karakalpak-english dictionary
.pdfgrade, graduate; stratify dereksiz a obscure; unknown dárbedarlıq n fleeing, the act of running away;
dárt I n illness; disease, ailment, malady; sorrow; -lerine shara izlew seek a cure to one’s ailments; misfortune, anxiety dárt II n devile, deuce dártlesiw v commiserate
dártli a ailing, sickly dártshil adv ailing, unhealthy dárgay n (housing goverment
mansion
dárhal adv immediately, at once, right away
dárkar a tedious, tiresome, necessary, essential dárkarlıq n necessity, need
dárman n strength, force, power
(physical)', remedy, cure; dári— medicines, pharmaceuticals; -
bolıw cure dármansız a
exhausted, weak, feeble,
powerless
dármansızlanıw v lose one’s
strength dármansızlıq n
weakness, feebleness, debility
dáramat n income; profit, return, receipts, pay; - qılıw profit
dáramatlı a profitable, paying, lucrative, remunerative dáramatlılıq n profitableness, remunerativeness
dáramatsız a unprofitable, unremunerative, gainless dáramat Salıǵı n yur. income tax dárriw adv immediately, at once dárwish n dervish, Muslim holy man often associated with a religious order dárwishlik n 1) dervishness;
darvinizm n Darwinism
dárya n river, stream; Zarafshan
~sı
Zarafshan River
dáslep adv initially, at first dáslepki tergew n yur. preliminary investigation, pretrial investigation
dasturqan n table-cloth; ~ jayıw lay (cover) the table
dáwletli I. a wealthy, rich; 2. n rich man bolıw be powerful (rich,
wealthy)
dawa n cure, treatment, medicine,
remedy; jótel -sı cough medicine; - alıw treat (medically); undergo a cure (treatment)
dawalaw v cure, treat (medically); keseldi - treat smb. for an illness; kimdi qandayda kesellikten - treat smb. for an illness dawalatıw=dawalaw
dawam n continuation, prolongation; extention; duration; eki jıl -ında for two years; jıl -ıda
during the year; - etiw continue, last, go on, be in progress; ~ı bor be continued
dawamında prep, during, for; eki jil - for two years
dawamlı a long, protracted, prolonged dawamlılıq n duration dawamsız a short duration; shorl(ly);
non-continuous dawamsızlıq n non-
continuousness; short duration
dawamshı n continuer, successor dawasız a incurable, untreatable;
- kesellik incurable (untreatable)
illness
dáwir n epoch; age (in history);
period, era; feodalizm ~i age of
feudalism
dáydi a vagrant, itinerant, tramp, hobo, wondering, stray, vagabond; ~ it stray dog
dáydilik n vagabondage, vagrancy dáydishilik v be on the tramp dacha n 1) cottage (in the country), country house; summer cottage; 2) country; ~da jasaw live in the country; ~ǵa barıw go to the country house deaffcrentaciya n med.
deafferentation deanimaciya n med. brain death debentura n
debenture
debet n debt
debillik n med. moronity, moronism debitor n ekon. debtor; bank ~i bank’s debtor; ~lıq qarızı accounts receivable
debyut n 1) debut; 2) (chess) opening debyutant n debutant; newcomer; new entrant dedukciya n deduction deduktiv a deductive de-fakto n yur. de facto
defekaciya n med. defecation,
bowel movement, stool, intestinal discharge, evacuation defekt n defect; blemish defektologiya n tex. defectology; speech pathology; speech correction defektoskop n tex. defectoscope,
flaw detector
defektoskopiya n defectoscopy, flaw detection
deferentit n med. deferentitis definiciya n definition; sózlik ~sı dictionary definition; dictionary entry defis n hyphen
deficit 1. n deficit; deficiency; 2. a scarce: hard-to-get; in short supply; ~ tovarlar commodities
in short supply; scarce (hard-to- get) goods deflatsiya;; deflation, derivation
defoliant n defoliant, weed-killer defoliantlar n med. defoliants defoliantlar n a.x. xim. defoliants defoliatsiya n defoliation;
ǵawashanı ~ qılıw defoliation of cotton-plants deformaciya v deformation - qılıw deform
deformaciyalaw v deform
deformaciyalanıw v change one s
form (shape); become deformed
degen a said, called, named degazator n decontaminator degazaciva n degassing degelmintalciya n med. dehelmintization, expulsion of helminthes
degelmintizaciya
(degelmintalsiya) n
med. dehelmintization, expulsion of hclminthes
degeneraciya (degradaciya) n
med.
