3) Қышқылдық – негіздік титрлеу индикаторлары. Нейтралдау әдісінің графикалық көрнісі

Қышқылдық – негіздік әдіс.

Н+ + ОН- Н2О – бұл әдіс осы реакцияға негізделген.

Қышқылдық – негіздік титрлеу әдісінің екі түрі бар:

• алкалиметрия – титрант – негіз титрлейтін ерітінді – қышқыл

• ацидиметрия – титрант – қышқыл титрлейтін ерітінді – негіз.

Бұл әдісімен Н+ және ОН- концентрациясы өзгереді. Яғни титрлейтін ерітіндінің рН өзгереді. рН-тың белгілі бір мәнінде эквиваленттік нүктеге жетеді, осы кезде титрлеуді тоқтатамыз.

Қышқылдық – негіздік титрлеу индикаторлары.

Э. Н. анықтау индикатордың көмегімен жүргізіледі, рН – тың белгілі мөлшерінде ерітіндінің түсі өзгереді. Индикатордың түсінің өзгеруі. Освальдтың иондық теориясына және хромоформ теориясына негізделеді.

4) Титрлеудің түрлері: - күшті қышқылды күшті негізбен және керісінше титрлеу; әлсіз қышқылды күшті негізбен және керісінше титрлеу; күшті қышқылды әлсіз негізбен және керісінше; әлсіз қышқылды әлсіз негізбен титрлеу.

Әлсіз қышқыл - күшті негіз. Егер К_на< 10^-7 және сондай-ақ әлсіз қышқылдар аса сұйық болған жағдайларда (0.001 М), гидролиз нәтижесіңде эквивалент нүктеге жетпей-ақ ерітіндінің рН 10 үлкен болады. Күшті негіз тұздарында өзінен әлсізін ығыстырады, мысалы, тұз қышқылы өзінен әлсіздеу сірке қышқылын, сірке қышқылының тұздарын ығыстырады.

Бұл - сірке қышқылын натрий гидроксидімен бейтараптауға кері процесс. Осы реакция кезіндегі рН өзгеруі бейтараптау реакциясы кезіндегідей, бірақ ол тек кері бағытта ғана жүреді. Осындай жағдайдағы титрлеу қисығының өзгеруі 1 қисық бойындағы ал кесіндісі кескінделген. Ондағы α нүктесі жүз процентті натрий ацетатына, ал b нүктесі бос күйіндегі сірке қышқылының эквиваленгті шамасьіна сәйкес. Мұндай жағдайда b нүктесінде рН күрт өзгеруі болмайды. Натрий феноляты мен тұз қышқылының арасындағы реакция:

Мұндай жағдайда эквивалент нүктесінің иілуі едәуір айқын байқалады.

Күшті негіздің әлсізді ығыстыруына мысал ретінде мына реакцияны қарастыруга болады:

Сілті (2 негіз) мен амин тұзын (1 қышқыл) титрлегенде, эквивалент нүктесінде айтарлықтай иілу болмайды. Егер 1 негіз өте әлсіз, айталық анилин К_в ~ 10^-10 болса, онда түйіскен 1 қышқыл (анилин-ион) айтарлықтай күшті (К_НА~10^-4) болады және эквиваленттік нүктеде рН едәуір өзгереді. Демек, орынбасу реакциясы кезінде реакция сонына сәйкес болатын рН қисығындағы өзгеріс иілуі болады, әрі ол өте әлсіз қышқыл мен негіз тұздары үшін ғана байқалады.

1. Күшті қышқылды күшті негізбен титрлегенде немесе керісінше болған жағдайда:рТ<7

болса сутектік немесе Н† -қателік;рТ>7 болса гидроксилдік немесе ОН ̄ -қателік орын

алады.

2. Әлсіз қышқылды күшті сілтімен титрлеу барысында қышқыл толық бейтараптанбай тұрып индикатор түсін өзгерткендіктен қышқылдық қателікорын алады.

3. Әлсіз негізді күшті қышқылмен титрлеу барысында әлсіз негіз бейтараптанбай тұрып индикатор түсін өзгерткендіктен негіздік қателікорын алады.

№ 17 билет