- •Фармакология -1-1 .Кіріспе . Жалпы рецептура
- •Жеке фармакология
- •Нитрофурган туындылары
- •Антибиотиктер.
- •1. Карбапенемдер (I буыны: имипене, «тиенам, «примаксин», II буыны: меропенем).
- •2. Макролидтер
- •3 Тетрациклиндер.
- •4. Левомицетин (хлорамфеникол) тобы.
- •5. Аминогликозидтер.
- •6. Полимиксиндер
- •7. Әртурлі топтағы антибиотиктер
- •1. Гликопептидтер: ванкомицин (эдицин), тейкопланин (таргоцид).
- •2.Синтетикалық микробқа қарсы дәрілер
- •3. Туберкулезға қарсы дәрілер.
- •4.Мерезге қарсы (сифилиске қарсы) дәрілер
- •5. Саңырауқұлақтарға қарсы дәрілер
- •6. Вирусқа қарсы дәрілер.
- •7. Қарапайымдыларға қарсы дәрілер
- •8. Құрттарға қарсы (антигельминтті) дәрілер.
- •2.Құсық шақыратын және құсыққа қарсы әсер ететін дәрілік заттар. (анорексигенді дәрілер).
- •2. Құсық шақыратын дәрілік заттар көп.
- •3.Асқазанның шырышты қабаттарына әсер ететін дәрілік заттар.
- •2. Асқазандағы тұз қышқылының секрециясын тежейтін дәрілік заттар.
- •4. Ұйқы безінің секрециясы бұзылғанда әсер ететін дәрілік заттар.
- •Синтетикалық препараттары: фенолфталеин, изафенин, бисакодил (дульколакс), гутталакс.
- •Шеткерлік жүйке жүйесіне әсер ететін дәрілік заттар
- •А. Афферентті иннервацияға әсер ететін дәрілер
- •Б. Эфферентті иннервацияға әсер ететін дәрілер
- •Холинергиялық жүйелерді тітіркендіргенде байқалатын негізгі әсерлер :
- •1. Холинергиялық синапстарға әсер ететін дәрілер
- •2. Адренергиялық синапстарға әсер ететін дәрілер
- •Дофаминергиялық дәрілер
- •Орталық жүйке жүйесіне әсер ететін заттар.
- •Хирургиялық наркоз:
- •2. Этил спирті
- •3. Ұйықтататын дәрілер
- •5.Паркинсонизмге қарсы әсер ететін дәрілік заттар.
- •6. Анальгетиктер
- •Наркотикалық анальгетиктердің антагонистері: налорфин, налоксон, налтрексон.
- •2. Наркотикалық емес анальгетиктер
- •2. Пиразолон туындылары: антипирин, амидопирин, анальгин.
- •Салицил қышқылының туындылары: метил салицилаты – сұйық зат, сыртқа қолданылады, мазьдердің линименттердің құрамына кіреді, артирит, миоз емдейді.
- •2. Басқа топқа жататын дәрілік заттардың туындылары:мепротан (мепробамат), амизил, оксилидин, мебикар, триоксазин.
- •3. Седативті әсер ететін дәрілік заттар. (тыныштандыратын)
- •4. Антидепрессанттар
- •8. Аналептиктер.
- •Жүрек – қан тамыр жүйесіне әсер ететін дәрілер
- •Тез әсер ететін препараттар (жіті жүрек қызметінің жеткіліксіздігінде қолданылады)
- •Жүректің β1 – адренорецепторларын қуаттандыратын: дофамин, добутамин.
- •Фосфодиэстераза ингибиторлары: амринон, милринон.
- •2. Антиаритмиялық дәрілік заттар
- •Тахиаритмияны басатын дәрілір
- •Жүрек ишемиялық ауруында қолданылатын дәрілік заттар. (Антиангинальды дәрілер)
- •Стенокардия ұстамасының алды налу үшін қолданылатын дәрілер:
- •Оксигенотерапия.
