1. Табиғатты пайдаланудағы әлеуметтік-экономикалық қатынастар

Табиғат — санада және санадан тыс жүретін объективті анықтылық және адам жаратылысының өмір сүру ортасы. Ол адамға байланысты негізгі 3 түрлі қызметті атқарады:

1.Жердегі өмірге қажетті биологиялық жағдайды қамтамасыз ететін экологиялық кызмет;

2.Адамдардың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандырудың қайнар көзі болып табылатын экономикалық қызмет;

3.Адамның жан дүниесінің қалыптасуына әсер ететін негіз қызмет.

Қоршаған ортаны қорғау шешілу нәтижесі экономиканың барлық салаларына, сондай ақ мемлекеттің саси және әлеуметтік жағдайына ықпал ететін, стратегиялық міндет болып табылады. Әлеуметтік экономикалық қата өзгерістердің күллі жетістігі қоршаған ортаны қорғау және табиғатты орынды пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатқа тікелей байланысты. Республикада қоршаған ортаның жағдайы қанағаттанғысыз болып отыр әрі ауаның, топырақтың және судың ластануы халық денсаулығына кері әсер тигізуде. Бұл факторларды өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтардың және ластанған ағын сулардың шоғырлана жиналуы едәуір күшейте түсуде. Экономика салаларын қалпына келтіру мен дамыту ластанған заттарды қоршаған ортаға шығару мен тастау көлеміне бір деңгейде ұстап тұрған кезде жүзеге асырылуы мүмкін. Сондықтан өнеркәсіпті дамыту, қайта құрылысы және бақа да ауқымды кез келген салалық бағдарламаны әзірлеу кезінде, оның қоршаған ортаға әсерін бағалау мәселелері қаралуы тиіс. Осылайша. Қоршаған ортаны басқару жүйесін жетілдіретін экономиканы экологияландыру жүзеге асырылуы тиіс.

2. Табиғат заңдылықтары мен қоғам заңдылықтарын үйлестіру

Табиғат - әлемнің, адамның ажырамас бөлігі. Табиғатсыз бұл әлемді елестету мүмкін емес. Табиғат - ол бізді қоршаған орта. Біздің денсаулығымыз, тыныс алатын ауамыз, ішіп - жейтін тағамымыз барлығы осы табиғатпен тығыз байланысты. Осы айтылған заттардың барлығын біз табиғаттан аламыз. Табиғат құбылмалы болып келеді. Қазіргі кезде табиғатта келеңсіз жайттар орын алып жатыр. Ормандар азайып, ағаштар сиреп жатыр. Әрине бұл адам экологиясына кері әсерін тигізеді. Адамзат әр уақытта табиғат заңдылығына бағынуы керек. Табиғатты әсем қалыпқа келтіру, ластануларды болдырмау, барлығы адамзаттың қолында. Табиғат өз көркемдігінен айырылса ол адам өміріне үлкен әсер етеді. Себебі, табиғатсыз адам өмірін елестету мүмкін емес. Табиғат болмаса, өміріміздің сәні кетер еді. Сол себепті табиғаттың гүлденіп, көркейе беруі үшін, қолдан келгеннің барлығын жасау керек. Мейлінше, қолдан келсе табиғаттағы келеңсіз жайттарды болдырмауымыз керек. Керісінше, табиғатымызды жаңғыртып, көгалдандырып, гүлдендіре беруіміз керек. Осы айтылғандардың барлығы әрине, біздің қолымызда. Себебі, адам баланыссыз табиғатта еш жайттар орындалмайды. Табиғатты өмір мәні деп біліп, оны көркейте берсек, біздің өміріміз де сол тылсым дүниедей көрікті де, көркем бола түсер еді. Бұл тылсым табиғаттың өмірімізде алар оны ерекше. Адамзат өмірі осы табиғатпен тығыз байланысты.

3. Орманның табиғат қорғау құндылығын бағалау және орман қорын шаруашылықта пайдалану тиімділігін арттыру

Орман шаруашылығы– экономиканың бір саласы. Ормандарды зерттеу; есепке алу; ағаштар мен бұталардың тұқымынан және көшеттерден орман өсіру, орманды жаңартып отыру; орманды күту; сүрек дайындау, оны кесіп, реттеу; питомниктерде көшет өсіру; суландыру; орманды өрттен, зиянкестер мен түрлі аурулардан қорғау; саңырауқұлақ, ағаш шырынын жинау; ағашқа және орман өнімдеріне деген халық шаруашылығына қажеттерін қанағаттандыру мақсатында орманды пайдалану ісін реттеу шараларымен шұғылданады. Қазақстанда Орман шаруашылығы жұмыстарын Ауыл шаруашылығы министірініңнің Орман және аңшылық шаруа комитеті басқарады. Оның құрылымында 9 мемлекеттік табиғи қорық; 6 мемлекеттік ұлттық саябақ; орман шаруашылығы және биоресурстар жөніндегі 14 облыстық аймақтық басқарма бар. Олардың қарамағында орман және жеке жабайы табиғатты қорғау жөніндегі 138 мемлекеттік ұйым, “Қызыл жиде” республикалық мемлекеттік табиғат қорғау мекемесі, Орман шаруашылығын жобалау жөніндегі Қазақ мемлекеттік қазыналық кәсіпорны (“Казгипролесхоз”), “Қазақ орман орналастыру кәсіпорны”, Қазақ орман қорғау және орман шаруашылығына қызмет көрсету жөніндегі авиациялық база, Алматы орман шаруашылығы селекциясының орталығы, “Көкшетау орман шаруашылығы селекциялық орталығы” республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны, Қазақ орман шаруашылығы басшылары мен мамандарының біліктілігін көтеру институты, Қазақ республикалық орман тұқымы мекемесі, “Аңшылық зоокәсіпшілік” ӨБ республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны жұмыс істейді. Бұлардан басқа Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметі әкімшілігіне қарасты Бурабай ұлттық саябағы, Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің меншігінде орман шаруашылығы тәжірибе стансасы бар