2)Тотығу-тотықсыздану титрлеу Әдісі (редоксиметрия).

Тотығу-тотықсыздану титрлеу әдісі-анықталатын затты тотықтырғыш және тотықсыздандырғыш титрлеуге негізделген.

Тотығу-тотықсыздану реакциясының төрт түрі бар:

- перманганатометрия – KMnO₄;

- иодометрия – J₂ немесе J^-;

- дихроматометрия –K₂Cr₂O₇;

- броматометрия – KBrO₃.

Тотығу-тотықсыздану раекциясының негізінде электронейтралды заң жатады: егер бір зат тотықса белгілі бір электронын беріп, келесі зат тотықсызданады, электронды қабылдап электронейтралды заң материяның сақталу заңының жалғасы.

Екі жүйенің жартылай реакциясының схемасын былай жазуға болады:

Тотық.₁+Тотықсыз.₂ Тотықсыз.₁+Тотық. ₂ редокси жұптары қатысады.

Тотығу-Тотықсыздану бағыты тотығу-тотықсыздану потенциалының редокс-жұбының салыстырмалы күшіне байланысты. Тотығу-тотықсыздану потенциалын өлшеуді гальваникалық элементтің көмегімен жүргізеді, ол стандартты потенциал деп аталады – Е⁰.

стандартты потенциал – ионды беру және қабылдау қабылеті;

Е⁰ – үлкен болған сайын күшті тотықтырғыш, керісінше тотықсыздану қабылеті аз;

2-і тотықтырғыштан қайсысының күші аз болса содан электронды алады;

егер Е(Э.Қ.К.) Е⁰_(тот.) – Е⁰_{(тотықсыз)} 0 болса, онда тотығу – тотықсыздану реакциясы редоксиметрияда қолданады.

Тотығу-тотықсыздану реакциясы Нернст теңдеуімен көрсетіледі:

Е _т-з Е⁰_{тт / тз} + ln .

Тотығу – тотықсыздану титрлеу индикаторы.

Редоксиметрияда Э.Н. мына әдістерде анықтауға болады:

Тотығу – тотықсыздану жүйесінің түсінің өзгеруіне қарай тотығу – тотықсыздану индикаторын қолдануға болады;

қосылған ерітіндінің түсіне қарай - индикаторсыз (перманганатометрия).

жұмысшы ерітіндіге титрлейтін ерітіндіні қосқандағы түсіне қарай (иодометрия).

Қайтымсыз индикаторлардың ерітіндісіне жұмысшы ерітіндіні артық мөлшерде қосқанда тотықсыздану арқылы түсі өзгеретін (броматометрия).

Перманганатометрия.

KMnO₄ тотығу қасиеті жүрген реакцияның ортасына байланысты,

рН 7 MnO^-₄ +8H⁺+5e^-Mn²⁺ +4Н₂О; Е⁰1,51В, М_э1/5М;

құлпынай түсті түссіз

рН=7 MnO₄^- + 2Н₂О +3е^-MnO₂ + 4ОН^-; Е⁰0,60В, М_э1/3 М;

күлгін – түс қоңыр түсті

рН7 MnO₄^- + е^-MnO^2-₄ Е⁰0,56В, М_эМ.

жасыл түс

Титрлеу қышқылдық ортада кеңінен таралған, себебі:

- KMnO₄ тотықтырғыш қасиеті жоғары;

- негіздік және бейтарап ортада Э.Н. анықтау қиын;

- KMnO₄ – тің жұмысшы ерітіндісін былай дайындайды:

фиксанал әдісі.

Тікелей перманганатометрия титрлеу әдісімен кез-келген тотықсыздандырғыштарды анықтайды. Иодометрия.

Негізгі теңдеуі I + 2e^- 2I^-, E⁰_{I / 2I} +0,54 В

Бұл универсалды әдіс, себебі тотықтырғыш та тотықсыздандырғыш та бола алады. Тотықсыздандырғышты анықтау.

2S₂O₃ ^2- +I 2I^- + S₄O₆^2-

Титрлеудің соңында бояуының түсі азаяды сондықтан, индикатор ретінде крахмалды колданады.

Тотықтырғышты анықтау.Cr₂O₇^2- + 6I^- + 14H⁺3I₂ + 2Cr³⁺ + 7H₂O