Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

karakalpak-english dictionary

.pdf
Скачиваний:
20
Добавлен:
14.07.2024
Размер:
6 Мб
Скачать
☆
sickly, palace offices),

grade, graduate; stratify dereksiz a obscure; unknown dárbedarlıq n fleeing, the act of running away;

dárt I n illness; disease, ailment, malady; sorrow; -lerine shara izlew seek a cure to one’s ailments; misfortune, anxiety dárt II n devile, deuce dártlesiw v commiserate

dártli a ailing, sickly dártshil adv ailing, unhealthy dárgay n (housing goverment

mansion

dárhal adv immediately, at once, right away

dárkar a tedious, tiresome, necessary, essential dárkarlıq n necessity, need

dárman n strength, force, power

(physical)', remedy, cure; dári— medicines, pharmaceuticals; -

bolıw cure dármansız a

exhausted, weak, feeble,

powerless

dármansızlanıw v lose one’s

strength dármansızlıq n

weakness, feebleness, debility

dáramat n income; profit, return, receipts, pay; - qılıw profit

dáramatlı a profitable, paying, lucrative, remunerative dáramatlılıq n profitableness, remunerativeness

dáramatsız a unprofitable, unremunerative, gainless dáramat Salıǵı n yur. income tax dárriw adv immediately, at once dárwish n dervish, Muslim holy man often associated with a religious order dárwishlik n 1) dervishness;

darvinizm n Darwinism

dárya n river, stream; Zarafshan

~sı

Zarafshan River

dáslep adv initially, at first dáslepki tergew n yur. preliminary investigation, pretrial investigation

dasturqan n table-cloth; ~ jayıw lay (cover) the table

dáwletli I. a wealthy, rich; 2. n rich man bolıw be powerful (rich,

wealthy)

dawa n cure, treatment, medicine,

remedy; jótel -sı cough medicine; - alıw treat (medically); undergo a cure (treatment)

dawalaw v cure, treat (medically); keseldi - treat smb. for an illness; kimdi qandayda kesellikten - treat smb. for an illness dawalatıw=dawalaw

dawam n continuation, prolongation; extention; duration; eki jıl -ında for two years; jıl -ıda

during the year; - etiw continue, last, go on, be in progress; ~ı bor be continued

dawamında prep, during, for; eki jil - for two years

dawamlı a long, protracted, prolonged dawamlılıq n duration dawamsız a short duration; shorl(ly);

non-continuous dawamsızlıq n non-

continuousness; short duration

dawamshı n continuer, successor dawasız a incurable, untreatable;

- kesellik incurable (untreatable)

illness

dáwir n epoch; age (in history);

period, era; feodalizm ~i age of

feudalism

dáydi a vagrant, itinerant, tramp, hobo, wondering, stray, vagabond; ~ it stray dog

dáydilik n vagabondage, vagrancy dáydishilik v be on the tramp dacha n 1) cottage (in the country), country house; summer cottage; 2) country; ~da jasaw live in the country; ~ǵa barıw go to the country house deaffcrentaciya n med.

deafferentation deanimaciya n med. brain death debentura n

debenture

debet n debt

debillik n med. moronity, moronism debitor n ekon. debtor; bank ~i bank’s debtor; ~lıq qarızı accounts receivable

debyut n 1) debut; 2) (chess) opening debyutant n debutant; newcomer; new entrant dedukciya n deduction deduktiv a deductive de-fakto n yur. de facto

defekaciya n med. defecation,

bowel movement, stool, intestinal discharge, evacuation defekt n defect; blemish defektologiya n tex. defectology; speech pathology; speech correction defektoskop n tex. defectoscope,

flaw detector

defektoskopiya n defectoscopy, flaw detection

deferentit n med. deferentitis definiciya n definition; sózlik ~sı dictionary definition; dictionary entry defis n hyphen

deficit 1. n deficit; deficiency; 2. a scarce: hard-to-get; in short supply; ~ tovarlar commodities

in short supply; scarce (hard-to- get) goods deflatsiya;; deflation, derivation

defoliant n defoliant, weed-killer defoliantlar n med. defoliants defoliantlar n a.x. xim. defoliants defoliatsiya n defoliation;

