- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
- •3 Кредит (135 сағат) алматы, 2012
- •Мазмұны
- •«Өзін-өзі тану» курсы оқытушысының рөлі мен қызметі
- •«Өзін-өзі тану» пәнін оқып-үйренуге арналған әдістемелік ұсыныстар
- •«Өзін-өзі тану» сабақтарында қолданылатын әдіс-тәсілдердің сипаттамасы
- •Оқытудың дәстүрлі әдістерінің мүмкіндіктері
- •Дәстүрлі және интерактивті оқыту әдістері
- •«Миға шабуыл» әдісін қолдану ережелері
- •Рөлдік ойындарды дайындау және өткізу сатылары
- •«Өзін-өзі тану» сабақтарында жүргізуге ұсынылатын психотерапевтік әдістер
- •«Өзін-өзі тану» сабағында ұсынылатын психотерапевтік әдістерге қысқаша сипаттама
- •Студенттердің өзіндік жұмысына әдістемелік нұсқаулар
- •«Өзін-өзі тану» курсының
- •«Өзін-өзі тану» пәнінің мазмұны
- •Соөж тапсырмалары
- •Сөж тапсырмалары
- •Модуль. Өзін-өзі танудың негіздері
- •Тақырыбы: «Тұлғаның ішкі әлемі»
- •Сабақ барысы:
- •Қанша адам болса, сонша әлем
- •Тағдыр түрлі болғанымен, өмір біреу. Мұқағали Мақатаев
- •Студенттерге талқылау үшін ұсынылған сұрақтар:
- •«Қаһарманмен (кумирмен таңғы ас)» жаттығуы
- •Тақырыбы: «Болашаққа бетбұрыс: рухани денсаулықтың әліппесі»
- •Сабақтың барысы
- •Бәрінен де күшті адам - өзіне өзі сенетін адам.
- •Жаттығу: «Жылы сөз»
- •Оқытушы. Әңгіме. Анасының жеті қызы. (в.Сухомлинский)
- •Психодрама«Менің отбасым»
- •Астарлы әңгіме «Жүрек»
- •Рөлдік ойын «Отбасылық кеңес»
- •«Мен кімге ұқсағым келеді...» фразасын жалғастыру Нұсқау: бір туысыңды таңдап, неліктен оның еліктеу нысанына айналғанын түсіндіру.
- •«Махаббатсыз дүние бос...» Абай.
- •Астарлы әңгіме «Бізге өмір сыйлағандар туралы»
- •Жаттығу «Махаббаттың заңдары» Нұсқау: Махаббатың күшіне сенбейтін, қатты қиналып, көңілдері қалғандарға 10 ұсыныс құрастырыңыздар.
- •Тақырыбы: «Дау-дамай және тұлға»
- •1 Кезең. «Сыртқы келісім»
- •2 Кезең. «Иә мен сондаймын, маған өзгеруге кеш»
- •3 Кезең. «Бұзылған пластинка»
- •4 Кезең. «Шексіз нақтылау»
- •Сыйқыршы туралы ертегі
- •Сабақтың барысы: Сәлемдесу рәсімі.
- •Сабақтың барысы: Сәлемдесу рәсімі.
- •1 Слайд
- •Глоссарий
- •Ұсынылған әдебиеттер:
- •Қосымша әдебиеттер
Студенттердің өзіндік жұмысына әдістемелік нұсқаулар
«Өзін-өзі тану» курсы бойынша өзіндік жұмыс, ортамен белсенді әрекеттестік жағдайында өзін-өзі тану және өзін-өзі жетілдіру білімдерін, іскерліктері мен дағдыларын тәжірибеде қолдану барысында ізденуші, шығармашылық іс-әрекеттің даралық және топтық формасын білдіреді. Студенттердің өзіндік іс-әрекеттерін шығармашылық жоба, эссе жазу, баяндамаларға дайындық, рефераттардың орындалуы ұсынылған әдебиеттің (негізгі және қосымша), хрестоматиядағы материалдарды топтық талқылауға дайындық, коллаж және т.с.с фотоальбомдарды құрастыру сияқты тапсырмалардың дәптерде орындалуы қарастырылады.
Студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдасыру және жүргізу барысында келесі талаптарға жетекшілік жасау қажет:
Барлық сабақтарды өткізу барысында өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру нәтижесінде, курсты оқып үйренудің соңында студенттер өзін-өзі тану процесін өзіндік дамудың үйлесімді алып барушысы ретінде толық түсінікке ие болу керек.
Студенттерді тікелей танымның қатысушысы етіп белсенді бағытқа бағыттау. Тапсырма тек арнайы фактілерді меңгеруге ғана емес, сондай-ақ өмірлік жағдайлардағы мәселелердің шығармашылық тұрғыда шешімін табуға бағытталған болуы қажет.
Өзіндік жұмыста тапсырма жүйелі, логикалық құрылым сипатында болуы тиіс.
Тапсырмаларды таңдау барысында студенттердің жеке және жас ерекшеліктерін ескеру.
Студентердің өзіндік жұмыстарын орындау барысында оқытушы оларға түсіндіру арқылы педагогикалық қолдау көрсету қажет.
Өзін-өзі тану - өзін, өзінің потенциалдық қасиеттерін, тұлғалық, интеллектуалдық ерекшеліктерін, мінез сипаттамаларын, басқа адамдарға деген өзінің қатынасарын тану процесі.
Тұлға өзін-өзі тануда тану – ену объектісі ретінде өзіне өзінің қатынасын көрсете отырып, танымдық субъект ретінде қатысады немесе танылады. Тану - ену «Мен кіммін?», «Мен қандаймын?», «Мен және басқалар», «Мен және әлем» т.б. диалогтарында өзараәрекеттесу арқылы жүзеге асады. Өзін-өзі тану іс-әрекетте жүзеге асатын білім және әрекеттің бірлігін саналы ұғынуда, өмірлік жағдайларды түсінуде, нақты дербес тапсырмаларды шешуде болуы мүмкін. Осындай талқылаулар негізінде Б.Ц.Бадмаев «Өзін-өзі тану» пәнінің әдістемелік қамтамасыз етілуі барысындағы ерекшеліктерді бөліп көрсетті:
адамның өзін және өзгелерді танудағы сарқылмайтын танушы мен таным нысанының арасындағы диалогтың жүзеге асырылуы шексіздікке дейін, әсіресе ішкі жоспарда сарқылмайды;
адамды символдар әлеміне «көшіретін», қайсібір жағдаяттарды олардың іс-әрекеттегі шешімін бейнелер, бояу арқылы елестетуге мүмкіндік беретін әдеби туындылар арқылы өзін және өзгелерді тануы;
тұлға өзін-өзі тануға қызығушылық білдіріп, өз ойларын, мінез-құлқын, жай-күйін түсіндіруге үйренетін өзіндік іс-әрекетте өзін және өзгелерді тануы.
Өзін-өзі танудың бұл міндеттерін шешу үшін, қажетті жағдайлар:
а) танушы субъект пен (студент немес қатысушы) шынайы тұлға немесе қиялдағы, танылушы нысана арасында диалог тудыратын тапсырма беру қажет, мәселелік жағдаят құру.
б) жағдаяттарды, тапсырмаларды шешу арқылы, өзінің мінез-құлқын, қылықтарын, сондай-ақ өзгелердің мінез-құлқын дербес талдауға мүмкіндік беру, танымдық іс-әрекетті ояту.
в) Өзін-өзі тану курсының тақырыптары бойынша өзін танушының және басқаларын да дербес шығармашылық әрекетке итермелеуші, мәселелік сұрақтар мен тапсырмалардың ойластырылған жүйесі қажет. Өзіндік жұмыс мынадай болуы мүмкін: мәселе-мәселелік тапсырмалар, мәселелік сұрақ, хрестоматиядағы әдебиет-сұрақтарға жауаптарды дербес іздеуге итермелеуші: «Неге?», «Сіз қалай ойлайсыз?», «Мұндай мінез – құлықты қалай түсіндіруге болады?», «Осы берілген мінез-құлықтарға деген сіздің көзқарасыңыз?» т.б.