- •1.Буыны:каптоприл(капотен);
- •2.Буыны:эналаприл(ренитек,энам),лизиноприл(привинил,диротон),рамиприл(тритаце),циллазаприл(инхибес),периндоприл(престариум),фозиноприл(моноприл)трандолаприл(гоптен)
- •1.Атерогенді липопротеиндердің түзілуін тежейтін дәрілер.
- •2Катаболизмді және холестериннің шығарылуын күшейтетін дәрілер.
- •1.Атерогенді липопротеиндердің түзілуін тежейтін дәрілер:
- •2. Катаболизмді және холестериннің шығарылуын күшейтетін дәрілер.
- •5. Несеп айдаушы дәрілер (диуретиктер)
- •Подаграны емдеу үшін қолданылады:
- •Жөтелді басатын дәрілер.
- •4. Бронхолитикалық дәрілер.
- •Өкпе ісінуінде қолданылатын дәрілер.
- •Миометрияның жиырылу белсенділігін қуаттандыратын дәрілер (Утеростимуляторлар)
- •Тек миометрия тонусын жоғарлататын дәрілер
- •Миометрияның тонусы мен жиырылуын төмендететін дәрілер.
- •I. Эритропоэзды күшейтетін дәрілер
- •II. Лейкопоэзды күшейтетін дәрілер
- •III.Гемостаз жүйесіне әсер ететін дәрілер
- •1. Тробоциттердің агрегациясын (бірігуі) және адгезиясын (жабысуы) күшейтетін дәрілер:
- •2. Қан ұюын төмендететін дәрілер (Антикоаугулянттан).
- •Зат алмасу процесін реттейтін дәрілер Гормонды және олардың синтетикалық алмастырғыш және антагонисті препараттары
- •1. Гипофиз гормондарының препараттары
- •2. Қалқанша безі гормондарының препараттары (антитиреоидты дәрілер)
- •3. Қалқансерік безінің гормонды препараттары
- •4. Ұйқы безі гормондарының препараттары және ауыз қуысы арқылы енгізілетін диабетке қарсы дәрілер
- •Ауыз қуысы арқылы енгізілетін диабетке қарсы дәрілер
- •5.Бүйрек үсті безінің қыртысының гормондарының препараттары
- •6. Жыныстық гормондарының препараттары Әйелдің жыныстық безінің препараттары
- •Ұрықтануға қарсы ауыз қуысы арқылы енгізілетін дәрілер (Контрацептивтер)
- •Еркектің жыныс гормонының препараттары (андрогенді препараттар)
- •Анаболитикалық стероидтар
- •8. Витаминді препараттар (Дәрумендер)
- •Суда еритін витаминдер
- •Майда еритін витаминдер
- •Поливитаминдер
- •Қабыну және аллергия процестеріне әсер ететін дәрілер
- •1. Қабынуға қарсы дәрілер
- •Стероидты қабынуға қарсы дәрілер (сққд)
- •2. Аллергияға қарсы дәрілер
1.Буыны:каптоприл(капотен);
2.Буыны:эналаприл(ренитек,энам),лизиноприл(привинил,диротон),рамиприл(тритаце),циллазаприл(инхибес),периндоприл(престариум),фозиноприл(моноприл)трандолаприл(гоптен)
Бұл қосылыстар белсенді емес ангиотензин І-ді (ренин ферментінің әсерінен ангиотензиногеннен түзілген)вазобелсенді ангиотензин ІІ-ге (қан тамырлардың тарылтып,сығылуына алып келеді)айналдыратын ферменттің белсенділігін тежейтін препараттар.ААФ-ңингибиторлары артерия менкүре тамырларды кеңейтіп,жүрекке кейінгі күшті (постнагрузка)және жүрекке веноздық қанның қайтуын азайтып,жүрек жұмысын жеңілдетеді,жүрек пен бүйректе қан айналымды жақсартып,жүрек бұлшықетінің гипертрофиясын төмендетеді,диурезді жоғарылатып,артериялық қысымды төмендетеді.Гипертониялық аурудың өте ауыр түрінде,гипертониялық кризде,жіті жүрек қызметінің жеткіліксіздігінде қолданылады.
