1. Бетон құрамын есептеу

Құбырларды беріктілігі М300 маркалы ауыр бетоннан дайындаймыз.

Бетон материалы ретінде ПЦ беріктілігі М400 және тығыздығы ρ_ц = 1,3 кг/м³, су қажеттілігі 7% орташа ірілікті құм, тығыздығы ρ_қ= 2,63 кг/м³, ірілігі 40 мм гранитті шағылтас және тығыздығы ρ_ш = 2,6 кг/м³ және γ_ш = 1,48 кг/л қолданады.

Бетон маркасы 300 және цемент маркасы 400 болатын құрамдар алынды. Құрамдарды ықшамдау бетон біркелкілігін ескере отырып, беріктіктің орташа теңдеуімен жасалды.

1. Бетонның қату жағдайына, талап етілген төзімділік пен мерзіміне байланысты С/Ц анықтаймыз. Қажетті бетон беріктілігіне байланысты С/Ц мына формула бойынша есептеледі. Кәдімгі бетон үшін С/Ц>0,4

мұнда А – материалдың сапа коэффициенті (тәжірибеге ғана негізделген коэффициент), ол толтырғыштар және басқа да факторлардың бетонның төзімділігіне әсерін есептейді.

– бетонның жобалы маркасы;

- цементтің активтілігі.

2. Су мөлшерін В нақтылау үшін енгізілген ірі толтырғыш, сонымен қатар цемент, құм түйіршіктерінің өлшеміне қарауымыз қажет. (кесте)

И.Я. Медник формуласы бойынша бетон араласпасына қажетті су шығынын анықтаймыз:

( )

Кесте

Dнб, мм	10	20	40	70
B, л	0	15	30	45

мұндағы – түзету коэффициенті;

ШК = 5 см;

D_нб – шағылтастың ірілік мөлшері.

Осылай, шамамен алынған су шығыны 171 л/м³ құрайды.

3. Мына формула бойынша цемент шығынын анықтаймыз:

мұндағы Ц - цемент шығыны;

С – су шығыны.

4. Қоспа шығыны:

кг

5. Қиыршық тас кеуектілігі құрайды:

мұндағы γ_щ/ρ_ш – қиыршық тас тығыздығы.

Кесте бойынша «Иілімді бетон (С_қ 7%) араласпасы үшін жылжымалық коэффициентінің оптималды мәні , интерполяция жолымен жылжымалық коэффициентін табамыз.

Қиыршық тастың шығынын анықтаймыз:

мұндағы К_ш – қиыршық тас кеуектілігі;

α – ерітіндімен қиыршық тас түйіршіктерінің араласу коэффициенті;

γ_ш – қиыршық тастың төгілмелі тығыздығы;

ρ_ш – қиыршық тастың шынайы тығыздығы.

6. Құм шығыны

мұндағы Ц, С, Қ және Ш – цемент, су, құм және шағылтас шығыны;

ρ_ц , ρ_ш, ρ_қ – цемент, қиыршық тас және құмның шынайы тығыздығы.

7. Сынама илеуде бетон араласпасының жылжымалылығын (конустың отыруын) тексереміз, бетон араласпасының төзімділігін анықтаймыз. Бетон араласпасының тығыздығын есептейміз

Ц + С + Қ +Қ + Ш = 300+171+3+638+1273=2380 ≈ 2400 кг/м³

Кесте

М400 (В30) маркалы ауыр бетонның физико-механикалық құрамы

Көрсеткіштердің атауы	Норма	Нақты көрсеткіштері
Бетон араласпасының ыңғалы төселімі, см	1-4	2
Жіктелінуі, %, көп емес - су бөлу - ерітінді бөлу	0,4 3,0	0,31 2,8
Орташа тығыздығы, кг/м3	-	2400
Бетонның сығылуға беріктілігі (бетон класы) аз емес, кгс/см2 -В30	392,9	426