- •1Тарау. Қылмыстық құқықтың түсінігі, міндеті, қағидалары
- •Қылмыстық құқықтың міндеттері
- •Қылмыстық құқықтың қағидалары
- •Қылмыстыққұқықтыңбасқақұқықсалаларыменарақатынасы
- •Қылмыстыққұқықғылымы
- •2Тарау. Қылмыстықзаңқылмыстық құқықтың бірегей қайнар
- •Қылмыстық кодекстің құрылымы.
- •Қылмыстықзаңныңкеңістіктежәнеуақытбойыншақолданылуы.
- •3Тарау.Қылмыстыңтүсінігі
- •Қылмыстың түсінігі, белгілері
- •Қылмыссанаттары
- •1. Қылмыстың түсінігі, белгілері
- •Қылмыстық заңдытүсіндіру
- •2. Қылмыссанаттары
- •Қылмысқұрамыныңтүсінігіжәнемәні
- •Қылмысқұрамыныңбелгілеріжәнеэлементтері
- •Қылмысқұрамыныңтүрлері
- •№1Тапсырма
- •№2Тапсырма
- •№3Тапсырма
- •№4Тапсырма
- •5Тарау. Қылмыстың объектісіжәнеқылмыстың заты
- •Қылмысобъектілерінжіктеу
- •Қылмыстыңзаты,оныңобъектіден айырмашылығы
- •№1Тапсырма
- •№2Тапсырма
- •№3Тапсырма
- •№4Тапсырма
- •6Тарау. Қылмыстың объективтік жағы
- •5.Қылмысқұрамыныңобъективтікжағыныңфакультативтібелгілері
- •Объективтікжақтыңтүсінігіжәнемәні
- •Қоғамғақауіптііс-әрекет
- •Қоғамғақауіптііс-әрекеттіңзардаптары
- •Қоғамғақауіптііс-әрекет(әрекетсіздік)пензардаптыңарасындағысебептібайланыс
- •Қылмысқұрамыныңобъективтікжағыныңфакультативтібелгілері
- •№1Тапсырма
- •№2Тапсырма
- •№3Тапсырма
- •№4Тапсырма
- •№5Тапсырма
- •7Тарау.Қылмыстың субъектісі
- •Есідұрыстық жәнеесідұрысеместік
- •Арнаулысубъектініңтүсінігіменоныңбелгілері
- •№1Тапсырма
- •8Тарау.Қылмыстың субъективтік жағы
- •Кінәніңтүсінігіменнысандары
- •Ниеткінәнің нысаныретінде,оның түсінігіментүрлері
- •Абайсыздық кiнәнiң нысаныретінде:түсінігіментүрлері
- •Жазықсыз зиянкелтіру
- •1. Қылмыстық құқықтағықатежәнеоның маңызы
- •Қылмысқаоқталудыңтүсінігіментүрлері
- •Қылмысжасауданӛзеркіменбастарту түсінігіменбелгілері
- •1. Қылмысқақатысудыңтүсінігіжәнемәні
- •1. Қылмысқақатысутүрлеріменнысандары
- •Қылмысқақатысудыңтүсінігіменмәні
- •Қылмысқақатысутүрлеріменнысандары
- •Қылмыстардыңкӛптігініңтүсінігіменбелгілері
- •Қылмыстардыңкӛптігініңнысандары
- •Қылмыстардыңкӛптігініңтүсінігіменбелгілері
- •Қылмыстардыңкӛптігініңнысандары
- •Қажеттіқорғану.
- •Қылмысжасаған адамдыұстаукезiндезиянкелтiру
- •Асақажеттілік
- •Жедел-іздестірушараларынжүзегеасыру
- •Күштепнемесепсихикалықмәжбүрлеу
- •Орындытәуекелету
- •Бұйрықтынемесеӛкімдіорындау
- •Жазаныңмақсаттары
- •Жазажүйесі
- •Қоғамдықжұмыстарғатарту
- •9.Ӛмірбойы бас
- •Жазаныжеңілдететін жәнеауырлататынмән-жайлар
- •Кінәлінің кәмелетжасынатолмауы.
- •Кінәлінің жасбалаларының болуы.
- •Ауырӛмірлікмән-жайларсалдарынаннемесежаныашығандықсебебімен қылмысжасау.
Есідұрыстық жәнеесідұрысеместік
Есідұрыстық,яғнитұлғаныңӛзініңәрекетініңіс-жүзіндегісипатын,қоғамғақауіптілігінұғынаалатынжәнеоныбасқараалатынқабілеті.
Аталғанбелгіерекшемазмұндыболғандықтан,арнайықарастырудықажететеді.
Қылмыстықжауаптылыққылмысжасағануақыттаесідұрысболғантұлғағағанақолданылаалады.Тұлғаныңесідұрысеместігі,қылмыстықжазанытудырмайды.
Есідұрысеместік-бұлқауiптiәрекеттiжасағанкездеесiдұрысемескүйдеболған,яғнисозылмалыпсихикалықауруы,психикасыныңуақытшабұзылуы,кемақылдығынемесепсихикасыныңӛзгедедерткеұшырауысалдарынанӛзiнiңiс-әрекетiнiң(әрекетсiздiгiнiң)iсжүзiндегiсипатыменқоғамдыққауiптiлiгiнұғынаалмағаннемесеоғаниеболаалмайтынпсихикалықжағдай.
Есідұрысеместіктіңекітүрлікритерийінбӛліпкӛрсетеді:медициналықжәнезаңи.
