Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1-10_bilim.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
202 Кб
Скачать
☆

8.Денсаулық жүйесін қаржыландыру және оның негізгі типтері

Денсаулық сақтау жүйесін қаржыландырудың негізгі екі формасы бар:

  • Жеке қаржыландыру

  • Мемлекеттік қаржыландыру (қоғамдық)

Медициналық көмек көрсету ақысын төлеудің жеке қаржыландыру көздеріне азаматтардың жеке табыстары мен жұмыс берушілер қаражаты жатады. Мұның басты формасы ерікті медициналық сақтандыру болып табылады.

Денсаулық сақтауды мемлекеттік қаржыландырудың негізгі екі типі бар:

  • Міндетті медициналық сақтандыру (ММС)

  • Бюджеттік қаржыландыру жүйесі

Міндетті медициналық сақтандыру жүйесі бойынша медициналық көмек көрсетуді қаржыландыру көзі сақтанушылардың белгілі бір категориялары міндетті түрде төлейтін сақтандыру жарналары.

Жұмыс істейтін сақтанушылардың жарналары еңбекақы қорына белгілі бір пайыз түрінде тағайындалады.

Жұмыс істемейтін тұрғындарды сақтандырудың екі әдісі бар:

  1. Жұмыс істейтіндермен қоса олардың жұмыс істемейтін отбасы мүшелері сақтандырылады.

  2. Жұмыс істемейтіндер үшін сақтандыру жарналары мемлекеттік бюджет немесе бюджеттік емес қорлардан төленеді.

ММС жүйесінде сақтандырушылар қызметінің қаржылық жағдайларын теңестіру мәселесін шешудің екі механизмі бар:

  1. ММС ға жарналар толық немесе белгілі бір көлемде арнайы орталық қорға жіберіледі. Сонымен қатар мемлекет бұл қорға қосымша субсидиялар бөледі. Сақтанушылардың жастық құрылымындағы айырмашылықтарды көрсететін жан басына есептелген нормативтер бойынша қаржыландырылады.

  2. Сақтандыру жарналарын қайта бөлу үшін сақтандыру компанияларының бірі жауапты болады. Басқа сақтандырушылар заң бойынша тағайындалған мөлшерде өздері жинаған жарналарды көрсетілген ұйымның арнайы шотына жібереді. Одан әрі бұл қаражат барлық сақтандырушылар арасында сақтандырылғандардың саны мен құрылымына байланысты қайта бөлінеді.

Бюджеттік қаржыландыру жүйесі мен міндетті медициналық сақтандыру жүйесі мемлекеттік қаржыландырудың альтернативті тәсілдері болып табылады.

Бюджеттік қаржыландыру жүйесінің ММС мен салыстырғанда артықшылығы қажетті әкімшілік шығындардың денсаулық сақтауды басқару органдарын ұстауға шығындардың аз болуы. Кемшілігі денсаулық сақтауды қаржыландырудың өзгеріп отыратын саяси басымдықтарға жоғары деңгейде тәуелді болуы.

9.Медициналық қызметтерді өтеу әдістері және олардың ерешеліктері

Денсаулық сақтауды қоғамдық қаржыландыру жүйесінің тиімділігінің маңызды факторы медициналық қызметтерді өндірушілерді қаржыландыруды ұйымдастыру болып табылады.

Амбулаторлық-емханалық көмек көрсетуді өтеу әдістері

  • Табыстар мен шығыстар сметасы бойынша (сметалық қаржыландыру)

  • Жекелеген қызметтерді өтеу

  • Балдық шкала бойынша жекелеген қызметтерді өтеу

  • Емделіп шыққан сырқаттар бойынша (амбулаторлық-емханалық емделу жағдайында)

  • Әрбір қызметті тұтынушының жан басына есептелген норматив бойынша

Өтеу әдістері

мазмұны

артықшылықтары

Кемшіліктері

Табыстар мен шығыстар сметасы бойынша (сметалық қаржыландыру)

Қаржылық ресурстар бюджеттік шығыстардың экономикалық жіктемесінің баптары бойынша жоспарланады және алушыға бөлінеді. Қаржының көлемі емдеу-профилақтикалық мекеменің категориясына қарай және өткізу қабілетіне қарай есептеледі.

Қаражатты жұмсау бағыттарын бақылауға мүмкіндік береді

Қаражаттың бөлінуі оларды алушылардың жұмысының нәтижесімен байланыстырылмайды. Мекемені ресурстарды рационалды пайдалануға ынталандырмайды, сондықтан шаруашылық жүргізудің шығындық типі пайда болады.

Жекелеген қызметтерді өтеу

Пациенттерге нақты көрсетілген қызметтерді өтеу арқылы қаржыландырылады. Өтеу құны мемлекет бекіткен немесе қаржыландыратын жақ пен қызмет көрсетуші арасындағы келісім бойынша анықталған тарифтер бойынша есептеледі.

Өндірушінің табысының көрсетілген қызметтер көлеміне тікелей байланыстылығын қамтамасыз етеді. Көрсетілген қызмет көлемінің артуын ынталандырады. Өтеушіге қандай қызмет қандай көлемде кімге көрсетілгені жөнінде нақты ақпарат береді.

Клиникалық тұрғыдан қөрсетілген қызметтерді асыра көрсетуге мүмкіндік туғызады. Дәрігерлер пациенттерді қосымша қаралудан өтуге, кеңес алуға бағыттап, қымбат лабораториялық зерттеулер жүргізеді. Сөйтіп дәрігерлер профилактикалық жұмыстар жүргізу емес, нақты аурулардың санының көбеюіне мүдделі болады.

