Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Плотин. - Третья эннеада. - 2004

.pdf
Скачиваний:
179
Добавлен:
23.02.2015
Размер:
21 Мб
Скачать
☆

ЕГЭ ΕΊ3 ЕПЗ ЕГЭ La EJ la CJ la CJ L3CJ la CJ Е73ЕПЗ

|Д СП НДС] |Д CTj ГД Е7| |Д g | [Д С] [Д СП |Д E7J |Д С7| |Д Gl ГД СП

Lacj la cJ LacJ ЕПЗ LacJ LacJ ЕПЗ LscJ ETE] ΕΓΞ ΕΓΞ

[ДСП ГД G| |Д С1 |Д СП ГД СП ГД ΕΊ |Д F| ГД CI ГД CI |Д СП E J 3

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

1. Τον αιώνα και τον χρόνον έτερον λέγοντες εκάτερον είναι και τον μεν περί την ά/δ/ον είνα/ φύσ/ν, τον Ы χρόνον περί το γινόμενον και τόδε το παν, αύτόθεν μεν και ώσπερ ταΐς της εννοίας ο&ροωτέραις επιβολαΐς εναργές τι παρ4 αύτοΐς περί αυτών εν ταΐς φυχαΐς έχειν πάάος νομίζομεν λέγοντες τε αεί και παρ' άπαντα όνομάζοντες. Πειρώμενοι μ/rçv εις επίστασιν αυτών ιεναι και οίον εγγύς προσελθεΐν πάλιν αυ ταΐς γνώμαις απορουντες τάς των παλαιών αποφάσεις περί αυτών άλλος αλλάς, τάχα <$ε και άλλως τάς αύτάς λαβόντες επί τούτων άναπαυσάμενοι και αυταρκες νομίσαντες, ει έχοιμεν ερωτηθέντες το <$οκουν έκείνοις λέγειν, άγαπησαντες άπαλλαττόμεθα του ζητείν ετι περί αυτών. ΕυρΎ]κέναι μεν οΰν τινας των αρχαίων και μακαρίων φιλοσόφων το αληθές δε? νομίζειν τίνες δ" οι τυχόντες μάλιστα, και πώς αν και ημίν σύνεσις περί τούτων γένοιτο, έπισκέφασθαι προσήκει. Kai πρότερον περί του αιώνος ζητεΐν, τι ποτέ νομίζουσιν είναι αυτόν οι έτερον του χρόνου τ&έντες είναι* γνωσθεντος γάρ του κατά το παράδειγμα εστώτος και το της εικόνος αύτοΰ, ον &η χρόνον λεγουσιν είναι, τάχ αν σαφές γένοιτο. Ε/ δε τις προ του τον αιώνα θεάσασθαι τον χρόνον ος εστί φαντασθείς,

 

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

401

γενοιτ

αν και τούτω εντεύθεν εκεί κατά

άνάμνησιν

ελ^όντι

ω αρα ώμοίωτο ο χρόνος $εάσασ$-αι, είπερ

ομοιότητα ούτος προς εκείνον εχοι.

 

2. Τ/να ουν ποτέ χρη φάναι τον αιώνα είναι; τΑρά γε τ<ην νοτρην αύτην ούσίαν, ώσπερ αν ει τις λεγοι τον χρόνον τον σύμπαντα ούρανον και κόσμον είναι; Καί γαρ αυ και ταύτην την δόξαν εσχον τίνες, φασι, περί του χρόνου. Έπε/ γαρ σεμνότατόν τι τον αιώνα είναι φανταζόμε$α και νοοΰμεν, σεμνότατόν δε το της νοΎ]της φύσεως, καί ουκ εστίν ειπείν ο τι σεμνότερον όποτερονοΰν του δ' επεκεινα ουδέ τούτο κατηγορητεον εις ταύτόν αν τις ούτω συνάγοι. Και γαρ αυ ο τε κόσμος ο νσψός ο τε αιών περιεκτικά αμφω και τών αυτών. 'Αλλ' όταν τα έτερα εν θατερω λεγωμεν εν τω αιώνι κεΐσ$αι, και όταν το αιώνιον κατηγορώμεν αυτών 7) μεν γαρ, ψησι, του παραδείγματος φύσις ετύγχανεν ούσα αιώνιος, άλλο τον αιώνα πάλιν αυ λεγομεν, είναι μεντοι περί εκείνην *η εν εκείνη η παρείναι εκείνη φαμεν. Το δε σεμνον εκατερον είναι ταυτότητα ου $ηλο? Ίσως γαρ αν και τω ετερω αυτών παρά του έτερου το σεμνον γίνοιτο. "Η τε περιοχή τω μεν ως μερών εσται, τω δε αιώνι όμου το όλον ούχ ως μέρος, αλλ' οτι πάντα τα τοιαύτα οία αιώνια κατ αυτόν.

