Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекции УП каз. doc.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
181 Кб
Скачать
☆
  1. Қылмысқұрамыныңтүрлері

Қылмысқұрамынтүрлергесаралауүшнегізбойыншажүзегеасырылады:қоғамдыққауіптілікдәрежесінеқарай;құрамныңқұрылымынақарай;құрамныңқұрылысынақарай.

Қоғамғақауіптілікдәрежесінеқарайқылмыстар4түрліқылмысқұрамынабӛлінеді:негізгіқұрам;жеңілдетілгенқұрам;жауаптылықтыауырлататынмән-жайларыбарқұрам;жауаптылықтыасаауырлататынмән-жайларыбарқұрам.

Негізгіқұрамныңмысалы-адамӛлтіру(ҚРҚК-нің96-бабының1-бӛлігі);жауаптылықтыауырлататынмән-жайларыбарқұрам-асақатігездікпенадамӛлтіру(ҚРҚК-нің96-бабының2-бӛлігінің«д»тармағы);жеңілдетілгенқұрам-жанкүйзелісіжағдайындаадамӛлтіру(ҚРҚК-нің98-бабы.

Қылмысқұрамықұрылымынақарай3түргебӛлінеді:материалды,формальдыжәнеқысқартылған.

Қылмыстардыңматериалдықұрамдарыӛзініңміндеттібелгілеріретіндетекіс-әрекеттіғанаемес,қоғамдыққауіптізардаптардыда,соныменқатаролардыңарасындағысебептібайланыстыдабелгілейді.Материалдықұрамныңмысалыретіндеәртүрлідәрежедегізиянкелтіругеалыпкелгенқылмыстардыайтуғаболады.Мұндайжағдайдақоғамдыққауіптізардаптарретіндеденсаулыққакелтірілгензардаптанылады,ал«алыпкелген»дегенсӛзіс-әрекетпеноныжасаудағызардаптыңарасындағысебептібайланыстыңболуынбілдіреді.

Қылмыстыңформальдықұрамыбірғанаміндеттібелгігеие,оліс-әрекет,сондықтандамұндайқұрамыбарқылмыстарқылмыстықіс-әрекеттіжасағансәттенбастапаяқталғанболыпесептеледі,бұлжердезардаптыңболуықажетемес.Формальдықұрамныңмысалыретіндеқауіптіжағдайдақалдыруды(ҚРҚК-нің119-бабы),қорқытыпалушылықты(ҚРҚК-нің181-бабы)жәнет.б. атауғаболады.

Қысқартылғанқұрамкезіндеқылмысоныжасаудыңбастапқыкезеңіндеаяқталғанболыпсаналады(мысалы, бандитизм-ҚРҚК-нің237-бабы).

Қылмысқұрамықұрылысынақарай3түргебӛлінеді:жай,күрделіжәнебаламалы.

Қылмыстыңжайқұрамыдепбіробъектігеқолсұғатынбірәрекеттіңбелгілеріменсипатталатынқұрам.Мысалы,ұрлықтыңқұрамыжайболыптабылады,себебіоныңбірғанаобъектісібар,ол-меншік,объективтікжағыбірғанаәрекетпенбелгіленген,субъективтікжағындакінәніңбірғананысаны-ниетбар.

Қылмыстыңкүрделіқұрамындабірбелгіболсадакӛпмӛлшердесипатталады.Мысалы,терриризмбірдегендебірнешеобъектіге:қоғамдыққауіпсіздікке,адамныңӛміріменденсаулығынақолсұғады:

Қылмыстыңбаламалықұрамықылмыстық-құқықтықнорманыңдиспозициясындакӛрсетілгенеңболмасабір(кез-келген)әрекетінзаңқылмысдептанитындығыменсипатталады.Мұндайқұрамныңмысалы

болып,есiрткiзаттардынемесепсихотроптықзаттардызаңсыздайындау,ӛңдеу,иемденіпалу,сақтау,тасымалдау,жӛнелтунемесесатудықарастыратынҚРҚК-нің259-бабыныңдиспозициясытанылады

№1Тапсырма

70-жастағыҚарпықовбаспалдақпенкӛтеріліпкележатқануақытта,оныкӛршісіСеріковайқайлапшақырды.Оғанқарайбұрылғанда,Қарпықовтыңбасыайналып, тепе-теңдіктіжоғалтып,құлағанкездебасынжарды.

1.ҚарпықовтыңденсаулығынаорташаауырлықтағызияныкелтіргеніүшінСеріковтықылмыстықжауаптылыққатартуғанегізбарма?

№2Тапсырма

Астанақаласыныңәуежайындамаскүйіндедӛрекі,әдепсізсӛйлеп,азаматтарғатиіскеніүшін,сондай-ақәуежайдыңкүтузалындаӛзініңтабиғиқажеттіліктеріншығарғаныүшін,азаматСәлімгереевполицияқызметкерлеріменұсталды.Сәлімгереевтіңбұрындапсихиатриялықстационардаемқабылдағанынескереотырып,анықтауорганыоғансот-психиатриялықсараптамасынтағайындады.АталғансараптаманыңнәтижесіндеазаматСәлімгереевӛзініңбұзықтыққылықтарынпатологиялықмастықкүйіндежасағаныанықталды.

1.Сәлімгереевтіқылмыстықжауаптылыққатартуғанегіз барма?