degeneration
degradaciya n med. degradation,
degeneration
degidrataciya n med. dehydration degrez n boilermaker; steamboiler operator (engineer) degustator n taster; degustator degustaciya n tasting, degustation, sampling;
diyqan n peasant; farmer, agriculturalist; jersiz ~ landless peasant diyqanshılıq « agriculture, farming deizm n fils. deism
dejur (náwbetshi) 1. n man on duty; ~ bolıw be on duty; 2. a on duty; ~ shıpaker doctor on duty
dejurlik (náwbetshilik) n duty.
watch(ing); ~ qılıw be on duty
dekabr n December
dekabrist n tar. Decembrist
dekada n ten-year period, decade
dekadentlıq n decadence
dekalsinaciya n med.
decalcification dekan n dean dekanat n dean’s office dekanlıq n deanery; dean’s position and post deklamator n reciter deklamaciya II recitation,
declamation;
~ qılıw give a recital, do a
recitation deklamaciyashı n
reciter
deklarativ a declarative deklaraciya n declaration; ~ qılıw proclaim, declare, lay down dekompensaciya n med.
decompensation
dekompressiya n med.
decompression dekorativ a
decorative, ornamental: -
ósimlikler decorative plants
dekorator n 1) decorator; 2)
teatr. stage designer
dekoraciya n decoration
dekoraciyashı n scene-painter dekret n decree, edit dekretlestiriw v decree delegat n delegate (chosen, represented or a group or organization, political or otherwise)
delegaciya n delegation deleciva n tib. deletion delfin n zool. dolphin delimitaciya n delimitation
deliriy n med. delirium, deliration delisting n ekon. delisting
delo n folder with documents and official papers
delta n delta; Ámiwdárya ~sı the Amudarya delta demagog /; demagogue demagogikaliq a demagogic
demagogiya n demagogy demagogliq n demagogy demek adv it means that, so then demarkacion n demarcation demarkaciya n demarcation (of national boundaries)
demarsh n demarche; representation, move demilitarizaciya n
demilitarization, disarmament demineralizaciya n med.
demineralization
demobilizacion n demobilization,
disarmament
demobilizaciya n demobilization demografik 1. a demographic; 2. attr. population; ~ statistika vital statistics; ~ siyasat population policy
demografiya n demography; dinamik ~ dynamic demography; statistik ~ static demography, demokrat n democrat demokratiyaliq a democratic demokrativa n democracy demokratizm n democratism demokratlasıw v democratize demokratlastırılıw r become
more democratic, be
reconstructed along democratic
lines
demokratlastırıw v democratize
demonopolizaciya n ekon.
demonopolization
demonstrator n demonstrator
demonstraciya n demonstration
demontaj n dismantling
denaturalizaciya n
denaturalization denaturat n
denatured alcohol denaturaciya
it melting: denaturation; ~
qılınǵan denatured; molekulalar
~sı molecule denaturation
denaturaciyalaw v denaturate;
methylate; denaturaciyalanǵan spirt denaturated alcohol dendrariy n arboretum
dendrit n anat. min. dendrite; ignasimon ~ needle-shaped dendrite dendrologiya n dendrology
dendropark n arboretum denominaciya n ekon. denomination, par (nominal) value; reduction of nominal value denonsaciya n dipt. yur. termination, abrogation
dentin n med. dentin depara n region, district
departament n department (in the USA)', ministry (in Europe); mámleket ~i the State
Department
depilaciya n depilation depo n depot
deponent n mol. 1) (pul qoyıwshı) depositor, bailor; 2) (esap túri)
deposit (savings) account |
|
|||
deponerlew n med. depositing, |
|
|||
pooling, storage |
|
|
||
deportaciya n deportation; ~ |
|
|||
qılıw deport depozitw deposit |
|
|||
depozitariv |
n |
1) |
yur. |
|
consignatory, |
|
depositary, |
||
depositee, depository; 2) zat. |
||||
depositary |
|
|
|
|
depozitor |
n |
depositor; |
investor; |
|
~ máp- |
ti |
qorǵaw |
depositor |
|
protection
depressiya n I) med. depression;
melancholy; |
qorqıw |
~sı |
depression of fear; ruhıy |
~ |
|
mental depression; dysthymia |
|
|
deputat n deputy; Joqarı Keńes
~i deputy of the Supreme Soviet deputatlıq 1. n deputy’s post; 2. a
deputy
deputaciya n deputation, delegation deratizaciya n med.