Αλλ' αρα κατά την στάσιν φατεον την εκεί τον αιώνα είναι, ώσπερ ενταύθα τον χρόνον κατά την κίνησίν φασιν; 'Αλλ' εικότως αν τις τον αιώνα ζητησειε πότερα ταύτόν T7J στάζει λέγοντες *η ούχ απλώς, αλλά τη στάσει ту περί την ούσίαν. Ει μεν γαρ τ*η στάσει ταύτόν, πρώτον μεν ούκ εροΰμεν αιώνιον την στάσιν, ώσπερ ούδε τον αιώνα αιώνιον το γάρ αιώνιον το μετεχον αιώνος. "Επειτα ή

402 Плотин. Эннеады. Трактат III. 7

κίνησις πώς αϊώνιον; Ούτω γαρ αν και στάσιμων ει*η. Είτα πώς έχει η της στάσεως έννοια εν αύτη το αεί; Λέγω δε ού το ενχρόνφ, άλλα οίον νοοΰμεν, όταν το à'ibiov λέγωμεν. Ε/ δε τη τ'ης ουσίας στάσει, εξω πάλιν αύ τα άλλα γένη του αιώνος ποι<ησομεν. Erra τον αιώνα ού μόνον εν στάσει δε? νοεϊν, άλλα και εν kv'r είτα και άδιάστατον, Ίνα μη ταύτον TJ χρόνφ' *η δε στάσις ούτε την του εν ούτε την του άδιαστάτου έχει εννοιαν εν αύτη, γι στάσις. Είτα του μεν αιώνος κατηγοροΰμεν το μενειν εν ενί* μετεχοι αν ούν στάσεως, αλλ" ούκ αύτοστάσις εί'η.

3. Τ/ αν ουν εί'τ} τούτο, καθ" ο τον κόσμον πάντα τον εκεΐ αιώνιον λεγομεν και άίΰιον είναι, και τι ή άιδιότης, είτε ταύτον και TJ αύτη τφ αλώνι, είτε κατ αύτην 6 αιών; τΑρά γε καθ" εν τι δεί, αλλά εκ πολλών συνηθροισμενην τινά νόησιν, <η και φύσιν εΊτ επακολουθούσαν τοις εκεί είτε συνουσαν είτ ενορωμενην, πάντα δε ταΰτα εκείνην μίαν μεν ουσαν, πολλά δε ΰυναμενην και πολλά ούσαν; Και ο γε την πολλην δύναμιν εισαθρτ)σας κατά μεν τοδί то οίον ύποκείμενον λέγει ούσίαν, είτα κίνησιν τούτο, καθ" ο ζατην όρφ, είτα στάσιν το πάντη ωσαύτως, θάτερον δε και ταύτον, yj ταί/τα ομού εν. Ούτω δη και συνθείς πάλιν αύ εις εν ομού {ώστε} είναι ζατην μόνην, εν τούτοις την ετερότητα συστειλας και της ενεργείας το άπαυστον και το ταύτον και ουδέποτε άλλο και ούκ εξ άλλου εις άλλο νάτησιν *η ζωην, αλλά το ωσαύτως και άει άδιαστάτως, ταΰτα πάντα /δών αιώνα εϊδεν ιδών ζωην μενουσαν εν τω αύτω άει παρόν το παν εχουσαν, άλλ" ού νυν μεν τόδε, αύθις δ' έτερον, άλλ" αμα τά πάντα, και ού νυν μεν έτερα, αύθις δ' έτερα, αλλά τέλος άμερες, οίον εν (τημείω ομού