Есідұрысеместіктіңмедициналықкритерийі,тұлғаныңпсихикалықжағдайынбиологиялықнормаменсалыстырып,психиатрияныңқызметкеріменбелгіленетіндігінсипаттайды.
Заңикритерийдіңболуынсотбекітедіжәнеоныментұлғаныңқоғамғақауіптііс-әрекеттіжасаукезіндегіжай-күйісипатталады.
Біруақыттамедициналықжәнезаңибелгілердіңболуы,нақтытұлғаныңесідұрысеместігіжӛніндеқорытындыжасауғамүмкіндікбереді.Бұлретте,есідұрысеместікнақтықоғамғақауіптііс-әрекеттіжасаукезіндебелгіленуіқажет,егертұлғажанауруынақылмыстықіс-әрекеттіжасапболғаннанкейіндушарболса,ондаолқылмыстыңсубъектісіболыптанылады,сондықтандаӛзініңсауыққанынанкейінқылмыстық жауаптылыққатартылады.
Есідұрысеместіктіңмедициналықкритерийі,қауіптііс-әрекетжасағантұлғадасозылмалыпсихикалықаурудыңқандайдабірнысаныныңболуынбілдіреді.
Мұндаймедициналықкритерийдіңнысандардың(элементтердің)қатарына келесілержатады:
А)Әртүрлісозылмалыпсихикалықаурулар,шизофрения,эпилепсия(қояншықауруы),үдемелісал,мимүшесі(паранойя),маниакалды-депрессивтіпсихозжәнет.б.;
Ә)Психиканыңуақытшабұзылуы.Оларбіршаматезболады,жәнетолықжазылуменаяқталады.Мысалы:патологиялықмасболу,патологиялықаффект,алкогольдіпсихоз;
Б)Кемақылдылық-адамақылыныңтереңзақымдануы.Кемақылдылықтыңүшдәрежесіболады:идиотия(ақыл-ойқызметініңеңтереңзақымданудәрежесі),имбецильдік(ортадәреже)жәнедебильділік(неғұрлымжеңіл).
В)Психиканыңӛзгедедерткешалдығуы.Оларпсихикалықаурулардантуындамайды,алайдатұлғаныӛзініңіс-әрекетініңсипатынтүсінумүмкіндігіненайырады.Мысалы,ішсүзегі,бӛртпесүзегіәсеріненадамныңсандырақкүйгетүсуі.
Есідұрысеместіктіңзаңикритерийі-бұлтұлғаныңқылмысжасаукезіндеӛзініңіс-әрекетініңнақтысипатыменқоғамдыққауіптілігін
түсінбегендігін (интеллектуалдық белгі), не ӛзінің іс-әрекетін басқараалмағандығы(еріктібелгі).
Заңикритерийдіңболуыүшінкӛрсетілгенекібелгініңбіреуінің:интеллектуалдықнееріктібелгініңболуыжеткілікті.
Тұлғаныесідұрысемесдептанутуралысоңғышешімдісотқабылдайды,бұлреттетұлғаныңесідұрыстығынемесеесідұрысеместігіжӛніндегісот-психиатриялықсараптаманыңқорытындысысотүшінміндеттіемес,олісбойыншабасқададәлелдемелерменбіргеқарастырылады.
Арнаулысубъектініңтүсінігіменоныңбелгілері
Арнаулысубъект-бұлқылмыссубъектісініңжалпығаміндеттібелгілеріменқатар,оныңӛзіндікқасиеттерінбейнелейтін,қосымшабелгілердіиемденетінтұлға.
Бұлқылмыссубъектісініңжалғыз қосымшабелгісі.
Арнаулысубъектініңбелгілеріәрқилыжәнекелесідейжағдайларменайқындалады:
Тұлғаныңқызметтікжағдайы:мемлекеттікқызметіиеленетінтұлғағанапараалғаныүшінжауаптылыққатартылады(ҚРҚК-нің307-бабы);
Тұлғаныңкәсібиміндеті:науқасқакӛмеккӛрсетпеу(ҚРҚК-нің118-бабы);
Тұлғаныңазаматтығы:текшетелдіңазаматығанашпионажүшінжауаптылыққатартылады(ҚРҚК-нің166-бабы)
Туыстыққатынастар:алименттӛлеуденжалтару(ҚРҚК-нің136-бабы);
Әскериқызметтегіқатынас:қашқындық(ҚРҚК-нің373-бабы)және
т.б.
Арнаулысубъектқылмысқұрамыэлементініңфакультативтібелгісі
ретіндеасамаңыздымәнгеие:
Егерарнаулысубъектініңбелгілерізаңменқылмыстыңнегізгіқұрамынаенгізілсе,оларміндеттіболыпшығады.Сондықтанданақтыіс-әрекеттеарнаулысубъектініанықтамауқылмыстықжауаптылықтыболдырмайды;
Қылмыстыңарнаулысубъектісініңбелгілеріжауаптылықтыауырлататынмән-жайлардыңқұрамынаенгізілуімүмкін,сондықтаноларжауаптылықтыауырлататынмән-жайларменжасалғанқылмыстардысаралаукезіндеміндеттіболыпсаналады;
Арнаулысубъектүнемітұлғаныңжекебасынсипаттайды,солүшінқылмыстықжауаптылықтыауырлататынмән-жайретіндетанылаалады.Мысалы,ҚРҚК-нің54-бабынасәйкес,қылмыскердiңқызметiжағдайынабайланыстыӛзiнекӛрсетiлгенсенiмдiпайдаланыпқылмысжасауы,қылмыстықжауаптылықтыауырлататынмән-жайболыпсаналады.