ǵawashanı ~ qılıw defoliation of cotton-plants deformaciya v deformation - qılıw deform

deformaciyalaw v deform

deformaciyalanıw v change one s

form (shape); become deformed

degen a said, called, named degazator n decontaminator degazaciva n degassing degelmintalciya n med. dehelmintization, expulsion of helminthes

degelmintizaciya

(degelmintalsiya) n

med. dehelmintization, expulsion of hclminthes

degeneraciya (degradaciya) n

med.

degeneration

degradaciya n med. degradation,

degeneration

degidrataciya n med. dehydration degrez n boilermaker; steamboiler operator (engineer) degustator n taster; degustator degustaciya n tasting, degustation, sampling;

diyqan n peasant; farmer, agriculturalist; jersiz ~ landless peasant diyqanshılıq « agriculture, farming deizm n fils. deism

dejur (náwbetshi) 1. n man on duty; ~ bolıw be on duty; 2. a on duty; ~ shıpaker doctor on duty

dejurlik (náwbetshilik) n duty.

watch(ing); ~ qılıw be on duty

dekabr n December

dekabrist n tar. Decembrist

dekada n ten-year period, decade

dekadentlıq n decadence

dekalsinaciya n med.

decalcification dekan n dean dekanat n dean’s office dekanlıq n deanery; dean’s position and post deklamator n reciter deklamaciya II recitation,

declamation;

~ qılıw give a recital, do a

recitation deklamaciyashı n

reciter

deklarativ a declarative deklaraciya n declaration; ~ qılıw proclaim, declare, lay down dekompensaciya n med.

decompensation

dekompressiya n med.

decompression dekorativ a

decorative, ornamental: -

ósimlikler decorative plants

dekorator n 1) decorator; 2)

teatr. stage designer

dekoraciya n decoration

dekoraciyashı n scene-painter dekret n decree, edit dekretlestiriw v decree delegat n delegate (chosen, represented or a group or organization, political or otherwise)

delegaciya n delegation deleciva n tib. deletion delfin n zool. dolphin delimitaciya n delimitation

deliriy n med. delirium, deliration delisting n ekon. delisting

delo n folder with documents and official papers

delta n delta; Ámiwdárya ~sı the Amudarya delta demagog /; demagogue demagogikaliq a demagogic

demagogiya n demagogy demagogliq n demagogy demek adv it means that, so then demarkacion n demarcation demarkaciya n demarcation (of national boundaries)

demarsh n demarche; representation, move demilitarizaciya n

demilitarization, disarmament demineralizaciya n med.

demineralization

demobilizacion n demobilization,

disarmament

demobilizaciya n demobilization demografik 1. a demographic; 2. attr. population; ~ statistika vital statistics; ~ siyasat population policy

demografiya n demography; dinamik ~ dynamic demography; statistik ~ static demography, demokrat n democrat demokratiyaliq a democratic demokrativa n democracy demokratizm n democratism demokratlasıw v democratize demokratlastırılıw r become

more democratic, be

reconstructed along democratic

lines

demokratlastırıw v democratize

demonopolizaciya n ekon.

demonopolization

demonstrator n demonstrator

demonstraciya n demonstration

demontaj n dismantling

denaturalizaciya n

denaturalization denaturat n

denatured alcohol denaturaciya

it melting: denaturation; ~

qılınǵan denatured; molekulalar

~sı molecule denaturation

denaturaciyalaw v denaturate;

methylate; denaturaciyalanǵan spirt denaturated alcohol dendrariy n arboretum

dendrit n anat. min. dendrite; ignasimon ~ needle-shaped dendrite dendrologiya n dendrology

dendropark n arboretum denominaciya n ekon. denomination, par (nominal) value; reduction of nominal value denonsaciya n dipt. yur. termination, abrogation

dentin n med. dentin depara n region, district

departament n department (in the USA)', ministry (in Europe); mámleket ~i the State

Department

depilaciya n depilation depo n depot

deponent n mol. 1) (pul qoyıwshı) depositor, bailor; 2) (esap túri)

deposit (savings) account

 

deponerlew n med. depositing,

 

pooling, storage

 