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

403

πάντων όντων και ουποτε εις *ύσιν προϊόντων,

άλλα

μένοντος εν τω αύτφ εν αύτφ και ου μ/η μεταβάλλοντος, οντος δ* εν τφ παρόντι αεί, οτι ούδεν αυτού παργλ^εν oùiï αυ γενησεται, άλλα τούτο όπερ εστί, τούτο και οντος' ώστε είναι τον αιώνα ου το ύποκείμενον, άλλα το εξ αυτού του υποκείμενου οίον εκλάμπον κατά την [του] ην επαγγέλλεται περί του μη μέλλοντος, αλλά ηδη οντος, ταυτότητα, ως αρα ούτως και ουκ άλλως. Τ/ γαρ αν και ύστερον αύτφ γένοιτο, ο μή νυν εστί; MTJÎ% αυ ύστερον εσομενου, ο μη εστίν ηδη. Ούτε γαρ εστίν, αφ* ου εις το νυν ηξεν εκείνο γαρ ην ουκ άλλο, αλλά τοΰτο* ούτε μέλλοντος εσεσ$αι, ομ/rç νυν έχει. Έξάνάγκης ούτε το ην εξει περί αυτό' τι γαρ εστίν, ο ην αύτφ και παρελήλυ^εν; Ούτε το εσται* τι γαρ εσται αύτφ; Αείπεται δη εν τω είναι τοΰτο όπερ εστίν είναι. Ό ουν μπρε ην, μήτε εσ­ ται, αλλ" εστί μόνον, τοΰτο εστώς έχον το είναι τω μή μεταβάλλει εις το εσται μ/η<$* αυ μεταβεβληκεναι εστίν ό αιών. Γίνεται το'ινυν η περί το ον εν τφ είναι ζωη ομού πάσα και πλήρης άδιάστατος πανταχΉ τοΰτο, ο δη ζητοΰμ^ν, αιών.

4. Ούκ έξωθεν δε δεί συμβεβηκεναι νομίζειν τοΰτον εκείνη τη φύσει, αλλ" εκείνη και εξεκείνης και συν εκείνη. Ένοράται γαρ ενών παρ* αύτης, οτι και τα άλλα πάντα οσα λεγομεν εκεί είναι ενυπάρχοντα όρώντες λεγομεν εκ της ουσίας άπαικτα και συν τη ούσίφ. Τά γαρ πρώτως οντά συνόντα δείτοΐς πρώτοις και εν τοις πρώτοις είναι* έπε/ και το καλόν εν αύτοίς και εξ αυτών και η αλήθεια εν αύτοϊς. Κα/ τά μεν ώσπερ εν μέρει τοΰ παντός οντος, τά fî εν παντί, ώσπερ και το αληθώς τοΰτο παν ούκ εκ τών

