2. Аналитикалық сигнал.

Барлық аналитикалық әдістер аналитикалық сигналды өлшеу мен анықтауға негізделген.

Аналитикалық сигнал-бұл заттардың физикалық және химиялық қасиеттерін анықтау үшін және компоненттердің сандық, сапалық мөлшерін табу үшін қолданатын факторлар.

Физикалық анализ әдісінде (химиялық реакциясыз) аналитикалық сигнал ретінде қайнау температурасын алады;

Гравиметриялық анализде аналитикалық сигнал ретінде тұнбаның массасын алады;

Титриметриметриалық анализде аналитикалық сигнал ретінде титрдың көлемі алынады.

Физико-химиялық анализ әдісінде аналитикалық сигнал ретінде физикалық мәндерді алады. Мысалы, тоқ күші, оптикалық тығыздық, электр өткізгіштіктер.

3.Тұнбаның түзілуі және еруі.

Егер ККЕК тұнба түзіледі (таблицадан алынған мән қаныққан ерітінді). КК_{ерітіндідегі ион}  ЕК _тұнба тұнбаның еруі (таблицалық мән) қанықпаған ерітінді. ЕК аз еритін қосылыстардың концентрациясы басқа заттардың концентрациясына байланысын көрсетеді. ЕК-ті пайдаланып заттардың тұнбаға түсуін, еруін және реакциялардың жүруін анықтауға болады.

Біртекті иондар тұнбаның түзілуіне әсер етеді. Бұл жағдайда тұнбаның ерігіштігі азаяды. Тепе-теңдік – тұнба түзілу жағына ығысады.

Тұнбаның еру процессі кезінде қаныққан ерітіндінің құрамынан электролиттің бір ионын шығарып, оны басқа жаңа қосылыпен байланыстыру қажет. Ерітінді қанықпаған күйге айналады да тепе-теңдік тұнбаның еріген бағытына ығысады.

4.Гетерогенді ортадағы тепе-теңдік

Аз еритін қосылыстарды тұнбаға түсіргенде гетерогенді жүйемен кездесеміз. Тұнба ерітіндімен беттескенде екі жүйе болады –қатты және сұйық. Бұл жағдайда тұнба ериді, осы кезде динамикалық тепе-теңдік орнайды. тұнба АВ А⁺ + В^- ер-ді.

Массалық әсерлесу заңы бойынша, тепе-теңдік орнағанда,

 К_АВ немесе соnst [А⁺][В^-]  К_Ав; соnst

мұндағы;

[А⁺][В^-] - концентрациялық көбейткіш (КК);

К_АВ - ерігіштік көбейткіш (ЕК).

ЕК-бұл гетерогенді тепе-теңдіктің тұрақтысы (константа) тұнба ер-ді яғни ЕК_АК [А⁺][В^-]

№ 11 билет

1. Аминқышқылдары табиғатта қандай пішінде таралған. –l, d- пішінді формуласын жазыңыз.

Амин қышқылдары – түссіз кристал зат, суда ериді. Амин қышқылының екі түрлі пішіні болады. Ол L- және D- пішіні деп аталады. Оларды басқаша стереоизомерлер немесе эвантиомерлер деп те атайды. Осы стереоизомерлердің біреуінің ерітіндісі полярланған жарықты сол жаққа қарай, екіншісінікі – оң жаққа қарай бұрады. Мұндай заттар оптикалық активті заттар д.а. Белок құрамында сол жаққа бұрушы да, оң жаққа бұрушы да амин қышқылдары болады.L – амин қышқылдары мен D – амин қышқылдарының біреуі екіншісінің айнадағы бейнесіндей немесе біздің оң қолымыз бен сол қолымыз сияқты болады. Мұндай амин қышқылдарының құрылым формуласын былай жазу жөнінде өзара келісілген: мұнда карбоксилдік топ көміртегінің ассиметриялық атомынан жоғары орналасады, ал бүйірлік (R) топ одан төмен орналасады; L – амин қышқылында амин тобы сол жағында жазылады да, D – амин қышқылында он жағында жазылады.

COOH COOH

׀ ׀

2N – C – H H – C – NH2

׀ ׀

R R

L - амин қышқылы D – амин қышқылы

Белоктар құрамына L-а.қ. ғана кіреді.D – амин қышқылдары табиғи белоктардан әлі табылған жоқ және оларды адам мен малдың ағзалары сіңіре алмайды. Бұл амин қышқылдары әр түрлі заттар құрамынан бөліп алынғаны белгілі. Сондай-ақ ол адам ағзасынан бос күйінде бөлінген және клеткалық құрылымдардан да алынған.D – амин қышқылдары кейбір антибиотиктер құрамында кездеседі. Химиялық синтездеу кезінде L – амин қышқылы мен D – амин қышқылының қоспасы түзіледі.