- •Бұрғылау жабдықтары
- •1.Ұңғы туралы түсінік, бұрғылау қондырғылары
- •1.1. Мұнай және газ ұңғыларын бұрғылау
- •1.2. Бұрғылау қондырғылары құрамы
- •1.3. Бұрғылау қондырғыларын сыныптау
- •1.3.1. Қолданбалы және терең барлама бұрғылауға арналған бұрғылау қондырғылары
- •1.4. Бұрғылау кондырғыларының түрлері мен негізгі параметрлерін таңдау
- •1.5. Бұрғылау қондырғысы жабдықтарының сұлбасы мен сәйкес орналасуын таңдау
- •2.1. Қашаулар
- •2. Тау жыныстарын бұзушы аспаптар
- •2.2. Арнайы қашаулар.
- •2.3. Колонкалық бұрғылауға арналған бұрғы құрылымы және бастары
- •2.4. Калибраторлар
- •3. Бұрғылау және шегендеу тізбектері
- •3.1. Бұрғылау тізбегі
- •3.2 Құбырлардың бұрандалы байланысы
- •3.3 Бұрғылау құбырларының материалы
- •3.4 Шегендеу тізбектері
- •3.5 Ұңғы конструкциясы және шегендеу құбырларының өлшемдері
- •4.1 Ұршық конструкциясының негізгі элементтері
- •5 Бұрғылау роторлары
- •5.1 Бұрғылау роторлары құрылымы.
- •5.2 Пневматикалық сыналы қысқыш
- •6. Түптік қозғалтқыштар
- •6.1 Турбобұрғылар
- •6.2 Турбобұрғылар құрылымы жұмыс жасау приципі
- •6.3 Бірсекциялы турбобұрғы
- •6.5 Шпиндельді турбобұрғылар
- •6.6 Жоғарғы шектік моментті турбиналы турбобұрғылар
- •6.7 Түптік бұрандалы қозғалтқыштар
- •6.10Сурет, д3-172 винттік түптік қозғалтқыш
- •6.8 Электрбұрғылар
- •7 Көтеріп-түсіру кешені
- •7.3. Тәл жүйесіне арналған болат арқандар
- •7.4. Кронблоктар және тәл блоктары
- •7.5. Бұрғылау ілмегі және ілмектіблок
- •8 Бұрғылау шығырлары
- •8.1 Бұрғылау шығырлары, функциялары, структурасы
- •8.2. Шығырлардың кинематикалық сұлбалары, құрылымы және техникалық сипаттамалары
- •8.3 Шығырлардың негізгі параметрлері
- •8.4 Бұрғылау шығырларының тежегіш жүйесі
- •8.4 Таспалы тежегіштер
- •8.5 Гидродинамикалық тежегіш
- •8.6 Электромагнитті тежегіштер
- •10 Бұрғылау сораптары
- •10.1 Екі поршеньді бұрғылау сораптары
- •10.2 Біржақты әсерлі үшцилиндрлі бұрғылау сораптары
- •10.3 Оао «Уралмашзавод» және взбт бұрғылау сораптары.
- •10.4 Сораптардың негізгі техникалық көрсеткіштерін таңдау
- •10.5 Манифольд
- •11 Циркуляциялық жүйе
- •11.1 Циркуляциялық жүйелердің құрамы туралы түсінік
- •11.2. Циркуляциялық жүйе блоктары
- •11.4 Араластырғыштар
- •11.5 Бұрғылау ерітіндісін шламнан тазалауға арналған жабдықтар
- •11.6 Бұрғылау ерітінділеріне арналған дегазаторлар
- •11.6 Бұрғылау ерітіндісін центрифуга базасында өңдеуге арналған қондырғы
- •12.1 Жетек түрлері
- •12.2 Бұрғылау қондырғыларының қозғалтқыштары
- •12.3 Күштік берілістер және агрегаттар
- •12.4 Муфталар
- •13.1 Превенторлар
- •13.2 Бұрғыланып жатқан ұңғылардың сағалық жабдығы
- •13.3 Окк тізбек басы
- •13.4 Окм тізбек басы
- •14.1 Бұрғылау қондырғыларының негізі.