404 Плотин. Эннеады. Трактат III. 7

μερών Ί^ροισμλνον, αλλά τά μέρη γέννησαν αυτό, Ίνα και ταύτγ ως αληθώς παν *η. Και ή αλήθεια δε ου συμφωνία προς άλλο εκεί, άλλ4 αυτού εκάστου οΰπερ αλήθεια. Δε? δη το παν τούτο το αλη^ινόν, είπερ εσται παν όντως, μά) μόνον είναι παν γι εστί τα πάντα, αλλά και το παν εχειν ούτως ως μ/ηδενί έλλείπειν. Εί τούτο, ούδ* εσται τι αυτω* εί γαρ εσται, έλλεΐπον *ην τούτφουκ άρα *ην παν. Παρά φύσιν δε τι αν αυτω γένοιτο; ΥΙάσχει γαρ ουδέν. Er ουν μ/ηδέν αυτω γένοιτο, ούδε μέλλε* ουδέ εσται ούδ* έγένετο. Τοις μεν ουν γενητοίς, εί άφέλοις το «εσται», ατε επικτωμενοις αεί εύΒνς υπάρχει μτη είναι' τοις δε μή τοιούτοις, εί προσ^είης το «εσται», υπάρχει το ερρειν εκ της του είναι έδρας* δηλον γαρ οτι *ην αύτοίς το είναι ου σύμφυτον, εί γίγνοιτο εν τω μέλλειν και γενέσθαι και εσεσ$αι εις ύστερον. Κινδυνεύει γάρ τοις μεν γενητοΐς η ουσία είναι το εκ του εξ άρχης είναι της γενέσεως, μέχριπερ αν εις εσχατον <ηκγ) του χρόνου, εν ω μιηκετ εστί' τούτο δτ) το «εστίν» είναι, και, ει τις τούτο παρέλοιτο, Ύ]λαττώσ^αι ο βίοςώστε και το είναι. Κα/ τω παντι δεί, εις όπερ ούτως εσται. Δίο και σπεύδει προς το μέλλον είναι και στηναι ου $έλε/ ελχον το είναι αυτω εν τω τι άλλο και άλλο ποιεϊν και κινείσΒ'αι κύκλω εφεσει τινί ουσίας' ώστε είναι ήμίν εύρτημένον και το αίτιον της κινήσεως της ούτω σπευδούσης επί το άεί είναι τω μέλλοντι. Ύοίς δε πρώτοις και μακαρίοις ουδέ εφεσίς εστί του μέλλοντοςηδη γάρ εισι το όλον, και όπερ αύτοΐς οίον οφείλεται ζην εχουσι παν ώστε ουδέν ζητοΰσι, διότι το μέλλον αύτοίς ουδέν εστίν ούδ" αρα εκείνο, εν ω το μέλλον. Ή ουν του οντος παντελής ουσία και ολη, ούχ η εν τοίς μέρεσι μόνον,

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

405

άλλα και η εν τφ μνηδ" αν ετι εΧλείφειν και [το] μνηδεν αν μ/η ον αύτη προσγενεσ$αι ου γαρ μόνα τα οντά πάντα δεί παρείναι τω παντι και αλω, άλλα και μηδέν του ποτέ μά) οντος αυτή η διά$εσις αύτου και φύσις είη αν αιών αιών γαρ άπο του αει οντος.

5. Ύοΰτο δε, όταν τινί προσβολών τη φυχη εχω "λέγειν περί αύτου, μάλλον δε όράν αυτό τοιούτον οίον μνηδεν περί αυτό όλως γεγονεναι ει γαρ τούτο, ούκ αει ον, η ούκ αεί τι όλον ον αρ' οΰν ηδη άίδιον, ει μη και ενυπάρχοι αύτψ τοιαύτη φύσις, ώς πίστιν εχειν περί αύτου, ώς ούτω και μνη άλλως ετι, ώς, ει πάλιν προσβόλοις, εύρεΐν τοιούτον; Τ/ οΰν, ει μνηδε άφίσταιτό τις αύτου της $εας, άλλα συνών είη της φύσεως άγασ$εις και δυνατός τούτο πράττειν άτρύτψ φύσει; 'Ή δραμιών και αυτός εις αιώνα εσται και ούκ αποκλίνων ούδαμή), W η ΰμωιος και αιώνιος, τω εν αύτψ αίωνίψ τον αιώνα και το αίώνιον ^εώμ^ενος. Ε/ ούν το ούτως έχον αίώνιον και άει ον, το μη αποκλίνον εις ετεραν φύσιν κατά μνηδεν, ζωην έχον, ην έχει πάσαν ηδη, ού προσλαβόν ούδε προσλαμβάνον η προσληφόμενον, είη αν àibiov μλν το ούτως έχον, άΐδιότης δε η τοιαύτη κατάστασις του υποκειμένου εξ αύτου ούσα και εν αύτψ, αίών δε το ύποκείμυενον μετά της τοιαύτης καταστάσεως εμφαινομενης. "0$εν σεμνόν ό αιών, και ταύτόν τω $εω