disinfestation deratizaciya qılıw
n med. disinfestation derivacion a
derivational
derivaciya n drift, diversion
(diverting the course of a ri ver with canals) derma n med. derma; inner skin, true skin
dermatin n leatherette; dermatin dermatit n med. dermatitis; radiatsion ~ radiation dermatitis; ximiyalıq ~ chemical dermatitis dermatofitiyalar n med. dermatophytoses
dermatokonioz n med. dermatoconiosis dermatolog n med. dermatologist, skin specialist dermatologiya n med. dermatology, dermology dermatomikozlar n med. dermatomycosts; cutaneous mycoses, dermatophytoses dermatovenerolog n med. specialist in skin and venereal diseases
dermatoz(lar) n med. dermatosis, dermatopathy, dermopathy dermatozoonoz n med. dermatozoonosis, dermatozoiasis dermografizm n med. derm(at)ographism, dermographia, dermography, factitious urticaria, skin writing desadent n cidab. decadent desant n 1) landing; party (force); 2) tanding, assault by troops using air, land or sea vehicles
desantshı n assault soldier (paratrooper, marine, airborne) desert n dessert
desikaciya n a.x. dessication deshifrovka n deciphering, decoding, decryption desmurgiya n med. desmurgy despot n despot
despotik a despotic despotiva = despotizm despotizm n despotism destruktiv n med. destructive
desyatina n dessiatina (measure of land
-10,900 sq. metres or 2.7 acres)
desyatnik n foreman
detal n details (of a story, event, deed); mashinaları machine components (spare parts) detallastırıw v detail, give in detail, lay out the specifics (oj) detektiv 1. n yur. detective, undercover man; 2. a detective; ~ waqıya detective story; ~ roman detective novel
detektor n detector; spark indicator detektorlı atir. detector; ~ diod detector diode determinist n fils. determinist
determinizm n fils. determinism, necessitarianism, doctrine of necessity detonator n detonator detonaciya n detonation (of an
explosive)
detrit it 1) med. detritus; 2) biol. detrilal matter
decigramm n decigram(me) decilitr n deciliter decimetr n decimetre
deviz n motto
devalvaciya n ekon. devaluation,
depreciation
diywal n wall, fence
derlik adv almost; nearly; ~ múmkin emes just about
impossible
deyteroplazma n med.
deut(er)oplasm deytoplazma n med. deut(er)oplasm
deyure n yur. dejure dez- pref. de-
(prefix forming verbs and verbal derivatives)-, -aktivatsiva deactivation
dezaktivator n med. deactivator dezaktivaciya n deactivation,
decontamination
dezaktivaciyalaw n
med.deactivation,
decontamination
dezertir n deserter dezertirlik n desertion
dezinfai n med. manual sprinkle (manual spray) for disinfection or disinsection dezinfeksiyalaw v disinfect
dezinfeksiya n disinfection; - qılıw disinfect dezinfeksiyalaw v disinfect dezinfektor n disinfector
dezinfekciya n extermination of insects dezinstruktor n med. disinfector dezintoksikaciya n
med. disintoxication,
detoxi(fi)cation
dezodorator n med. deodorizer
dezodoraciya n med.
deodorization, odour removal,
odour control
dezoksigemoglobin it rib.
deoxyhemoglobin, deoxygenated
(reduced) hemoglobin
dezoksiribonuklein kislota
(dnk) // med.
deoxyribonucleic acid
dezorganizaciya n med.