- •15.1 Бірсатылы цементтеу
- •15.2 Цемент араластырғыш машиналар
- •Бұрғылау жабдықтары
1.3. Бұрғылау қондырғыларын сыныптау
1959 жылы Н900-59 салалық нормал қабылданып, эксплуатациялық және терең барлау бұрғылаудағы бұрғылау қондырғыларының негізгі сипаттамаларын орнатты. Онда жүккөтергіштігімен ажыратылатын (50, 75, 125, 200, 300т) бұрғылау қондырғыларының бес сыныбы қарастырылған. Оны Н900-66 нормалы өзгертулер және толықтырулармен алмастырған. Осы нормал негізінде МЕСТ 16293-70 жасалынып, оны кейіннен МЕСТ 16293-82 алмастырды.
Бұрғылау қондырғысының стандартты параметрлерінен, оның эксплуатациялық мүмкіндіктерін толық көрсететін параметрлер ерекшеленеді. Н900-59 және Н900-66 нормалдарының қолданыста болу аралығында қондырғының басты параметрі ретінде номиналды жүккөтергіштік қабылданды, оның мөлшері бұрғылау қондырғысының шифрында көрсетілетін (мысалы БУ80БрД немесе Уралмаш 125БД).
МЕСТ 16293-70 стандартында бұрғылау қондырғысының 9 сыныбы көрсетілген, олар ұңғыны бұрғылау кезіндегі ілмекке түсетін шектік жүктеме мен 1м бұрғылау құбырының 30 кг-ға тең массасымен анықталатын, ұңғының шартты бұрғылау тереңдігімен сәйкестендірілді. МЕСТ 16293-70 енгізілгеннен кейін бұрғылау қондырғысының шифрына номиналды жүккөтергіштігінің орнына бұрғылаудың шартты тереңдігі енгізілетін болды (мысалы БУ2500ДГУ немесе БУ3000БД).
МЕСТ 16293-82-ге бұрғылау қондырғысының 11 сыныбы кірді, олардың басты параметрі ілмекке түсетін шартты жүктеме мен бұрғылау тереңдігінің шартты диапазоны болып табылады. Жаңа бұрғылау қондырғыларының шифрында сәйкесінше бұрғылаудың шартты тереңдігі мен ілмекке түсетін жүктеме көрсетіледі (мысалы, БУ1600/100ЭУ). Бұрғылау қондырғысының шифрында көрсетілетін маңызды белгісіне, күштік жетектің түрі (Д – дизельді, ДГ – дизель гидравликалык, ДЭР – дизель электрлі реттелетін, Э – айнымалы токтағы электрлі, ЭП – тұрақты токтағы электрлі және т.б) және бұрғылау қондырғысы жинақталу қабілеттілігі (У – әмбебап жинауға қабілеттілік) кіреді.
Бұрғылау қондырғыларының сенімділігінің және өнімділігінің жоғарылауы бұл тоқтаусыз өсіп отыратын бұрғылау көлемдерінің жақсы орындалуына себепкер болады. Көп жағдайларда шығарылатын модельдердің ауыстырылуы бұрғылау қондырғылырының параметрлерінің өзгеруіне байланысты болады.
1.1-кесте. Мұнай және газ ұңғыларын бұрғылауға арналған бұрғылау қондырғыларының негізгі параметрлері.