Барлық препараттар каптоприлден,лизиноприлден басқасы дәрінің тегі(продәрі)болып табылады.Каптоприлде әсері 1 сағ .басталып,6сағ.созылады,ал қалған препараттарда 2 сағ.басталып,24 сағ.созылады.
Жанама әсері:әлсіздік,бас айналу,құрғақ жөтел және көкірек пен іш қуысы тұсының ауруы(диуретиктерді белгілеу қажет(байқалады.Көбінесе аллергиялық реакциялар капотенде байқалады.
Captopril –каптоприл (Б) :0,025 таб .түрінде шығарылып,1/2 -1 таб-дан тәулігіне 2-3-4 рет тамақ алдында,гипертоникалық кризде 1 таб-дан тіл астына беріледі.
Enalaprili maleas- эналаприл малеаты (Б):0,0025;0,005;0,01 таб.шығарылып,1 таб.тәулігіне 1-2 рет белгіленеді.
IV.Ангиотензин рецепторларының блокаторлары: лозартан(козаар), ирбесартан (апровель), эпросартан (теветен), валсартан (диован) - ангитензин ІІ-болып табылады. Ангиотензивті рецепторлардың АТ1 түрін тежеп,ангиотензин ІІ-ң барлық әсерін жояды. Ішке тәулігіне 1рет белгіленеді. ААФ ингибиторларына қарағанда жанама әсері өте сирек байқалады.
V. Тұз-су алмасуына әсер ететін дәрілер(несеп айдаушы, диуретиктер, салуретиктер).
Айналымдағы қанның көлемін азайтып,АҚ-ы түсіреді.Несеп айдаушы дәрілер басқа гипотензивті дәрілердің әсерін күшейтеді,сондықтан көбінесе бірге белгілейді.
Гипертониялық ауруларды қиыстырып емдеу үшін әсер ету механизмі әртүрлі фармакологиялық топтардың препараттары белгіленеді.
Қиыстырылған препараттары: «Адельфан-эзидрекс», «Алсидрекс-Г», «Трирезид», «Тринитон» таб.(резерпин,дихлотиазид,дигидралазин); «Адельфан-эзидрекс К», «Трирезид К» (сондай-ақ KCl); «Кристепин», «Норматенс» драже (резерпин, клопамид= бринальдикс,дигидроэргокристин) «Энап Х» (эналаприл,дихлотиазид); «Капозаид» (каптоприл,дихлотиазид), «Вскалдикс»(пиндолол+клопамид) және т.б.
Атеросклерозға қарсы дәрілер.
(Гиполипидемиялық дәрілер)
Атеросклероз-тамырдың ішкі қабықшасына май тәрізді заттардың жабысып,оның шоғырлануынан пайда болатын ауру.Денеде зат алмасу процесінің бұзылуынан холестерин мөлшерден асып кетеді.Аурудың күйі,қауіптілігі немесе жеңілдігі қандайда тамырдың зақымдалуына байланысты.Аурудың алдын алу әдісіне келесі жатады:еңбек пен тұрмыс тәртібін мұқият сақтау,демалысты дұрыс пайдалану,ұйқыны қандыру,темекі тартпау және майлы тамақтан бас тарту,артық семірмеу және т.б. Гиполипидемиялық дәрілер ұлпа мен қанның құрамындағы жоғары дәрежедегі липидтердің (холестерин мен тирглицирид)мөлшерін төмендетеді.Атеросклерозды және оның асқынуларын емдеу үшін қолданылатын гиполипидиемиялық (антиатеросклеротикалық)дәрілер екі топқа бөлінеді:
