№3Тапсырма

Бахрамовіссапарданкелгенуақыттаӛзініңжұбайынтӛсектебӛтенеркекпенұстапалды.Бахрамовқаттыашуланып,оныбассалыпұрабастады,алайдааталғанеркекпәтерденқашыпкетті.Опасыздықжасағаныүшін,Бахрамовашуүстіндеӛзініңжұбайынбуындырыпӛлтірді.

Тергеукезіндежүргізілгенсоттық-психиатриялықсараптаманыңнәтижесінде,Бахрамовтыңадамӛлтірукезіндежұбайыныңадамгершіліккежатқылықтарыментуғызылғанқаттыжанкүйзелісіндеболғандығыанықталды.

1.Бахрамовадамӛлтіргеніүшінқылмыстықжауаптылыққатартылады

ма?

№4Тапсырма

Сейіткерімовәрдайым«Тұлпар»аттыавтокӛлікбазарынабарып,автокӛліктіңәртүрліұсаққосалқыбӛлшектерінұрлайтын.Тінтунәтижесіндеоныңүйіненбағасы97мыңтеңгеніқұрайтынқосалқыбӛлшектертабылды.ТергеунәтижесіндеСейіткерімовтыңклептоманияменауыратыныанықталды.

1. Сейіткерімовқылмыстықжауаптылыққатартылуытиіспе?

5Тарау. Қылмыстың объектісіжәнеқылмыстың заты

1. Қылмысобъектісініңтүсінігіжәнемәні

2. Қылмысобъектілерінжіктеу

3. Қылмыстыңзаты,оныңобъектіден айырмашылығы

1. Қылмысобъектісініңтүсінігіжәнемәні

Қылмыстыңобъектісі-қылмыстықіс-әрекетзалалкелтіретіннемесенақтызалалкелтіруқаупінтуғызатын,қылмыстықзаңныңқорғауындағықоғамдыққатынастар.

Қылмыстықкодексқылмыстықзаңменқорғалатынобъектілердіолардыңмаңыздылығынақарайатапӛтеді.Сондықтандабіріншіорынғаеңжоғарғықұндылықретіндежәнеқорғаудыңанағұрлыммаңыздыобъектісіретіндеадамменазаматтыңқұқықтарыменбостандықтарықойылған.

Объектілердіңтізбесітұрақсызболыптабылады,себебіоларнақтыәлеуметтік-экономикалыққатынастардыңдамуыменӛзгеруінебайланыстыӛзгеріпотырады.Сондықтануақытӛтекелеқылмыстыққұқықпенқорғалатынқоғамдыққатынастардыңжаңатоптарыпайдаболады,албелгілібірқоғамдыққатынастарғақолсұққанбұрынғыіс-әрекеттердекриминализацияланады, яғниқылмысқатарынаналыныптасталынады.

Қылмысобъектісініңмәнібіріншіден,олқылмысқұрамыэлементініңбіртүріболыптабылатындығыменанықталады.Сондықтантұлғанықылмыстықжауаптылыққатартуүшіноныңіс-әрекетіқандайқоғамдыққатынастарғазиянкелтіргенінанықтауқажет.Объектініңжоқболуы,қылмыстықжауаптылықтыжояды,себебіқылмысқұрамыэлементініңбіреужоқболыпсаналады.

Екіншіден,қылмыстыңобъектісібасқаэлементтерібойыншабір-біріменсәйкескелетінқылмыстардыбір-біріненбӛлугемүмкіндікбереді.Мысалы,қылмыстыңобъектісінеболыптабылғандығынабайланыстыадамӛлтірудіжәбірленушініңӛлімінеалыпкелгенденсаулыққаауырзиянкелтіруденайыруғаболады,себебіадамӛлтірудіңобъектісі-адамныңӛмірі,алзиянкелтірудіңобъектісі-денсаулық.

Қылмысобъектісініңмәні-зиянкелтірілгенобъектнеғұрлыммаңыздыболса,соғұрлымоғантағайындалатынжазаауырболады.Мысалы,ӛлімжазасынқолданужекеадамғақарсықылмысжасағандақолданылуымүмкін.

2. Қылмысобъектілерінжіктеу

Объектілердітүрлергежіктеуқылмыстыққолсұғушылықболатынқоғамдыққатынастардыңшеңберінебайланысты.

Осығанбайланыстыоларкелесідейбӛлінеді:жалпыобъект,тектікобъект, тікелейобъект.

Жалпыобъект–бұлқылмыстықзаңменқорғалатынбарлыққоғамдыққатынастардыңжиынтығын.

Тектікобъект-біртектіқылмыстарқолсұғатынбіртоптағыбір-біріменбайланыстықоғамдыққатынастардыңжиынтығы.Тектікобъект-қылмыстықкодекстіңЕрекшебӛлімінтарауларғабӛлудіңкритерийіболыптабылады.

Тікелейобъект-бұлқылмысоғанзиянкелтіретіннемесезиянкелтіруқаупінтуғызатыннақтықоғамдыққатынастар.ТікелейобъектбойыншаҚылмыстықкодексбаптарғабӛлінеді.

Тікелейобъекттӛмендегідейболуымүмкін:

• Негізгі,егеролтектікобъектіменмазмұныбойыншасәйкескелсе(мысалыалаяқтықтыңобъектісі);

• Қосымша,егержасалғанқылмысбасқанегізгіобъектігебағытталып,сондадаміндеттітүрдеоғанзиянкелтірсе.Мысалы,қарақшылықменшіккеде,адамныңденсаулығынадақолсұғады,алайдабұлжерденегізгіобъектболыпменшіктікқатынастар,алқосымшаобъектболыпадамныңденсаулығытанылады,себебіқарақшылықтыңмақсатыбӛтенніңмүлкіниелену.

Факультативтітікелейобъект-бұлзиянкелтірілетіннақтықоғамдыққатынастар,алайдабаптыңшегіндеолқарастырылмайды. Мысалы,тонаудыңнегізгіобъектісі-меншіктікқатынастар,алфакультативтіобъектісі-жәбірленушініңфизикалықжәнепсихикалыққолсұғылмаушылығы,себебітонаукүшқолданыпнемесекүшқолданамындепқорқытуменбіріктірілуімүмкін.