η έννοια λέγει* λέγει δε τούτω τφ Э-εω. Kai καλώς αν λεγοιτο ό αιών $εός εμφαίνων και προφαίνων εαυτόν οίος εστί, το είναι ώς άτρεμες καί ταύτόν και ούτως και το βεβαίως εν ζωη. Ε/ δ" εκ πολλών λεγομεν αυτόν, ού δει $αυμάζειν πολλά γάρ εκαστον τών εκεί διά δύναμιν άπειρον επει και το άπειρον το μνη αν επιλείπειν, και τούτο

406 Плотин. Эннеады. Трактат III. 7

κυρίως, οτι μηδέν αυτού αναλίσκει. Και ει τις ούτω τον αιώνα λεγοι ζωην άπειρον ηδη τφ πασαν είναι και μηδέν αναλίσκειν αύτης τω μή παρεληλυ$εναι μ/ηδ" αυ μέλλε/ν ηδη γαρ ουκ αν ειη -πάσα εγγύς αν ειη του όρίζεσ^αι. [Το γαρ έξης «τω πασαν είναι καιμνηδεν αναλίσκειν» εξηγησις αν ειη του «άπειρον ηδη είναι».]

6. Έπε/δη δε η τοιαύτη φύσις ούτω τταγκαλη και αίδιος περί το εν και άπ' εκείνου και προς εκείνο, ούδεν εκβαίνουσα àm αύτου, μλνουσα δε αεί περί εκείνο και εν εκείνφ και ζώσα κατ εκείνο, ε'ίρηταί τε, ως εγώ 6ιμ/ιι, τούτο τω Πλάτων/ καλώς και βα&είφ τη γνώμη} και ουκ άλλως, τούτο δη το μένοντος αιώνος εν εν/, Ίνα μ/rç μόνον η αυτός αυτόν εις εν προς εαυτόν άγων, αλλ" η περί το εν του οντος ζωη ωσαύτως, τούτο о δη ζη^ουμ^ν [και το ούτω μενον αιών είναι.] Το γαρ τούτο και ούτω μενον και αύτο το μενον ο εστίν ενέργεια ζωής μενούσης παρ" αύτης προς εκείνο και εν εκείνφ και ούτε το είναι ούτε το ζην φευδομενη εχοι αν το αιών είναι. Το γαρ αληθώς είναι εστί το ουδέποτε μη είναι ούδ" άλλως είναι' τούτο δε ωσαύτως είναι' τούτο δε αδιαφόρως είναι. Ούκ έχει ουν ότιοΰν [το] άλλο και άλλο, ούδ" αρα διαστησεις, ούδ" εξελίξεις, ούδε προαξεις, ούδε

παρατενεΐς, ούδ" αρα ούδε πρότερον αύτου ούδε τι ύστερον λαβείν έχεις. Ε/ ουν μπρε πρότερον μ/ητε ύστερον περί αυτό, το δ" «εστίν» αλη&εστατον των περί αύτο και αυτό, και ούτω δε, οτι εστίν ώς ούσίφ η τω ζην, πάλιν αυ ηκει ημιν τούτο, ο δη λεγομεν, ό αιών. ''Οταν δε το αεί λεγωμεν και το ού ποτέ μεν ον, ποτέ δε μνη ον, ημών, ένεκα [της σαφήνειας] δεϊνομίζειν λεγεσ^αι* έπε/ το γε αεί τάχ αν ού κυρίως λεγοιτο, άλλα ληφθέν εις δηλωσιν του άφθαρτου