disorganization dezorientaciya n
med. disorientation diabet it diabetes
diabetid n med. diabetid diafiz n med. diaphysis, shaft diafizit n med. diaphysitis diafragma n 1) diaphragm; 2) stop; aperture
diafragmalı a with diaphgram; ~ nasos diaphragm pump diafragmatit n med.
diaphragm(at)itis diafragmit
med. diaphragm(at)itis
diagnostika n diagnostics
diagnostikum n med.
diagnosticum diagnoz n diagnosis; ~ qoyıw diagnose diagonal 1. n diagonal; 2. a diagonal; ~ boylap bias, obliquely, slantwise; at an angle diagramma n diagram diakinez n med. diakinesis diakritik a diacritical; ~ belgi diacritical mark
dialekt n dialect
dialektal a tilsh. dialect, dialectal dialektikaliq a dialectic(al); dialect(al) dialektika n dialectics dialektizm n dialecticism dialektolog n dialectologist
dialektologiyaliq a dialectologic dialektologiya n dialectology dializ n med. dialysis
dialog n dialogue;
diamat n dialectical materialism diametr n diameter
diametral a diametrical diapazon n range, compass; scope diapozitiv n lantern(-
)slide, slide, transparency di-pref. di-; ~ftong diphthong dia- pref dia-; -xronik diachronic diatllm it diapositive film strip; slide film, transparency film
diaspora n diaspora diastola n med. diastole
diatermiya (termopenetratsiya)
n med.
diathermy
diatez n med. diathesis; allergik ~ allergic diathesis
dietolog n med. nutritionist dietologiya n med. dietology; dietetics diaxronik a tilsh.
diachronic;
diaxroniya n tilsh. diachrony didaktikaliq a didactic didaktika n pedagogy didaktizm n didacticism
dielektrik I n dielectric, nonconductor; insulator; keramik ~
ceramic dielectric
dielektrik II a dielectric difalliya n med. diphallia differensial I a differential differencial II n differential gear differensiallaw v differentiate differensiaciya it differentiation difterit 1. n diphtheria; 2. a diptheretic difteriya n diphtheria
diftong n diphthong digestiv it med. digestive digibridler n med. diheterozygotes; dihybrids dikciya n diction
diktant n dictation diktator n dictator diktatorlıq n dictatorship diktatura n dictatorship
diktofon n dictaphone, dictating
machine
diktor tt announcer (radio or television) diktovka n dictation dilatatsiva n med. dila(ta)tion, dilation dilbar a 1) glorious, famous, renowned; 2) charming, fascinating, attractive, captivating dilemma n dilemma
diler n dealer; sanaat
shıǵarmaları ~i art dealer dilgir a 1) bored; 2) sad, cheerless, doleful. dismal,
dejected; despondent, crestfallen, downcast; 3) wistful; 4) depressed, dispirited
dilgirlik it boredom, tedium
dilbar n beauty, beautiful woman dámegóy n haughty, proud; arrogant, overwinding, conceited dámegóylik n pride: haughtiness,
arrogance
din n religion, faith, belief (in Cod); ~ arboblari clergy, religious leaders
dina ndyne
dinamik 1. n dynamic; 2. a dynamical dinamika n dynamics dinamit n dynamite
dinamitli a dynamite dinamitchin
dynamiter
dinamo n dynamo, electrical
generator
dinamomashina n dynamo dinamometr n med. tex. dynamometer, myodynamometer, muscular dynamometer;
gidravlik ~ hydraulic dynamo-
meter
dinamometriya n med.
dynamometry dinastiya n dynasty, house
dindar a believers; religious;
pious;
god-fearing, divine, heavenly dindarlıq n religiousness, religiosity; piety
din erkinligi n yur. freedom of idea, conscience and religion ding: diniy a religious; ~ aqıydalar religious dogmas;
dinar n dinar, copper coin; a monetary unit
dinozavr n dinosaur
dinsiz a 1) atheist, unbeliever; nonreligious; 2) unbelieving, irreligious dinsizlik n atheism, godlessness, unbelief
dinshi a religious person, believer (in God)
diod n diode
dioptriya n med. diopter diorama n diorama diploid n med. diploid
diplokokklar n med. diplococcic diplom n 1) diploma; degree; ~