Параметрлері |
Бұрғылау қондырғыларының сыныбы |
||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
Ілмектегі рұқсат етілген жүктеме, кН |
800 |
1000 |
1250 |
1600 |
2000 |
Бұрғылаудың шартты диапазоны, м |
600-1250 |
1000-1600 |
1250-2000 |
1600-2500 |
2000-3200 |
Тәл жүйесінің жабдықталуы |
4х5 |
4х5 |
4х5 |
4х5 |
5х6 |
Тәл арқанының диаметрі, мм |
22; 25 |
22;25 |
22;25;28 |
25;28 |
28;32 |
Аварияларды жою кезіндегі ілмектің көтерілу жылдамдығы, м/с |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
Жүксіз элеваторды көтеру жылдамдығы, м/с, кем емес |
1,5 |
1,5 |
1,5 |
1,5 |
1,5 |
Көтергіш агрегат жетектік (кіргіш) білігіндегі қуат, кВт |
200-240 |
240-300 |
300-440 |
440-550 |
550-670 |
Ротор столының өту диаметрі, мм |
460;560 |
460-560 |
520,7;560 |
560 |
560 |
Ротордың жетектік білігіндегі қуат, кВт, артық емес |
180 |
180 |
180-370 |
370 |
370 |
Ротор столына рұқсат етілген статикалық жүктеме, кН |
2000 |
2000 |
3200 |
3200 |
3200 |
Ротор столымен берілетін момент, кН*м, артық емес |
30 |
30 |
50 |
50 |
50 |
Негізгі бұрғылау сораптарынң саны, аз емес |
1 |
1 |
2 |
2 |
2 |
Бұрғылау сорабы жетегінің қуаты, кВт |
300;375 |
300;375 |
475 |
475; 600; 750 |
475; 600; 750 |
Сораптың шыға берісіндегі жоғары қысымы (манифольдта), МПа |
20;21 |
20 |
21;25 |
25;32 |
25;32 |
Свечалардың номиналды ұзындығы, м |
18 |
18 |
18;25;27 |
18;25;27 |
25;27;36 |
Негіздің биіктігі, м, кем емес |
3 |
4 |
4,4;5,5 |
4,4;5,5 |
5,0;5,5 |
1.1-кестенің жалғасы
Параметрлері |
Бұрғылау қондырғыларының сыныбы |
|||||
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
|
Ілмектегі рұқсат етілген жүктеме, кН |
2500 |
3200 |
4000 |
5000 |
6300 |
8000 |
Бұрғылаудың шартты диапазоны, м |
2500-4000 |
3200-5000 |
4000-6500 |
5000-8000 |
6500-10000 |
8000-12500 |
Тәл жүйесінің жабдықталуы |
5х6 |
6х7 |
6х7 |
7х8 |
7х8 |
7х8 |
Тәл арқанының диаметрі, мм |
28;32 |
32;35 |
32;35 |
35;38 |
38;42 |
42;44 |
Аварияларды жою кезіндегі ілмекті көтеру жылдамдығы, м/с |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
0,1-0,2 |
Жүксіз элеваторды көтеру жылдамдығы, м/с, кем емес |
1,5 |
1,5 |
1,5 |
1,4 |
1,4 |
1,4 |
Көтергіш агрегат жетекті (кіру) білігіндегі қуат, кВт |
670-900 |
900-1100 |
1100-1475 |
1475-2200 |
2200-2950 |
2500-2950 |
Ротор столының өту диаметрі, мм |
560 |
700 |
700 |
950 |
950 |
1260 |
Ротордың жетектік білігіндегі қуат, кВт, артық емес |
370 |
370 |
440 |
500 |
540 |
540 |
Ротор столына рұқсат етілген статикалық жүктеме, кН |
3200 |
4000 |
4000 |
5000 |
6300 |
8000 |
Ротор столымен берілетін момент, кН*м, артық емес |
50 |
80 |
80 |
80 |
120 |
|
Негізгі бұрғылау сораптарның саны, аз емес |
2 |
2 |
2 |
2 |
2 |
3 |
Бұрғылау сорабы жетегінің қуаты, кВт |
475;600 750 |
600;750950 |
600;750;950 |
950;1180 |
1180 |
1180; 1840 |
Сораптың шыға берісіндегі жоғары қысымы(манифольдта), МПа |
25;32; 35 |
25;32 |
25;32; 35 |
32;40 |
40 |
40;105 |
Свечалардың номиналды ұзындығы, м |
25;27;36 |
25;27; 36 |
25;27;36 |
25;27;36 |
25;27; 36 |
27; 36 |
Мұнара негізі биіктігі, м, кем емес |
5,0; 6,0 |
6,0 |
6,7; 8,0 |
6,9;8,0 |
7,5;8,0 |
8,5 |