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

407

πλανώ αν την φυχην εις εκτασιν του πλείονος και ετι ως μ/η επιλείφοντός ποτέ. Ύο δε Ίσως βελτιον ην μόνον το «ων» λέγειν. Αλλά ωσπερ το ον αρκούν όνομα τη ούσίφ, επειδή και την γενεσιν ουσίαν ενόμιζον, εδεη&ησαν προς το μα$εΐν και προσθήκης του αεί. Ού γαρ άλλο μεν εστίν ον, άλλο δε το αεί ον, ώσπερ ούδ" άλλο μεν φιλόσοφος, άλλο δε ό αληθινόςαλλ" οτι το ύποδυόμενον ην φιλοσοφίαν, η προσθήκη του αληθινού εγενετο. Ούτω και τφ οντι το αεί και τω «ων» το αεί, ώστε λεγεσ$αι «αεί ών»· διό λητττεον το αεί οίον «αληθώς ών» λεγεσ$αι και συναιρετεον το αεί εις αδιάστατον δύναμιν την ούδεν δεομενην ούδενός με& ο ηδη έχει* έχει δε το παν.

Παν οΰν και ον και κατά παν ουκ ενδεές και ού ταύτη μεν πλήρες, άλλη δε ελλείπον η τοιαύτη φύσις. Το γαρ εν χρόνφ, καν τέλειον η, ως δοκει, οίον σώμα τι ικανόν φυχβ τελειον, δεόμενον και του έπειτα, ελλεΐπον τω χρόνφ, ου δείται, ατε συν εκείνφ, ει παρείη αύτω και συν^εοι, ον ατελές' ταύτη ον ομωνύμως αν τελειον λεγοιτο. "Οτω δε υπάρχει μτηδε του έπειτα δείσδαι μιψε εις χρόνον άλλον μεμετρτημενον μήτε τον άπειρον και απείρως εσόμενον, αλλ" όπερ δεΐ είναι, τούτο έχει, τουτό εστίν ου η έννοια επορεγεται, φ το είναι ούκ εκ του τοσοΰδε, άλλα προ του τοσοΰδε. "Επρεπε γαρ αύτω μ^ηδε τοσώδε οντι πάντη μηδενός εφάπτεσ$αι τοσοΰδε, Ίνα μη η ζωη αύτοΰ μ£ρισ$εΐσα το καθαρώς αμάρες αύτοΰ άνελη, αλλ" η και τη ζωη άμερες και τη ούσίφ. Ύό δ" «άγαμος ην» αναφέρει εις εννοιαν τοΰ παντός σημαίνων τω επεκεινα παντί το μη από χρόνου τινός" ώστε μηδέ τον κόσμον αρχήν τίνα χρονικην ειληφεναι της αιτίας τοΰ είναι αύτω το πρότερον

408 Плотин. Эннеады. Трактат III. 7

παρεχούσης. 'Αλλ' όμως δηλώσεως χάριν τούτο ειπών μέμφεται ύστερον και τούτω τω ονόματι ως ού& αύτοΰ ορθώς πάντη λεγομένου επί των τον λεγόμενον και νοούμενον αιώνα ειληχότων.