Балдық шкала бойынша жекелеген қызметтерді өтеу

Пациенттерге нақты көрсетілген қызметтерді өтеу арқылы қаржыландырылады. Бұл жағдайда жеклеген қызметтің нақтыланған бағасы жоқ, яғни арнайы шкала бойынша есептелген балдармен бағаланады. Өтеуші алдын ала жыл бойы амбулаторлық-емханалық қызметтерді өтей алатын қаражатының сомасын хабарлайды. Дәрігерлер жұмысының жылдық қорытындысы бойынша барлық дәрігерлердің жинаған балдарының жалпы санына қолда бар ақша сомасын бөлі арқылы бір балдың бағасы есептеледі.

Жекелеген қызметтер бойынша әдіске сәйкес артықшылықтары бар.

Жекелеген қызметтер бойынша әдіске сәйкес кемшіліктері бар.

Емделіп шыққан сырқаттар бойынша (амбулаторлық-емханалық емделу жағдайында)

Қарапайым түрде бұл - әрбір амбулаторлық-емханалық қабылдаудың ақысын төлеу, яғни бір қабылдаудың бағасы анықталып, нақты жүзеге асырылған қабылдаулардың ақысы төленеді. Неғұрлым күрделі түрде бұл қызмет түрлері аурулардың типтері бойынша жіктеледі және ауруды емдеудің ақысы сәйкес тариф бойынша сәйкес аурудың тобына қарай өтеледі.

Емделіп шыққан адамдардың санының артуына және белгілі бір аурулар бойынша емлеу мерзімінің және көрсетілетін қызметтердің санының қысқаруына экономикалық ынталылық туғызады. Бұл әдісті қолдану көп ақпаратты қажет етпейді және басқару шығындарын азайтады.

Көрсетілген қызметтердің нақты көлемі мен сапасын бақылаудың қиындығы

Әрбір қызметті тұтынушының жан басына есептелген норматив бойынша

Дәрігер немесе медициналық ұйым нақты көрсетілген көмектің көлеміне қарамастан өздеріне бекітілген әрбір адам үшін белгілі бір қаражат көлемін алады. Қызмет ақысы жан басына есептелген нормативтер бойынша төленеді.

Медициналық көмек көрсетуге кететін шығындарды жоспарлауды жеңілдетеді және әкімшілік шығындарды көп қажет етпейді. Амбулаторлық-емханалық мекемелерге келу саны мен ауруларды емдеу мерзімі азаяды.

Медициналық қызмет көрсету көлемі негізсіз қысқаруы мүмкін. Нақты көрсетілген медициналық қызметтер көлемін бақылау қиындығы.

Стационарлық көмек көрсетуді өтеу әдістері

  • Табыстар мен шығыстар сметасы бойынша (сметалық қаржыландыру)

  • Жекелеген қызметтерді өтеу

  • Емделіп шыққан сырқаттар бойынша

  • Төсек-күндер саны бойынша

  • Аяқталған госпитализациялау жағдайлары бойынша

  • Медициналық көмек көрсетудің келісілген көлемі бойынша (глобальды бюджет)

Өтеу әдістері

мазмұны

артықшылықтары

Кемшіліктері

Төсек-күндер саны бойынша

Стационар жұмысы онда пациенттердің нақты өткізген төсек-күндеріне қарай төленеді. Қарапайым түрде бұл – аурудың типіне және күрделілігіне қарамастан бір төсек-күнге бірыңғай тариф тағайындау. Неғұрлым күрделі түрде әр түрлі стационарларға дифференциалданған тарифтер қолданылады: терапевтік, жалпы хирургия, гинекологиялық, т.б.

  • Стационар табысының тікелей көрсетілетін қызметтердің жоспарлы көлемі емес, нақты көлеміне байланысты болуы;

  • әкімшілік шығындардың және өңделетін ақпараттың көп қажет етілмеуі

  • Көрсетілетін қызметтер көлемін бақылаудың қиындығы;

  • Клиникалық тұрғыдан медициналық көмек көрсету көлемінің негізсіз азайтылуы;

  • Стационарлардың ауруы неғұрлым жеңіл пациенттерді емдеуге мүдделілігі

Аяқталған госпитализациялау жағдайлары бойынша

Аурулардың клиникалық-статистикалық топтарына немесе емдеудің медико-экономикалық стандарттарына сәйкес дифференциалданған тарифтер бойынша өтеу.

Стационар алатын табыс көп жағдайда оның жұмысының нәтижелерін көрсетеді.

  • Медико-экономикалық стандарттар жүйесін жасауға көп шығынды және көлемді ақпаратты қажет етеді.

  • Емдеу мерзімі мен әрбір ауруға көрсетілетін медициналық көмектің негізсіз азаюы.

Медициналық көмек көрсетудің келісілген көлемі бойынша (глобальды бюджет)

Көрсетілетін қызмет көлемін жоспарлау арқылы стационарларды толтыру және пациенттер ағымының құрылымын оптималдау

Төсек қорын рационалсыз пайдалануға, оның ішінде керексіз қуаттылықты жабуға ықпал етеді.

Пациенттерге көрсетілетін медициналық қызметтердің көлемін негізсіз азайту, ауруларды соңына дейін емдемеу, көрсетілетін қызметтердің құрылымы мен көлемі бойынша келісілген көрсеткіштерден ауытқу қуіптері

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]