 

deportaciya n deportation; ~

 

qılıw deport depozitw deposit

 

depozitariv

n

1)

yur.

consignatory,

 

depositary,

depositee, depository; 2) zat.

depositary

 

 

 

 

depozitor

n

depositor;

investor;

~ máp-

ti

qorǵaw

depositor

protection

depressiya n I) med. depression;

melancholy;

qorqıw

~sı

depression of fear; ruhıy

~

mental depression; dysthymia

 

deputat n deputy; Joqarı Keńes

~i deputy of the Supreme Soviet deputatlıq 1. n deputy’s post; 2. a

deputy

deputaciya n deputation, delegation deratizaciya n med.

disinfestation deratizaciya qılıw

n med. disinfestation derivacion a

derivational

derivaciya n drift, diversion

(diverting the course of a ri ver with canals) derma n med. derma; inner skin, true skin

dermatin n leatherette; dermatin dermatit n med. dermatitis; radiatsion ~ radiation dermatitis; ximiyalıq ~ chemical dermatitis dermatofitiyalar n med. dermatophytoses

dermatokonioz n med. dermatoconiosis dermatolog n med. dermatologist, skin specialist dermatologiya n med. dermatology, dermology dermatomikozlar n med. dermatomycosts; cutaneous mycoses, dermatophytoses dermatovenerolog n med. specialist in skin and venereal diseases

dermatoz(lar) n med. dermatosis, dermatopathy, dermopathy dermatozoonoz n med. dermatozoonosis, dermatozoiasis dermografizm n med. derm(at)ographism, dermographia, dermography, factitious urticaria, skin writing desadent n cidab. decadent desant n 1) landing; party (force); 2) tanding, assault by troops using air, land or sea vehicles

desantshı n assault soldier (paratrooper, marine, airborne) desert n dessert

desikaciya n a.x. dessication deshifrovka n deciphering, decoding, decryption desmurgiya n med. desmurgy despot n despot

despotik a despotic despotiva = despotizm despotizm n despotism destruktiv n med. destructive

desyatina n dessiatina (measure of land

-10,900 sq. metres or 2.7 acres)

desyatnik n foreman

detal n details (of a story, event, deed); mashinaları machine components (spare parts) detallastırıw v detail, give in detail, lay out the specifics (oj) detektiv 1. n yur. detective, undercover man; 2. a detective; ~ waqıya detective story; ~ roman detective novel

detektor n detector; spark indicator detektorlı atir. detector; ~ diod detector diode determinist n fils. determinist

determinizm n fils. determinism, necessitarianism, doctrine of necessity detonator n detonator detonaciya n detonation (of an

explosive)

detrit it 1) med. detritus; 2) biol. detrilal matter

decigramm n decigram(me) decilitr n deciliter decimetr n decimetre

deviz n motto

devalvaciya n ekon. devaluation,

depreciation

diywal n wall, fence

derlik adv almost; nearly; ~ múmkin emes just about

impossible

deyteroplazma n med.

deut(er)oplasm deytoplazma n med. deut(er)oplasm

deyure n yur. dejure dez- pref. de-

(prefix forming verbs and verbal derivatives)-, -aktivatsiva deactivation

dezaktivator n med. deactivator dezaktivaciya n deactivation,

decontamination

dezaktivaciyalaw n

med.deactivation,

decontamination

dezertir n deserter dezertirlik n desertion

dezinfai n med. manual sprinkle (manual spray) for disinfection or disinsection dezinfeksiyalaw v disinfect

dezinfeksiya n disinfection; - qılıw disinfect dezinfeksiyalaw v disinfect dezinfektor n disinfector

dezinfekciya n extermination of insects dezinstruktor n med. disinfector dezintoksikaciya n

med. disintoxication,

detoxi(fi)cation

dezodorator n med. deodorizer

dezodoraciya n med.

deodorization, odour removal,

odour control

dezoksigemoglobin it rib.

deoxyhemoglobin, deoxygenated

(reduced) hemoglobin

dezoksiribonuklein kislota

(dnk) // med.

deoxyribonucleic acid

dezorganizaciya n med.