7. ΤαΟτα οΰν λεγομεν αρά γε μαρτυροΰντες ετεροις και ως περί αλλότριων τους λόγους ποιούμεθα; Και πώς; Τις γάρ αν σύνεσις γένοιτο щ εφαπτομενοις; Πώς δ' αν εφαφαίμεθα τοις άλλοτρίοις; ΔεΓαρα και ημίν μετεΐναι του αιώνος. Αλλά εν χρόνω ούσι πώς; 'Αλλά πώς εν χρόνφ και πώς εν αΐώνι εστίν είναι, γνωσθείη αν ευρεθέντος πρότερον του χρόνου. Και τοίνυν καταβατεον ημίν εξ αιώνος επί την ζητησιν του χρόνου και τον χρόνον εκεΐ μεν γάρ ην η πορεία προς το άνω, νυν δε λεγωμεν ηδη ου πάντη καταβάντες, άΧΚ ούτως, ώσπερ κατεβη χρόνος. Ει μεν περί χρόνου ειρημενον μ/ηδεν ην τοΐς παλαιοις και μακαρίοις άνδράσιν, εχρην τω αιώνι εξ αρχής συνείραντας το εφεξής λέγειν τά δοκουντα περί αύτοΰ, πειρωμενους τη εννοίφ αύτοΰ ην κεκτημένα εφαρμόζειν την λεγομενην υφ' ημών δόξαν νΰν δ' άναγκαΐον πρότερον λαβείν τά μάλιστα άξίως λόγου ειρημενα σκοποΰντας, ει τινι αυτών συμφώνως ό παρ' ημών εξει λόγος. Ύριχη δ' ίσως διαιρετεον τους λεγόμενους περί αύτοΰ λόγους την πρώτην. Ή γάρ κίνησις η λεγομένη, η το κινούμενον λίγοι αν, η κινήσεως τι τον χρόνον το γάρ στάσιν η το εστηκός η στάσεως τι λέγειν παντάπασι πόρρω της έννοιας αν εϊη τοΰ χρόνου ούδαμη τοΰ αύτοΰ οντος. Ύών δε κίνησιν λεγόντων οι μεν πάσαν κίνησιν αν λεγοιεν, οι δε την τοΰ παντός' οι δε το κινούμενον λέγοντες την τοΰ παντός αν σφαΐραν λεγοιεν

ΠΕΡΙ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ

409

οι δε κινήσεως τι η διάστημα κινήσεως, οι δε μέτρον, οι δ* όλως παρακολουθούν αύτη* και η πάσης η της τετα­ γμένης.

8. Κίνησιν μλν ούχ οίον τε ούτε τας σύμπασας λαμβάνοντι κινήσεις και οίον μίαν εκ πασών ποιοΰντι, ούτε την τεταγμενην εν χρόνφ γαρ η κίνησις εκατερα η λεγομένη. Ει δε τις μνη εν χρόνφ, πολύ μάλλον αν άπείη του χρό­ νος είναι, ως άλλου όντος του εν ψ ή κίνησις, άλλου της κινήσεως αυτής ούσης. Και άλλων λεγομένων και λεχθέντων αν αρκείτούτο και ότι κίνησις μεν αν και παύσαιτο και διαλίποι, χρόνος δε ου. Ει δε την του παντός κίνησιν μνη διαλείπειν τις λεγοι, αλλά και αυτή, ειπερ την περιφοράν λεγοι, εν χρόνφ τινϊ [και αυτή] περιφεροιτο αν εις το αυτό, ουκ εν φ το ήμισυ ηνυσται, και ο μλν αν είη ήμισυς, ο δε διπλάσιος, κινήσεως του παντός ούσης εκατερας, της τε εις το αυτό άπό του αυτού και της εις το ήμισυ ηκούσης. Kai το όξυτάτην δε και ταχίστην λέγειν την της εξώτατης σ*φα/ρα? κίνησιν μαρτυρεί τω λόγφ, ως έτερον η κίνησις αυτής και ο χρόνος. Ταχίστη γαρ πασών δηλονότι τφ ελάττονι χρόνφ το μείζον και το μεγιστον διάστημα άνύειν τά δ" άλλα βραδύτερα τφ εν πλείονι αν και μλρος αυτού.

Ει τοίνυν μτηδε η κίνησις της σφαίρας ό χρόνος, σχολή γΧ αν η σφαίρα αυτή, η εκ του κινεισθαι ύπενοηΒη χρόνος είναι.

τΑρ4 οΰν κινήσεως τι; Ε/ μλν διάστημα, πρώτον μεν ου πάσης κινήσεως το αυτό, ούδε της ομοειδούς' bà-ττον γάρ και βραδύτερον η κίνησις και η εν τόπφ. Kai εΪεν αν αμφω μετρουμεναι ai διαστάσεις ενι ετερφ, ο δη όρΒ-ότερον αν