,-3,5,-8,2] массив берілген, оң элементтерін экранға шығаратын  программа құру керек

Program esep4;

Uses crt;

Var I:integer:

       A: array [l..5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1to 5 do

Begin   

Writeln(`a[`,i,` ]=`);

Readln(a[i]); end;

For i:=1 to 5 do

begin

If a[i]>0 then  writeln(`a[`,i,`]=`,a[i]);

End;  End.

5 тапсырма. Бірөлшемді А[2,-3,5,-8,2] массив берілген, теріс элементтерін экранға шығаратын программаны өз бетімен құру.

6 тапсырма. Бірөлшемді А[2,-3,5,-8,2] массив  элементтерінің  ең үлкенін экранға шығаратын программа құру керек.

Program esep6;

Uses crt;

Var i, max: integer;

       A: array [l..5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1 to 5 do

Begin   

Writeln(`a[`,i,` ]=`);

Readln(a[i]);

End;

max:= a [1];

For i:=2 to 5 do

Begin

If max<A[i]  then max:=a[i]);

end;

writeln(`max=`, max); end.

7 тапсырма. Бірөлшемді А[2,-3,5,-8,2] массив  элементтерінің  ең кішісін экранға шығаратын программаны өз бетімен құру.

Өз бетінше орындауға арналған тапсырмалар:

1. Жұмысшының 1 жылдағы айлық еңбек ақысы бойынша берілгендерді қолданып, орташа еңбек ақыны есептеуге программа құру.

2. n элементтен тұратын А массивінің тақ элементтерінің нөмірін экранға шығаратын, жұп элементтерінің қосындысын есептейтін программа құрыңыздар.

3. 10 элементтен тұратын Х массивінің теріс элементтерін тұрақты а санымен алмастырып, нәтижелерді жаңа У массиві түрінде алатын программа құру.

Бақылау сұрақтары:

1. Массив деген не? Қандай типке жатады?

2. Массивке тән негізгі үш қасиетті атаңдар.

3. Массивтердің сипатталуы.

4. Массив элементтері дегенді қалай түсінесіз?

5. Бір өлшемді және екі өлшемді массив деніміз не?

Глоссарий

Массивтер бір типтес берілгендерден құралып, барлық элементтеріне бір ортақ атау берілген жиын.

Массив типінің атауы – массив элементтернінің жиынын сипаттайды;

Индекс типі – тізбектелген немесе шектелген типтерді көрсету;

Элемент типі – массив элементтерінің типін көрсету.