disorganization dezorientaciya n

med. disorientation diabet it diabetes

diabetid n med. diabetid diafiz n med. diaphysis, shaft diafizit n med. diaphysitis diafragma n 1) diaphragm; 2) stop; aperture

diafragmalı a with diaphgram; ~ nasos diaphragm pump diafragmatit n med.

diaphragm(at)itis diafragmit

med. diaphragm(at)itis

diagnostika n diagnostics

diagnostikum n med.

diagnosticum diagnoz n diagnosis; ~ qoyıw diagnose diagonal 1. n diagonal; 2. a diagonal; ~ boylap bias, obliquely, slantwise; at an angle diagramma n diagram diakinez n med. diakinesis diakritik a diacritical; ~ belgi diacritical mark

dialekt n dialect

dialektal a tilsh. dialect, dialectal dialektikaliq a dialectic(al); dialect(al) dialektika n dialectics dialektizm n dialecticism dialektolog n dialectologist

dialektologiyaliq a dialectologic dialektologiya n dialectology dializ n med. dialysis

dialog n dialogue;

diamat n dialectical materialism diametr n diameter

diametral a diametrical diapazon n range, compass; scope diapozitiv n lantern(-

)slide, slide, transparency di-pref. di-; ~ftong diphthong dia- pref dia-; -xronik diachronic diatllm it diapositive film strip; slide film, transparency film

diaspora n diaspora diastola n med. diastole

diatermiya (termopenetratsiya)

n med.

diathermy

diatez n med. diathesis; allergik ~ allergic diathesis

dietolog n med. nutritionist dietologiya n med. dietology; dietetics diaxronik a tilsh.

diachronic;

diaxroniya n tilsh. diachrony didaktikaliq a didactic didaktika n pedagogy didaktizm n didacticism

dielektrik I n dielectric, nonconductor; insulator; keramik ~

ceramic dielectric

dielektrik II a dielectric difalliya n med. diphallia differensial I a differential differencial II n differential gear differensiallaw v differentiate differensiaciya it differentiation difterit 1. n diphtheria; 2. a diptheretic difteriya n diphtheria

diftong n diphthong digestiv it med. digestive digibridler n med. diheterozygotes; dihybrids dikciya n diction

diktant n dictation diktator n dictator diktatorlıq n dictatorship diktatura n dictatorship

diktofon n dictaphone, dictating

machine

diktor tt announcer (radio or television) diktovka n dictation dilatatsiva n med. dila(ta)tion, dilation dilbar a 1) glorious, famous, renowned; 2) charming, fascinating, attractive, captivating dilemma n dilemma

diler n dealer; sanaat

shıǵarmaları ~i art dealer dilgir a 1) bored; 2) sad, cheerless, doleful. dismal,

dejected; despondent, crestfallen, downcast; 3) wistful; 4) depressed, dispirited

dilgirlik it boredom, tedium

dilbar n beauty, beautiful woman dámegóy n haughty, proud; arrogant, overwinding, conceited dámegóylik n pride: haughtiness,

arrogance

din n religion, faith, belief (in Cod); ~ arboblari clergy, religious leaders

dina ndyne

dinamik 1. n dynamic; 2. a dynamical dinamika n dynamics dinamit n dynamite

dinamitli a dynamite dinamitchin

dynamiter

dinamo n dynamo, electrical

generator

dinamomashina n dynamo dinamometr n med. tex. dynamometer, myodynamometer, muscular dynamometer;

gidravlik ~ hydraulic dynamo-

meter

dinamometriya n med.

dynamometry dinastiya n dynasty, house

dindar a believers; religious;

pious;

god-fearing, divine, heavenly dindarlıq n religiousness, religiosity; piety

din erkinligi n yur. freedom of idea, conscience and religion ding: diniy a religious; ~ aqıydalar religious dogmas;

dinar n dinar, copper coin; a monetary unit

dinozavr n dinosaur

dinsiz a 1) atheist, unbeliever; nonreligious; 2) unbelieving, irreligious dinsizlik n atheism, godlessness, unbelief

dinshi a religious person, believer (in God)

diod n diode

dioptriya n med. diopter diorama n diorama diploid n med. diploid

diplokokklar n med. diplococcic diplom n 1) diploma; degree; ~

Соседние файлы в предмете Каракалпакский язык и литература