- •1 Билет
- •1. Токтық трансформатор: құрылымы, қосу схемасы, метрологиялық сипаттамалары.
- •2 Билет
- •1) Шалаөткізгіштік түрлендіргіші бар магнитэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизм. Неге арналған, шкаласының теңдеуі.
- •2) Жоғары (вч) және өте жоғары (свч) жиіліктегі, қуатты өлшеудің жылулық әдістері. Болометрлер, терморезисторлар және термотүрлендіргіштер.
- •3 Билет
- •1)Айнымалы токты өлшеудің осциллографтық әдісі. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •1) Амплитудалық мәнді өлшейтін вольтметр. Шкаласының теңдеуі.
- •2) Тура не тікелей бағалайтын өлшеуіш аспаптардың дәлдік кластары. Оларды құжаттарда және аспаптарда көрсету не белгілеу тәсілдері.
- •2) Өлшеудің қателіктері. Жүйелік қателіктер, оның құраушылары және олардын арылу әдістері.
- •4 Билет
- •5 Билет
- •1) Шунттар. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •2) Цифрлық аспаптардағы аналогтық сигналдарды дискреттеу тәсілі.
- •3) Берілгені: жиілігі 100Гц, ұзақтығы 100 мкс төртбұрышты импульстар берілген. Импульстық вольтметрмен өлшегенде оның амплитудасы 1в.
- •1) Қосымша резистор. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •3) Берілгені: Электр желісіндегі ток трансформациялау коэффициенті 10 тең токтық трансформатормен өлшенген. Қолданылған амперметрдің дәлдік класы 0,5 , номиналдық тогы 7,5 а. Ол 2,5 а көрсетті.
- •1) Тұрақты және айнамалы кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері.
- •1) Мәндері үлкен ауқымда өзгеретін тұрақты токты өлшеу тәсілдері.
- •3) Берілгені: кернеуді термоэлектрлік вольтметрмен өлшегенде 14,1 в көрсетті, ал амплитудалық вольтметрмен көрсеткенде 20в көрсетті.
- •5.3 Сурет – Кернеуді өлшеудің сұлбасы
- •2) Қоскөпірлік өлшеуіш схема, оның арналуы, тепе-теңдік теңдеуі, өлшеу ауқымы, дәлдігі.
- •1) Токты өлшеудің жанама әдісі. Өлшеуіш құралдар мен схемалар.
- •2) Максвеллдің өлшеуіш көпір схемалары, арналуы, тепе-теңдік теңдеуі, құраушы элементтері.
- •11 Билет
- •12 Билет
- •1) Айнымалы кернеуді өлшеудің осциллографтық әдісі. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •3) Берілгені: кедергі амперметр мен вольтметр әдісімен өлшенген.
- •13 Билет
- •1) Токты өлшеудің жанама әдістері. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •Токты өлшеудің жанама әдістері. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •2)Өлшеуіш аспаптың дәлдік класы, ол қалай табылады, дәлдік класының халықаралық мәндері.
- •14 Билет
- •1) Электрлік кедергіні өлшеудің жанамалық әдісі. Өлшеу схемалары және олардың өзгешеліктері.
- •2) Электр энергиясының шығыны деп нені айтады? Санағыштың жұмыс істеу принципі, оны қосу схемасы.
- •15 Билет
- •16 Билет
- •17 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын өлшеу, бір ваттметрлік әдіс
- •2) Тізбектеп қосылған тура бағалайтын омметр. Шкаласының теңдеуі
- •3) Берілгені:
- •18 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын үш ваттметрлік әдіспен өлшеу. Арналуы және өлшеу схемасы
- •2) Цифрлық аспаптар.Арналуы, құрылымдық схемасы, функционалдық блоктардың бір-біріне ара қатынасы.
- •19 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын Аронның схемасымен өлшеу.
- •2.Электрлік кедергіні нольдік әдіспен өлшеу. Өлшеу процесінің негізі.
- •20 Билет
- •1.Аналогтық өлшеуіш аспаптардың метрологиялық сипаттамалары, шкалалардың түрлері, келтірілген қателік, дәлдік класы.
- •2.Кездейсоқтық қателіктерді табудың ықтималдық теория- сын қолдану жолы, Стьюденттің коэффициенті.
- •3.Берілгені:
- •21 Билет
- •22 Билет
- •23 Билет
- •Аналогтық аспаптардың өлшеуіш механизмдері, олардың түрлері, шартты белгілері, жұмыс істеу принциптері, шкалаларының теңдеулері.
- •2) Көп функционалдық тәуелділіктегі электр шамаларын жанама әдіспен өлшегенде туындайтын қателіктерді табу
- •24 Билет
- •2) Өлшеудің қателіктері. Оларды топтау және жіктеу.
- •25 Билет
- •1.7 Погрешность косвенных измерений.
- •2) Токты және кернеуді өлшегендегі әдістемелік қателіктер.
- •26 Билет
- •Кедергіні амперметр-вольтметр әдісімен өлшегендегі құрал-саймандық және әдістемелік қателіктер.
- •27 Билет
- •28 Билет
- •2)Максвелл-Вина өлшеуіш көпір схемасы. Жұмыс істеу принципі, тепе-теңдік теңдеулері
- •3) Берілгені: осциллографтың бұрмалауының ұзақтығының ауқымы 50мс бөліктен 0,2 мс дейін өзгереді. Әрбір бөлік 6мм ге тең.
- •29 Билет
- •1) Кедергі өлшеуіштің параллельдік қосылу схемасы. Оның неге арналуы өлшеу ауқымы және өлшеу дәлдігі
- •2) Электрон - санақ әдісімен жиілікті өлшеу. Жиілікті импульстардың санына түрлендірудің негізі.
- •3) Берілгені: Кедергісі 135 ом резисторда 1мВт қуат бөлінеді.
- •30 Билет
- •1) Электрондық осциллографтағы үздіксіз сызықты және күтуші бұрмалау режимдері. Арналуы, сигналдарды осы режимдерде зерттеу тәсілдері.
- •2) Максвеллдің өлшеуіш көпір схемасы. Арналуы,тепе-теңдік теңдеулері
- •3) Берілгені: Кедергісі 600 ом резисторда 1мВт қуат бөлінген.
- •31 Билет
- •2)Максвелл-Вина өлшеуіш көпір схемасы.Арналуы тепе-теңдік теңдеулері
- •3)Берілгені: Қуаттың мәні 1мВт.
- •32 Билет
- •1) Кернеудің,қуаттың және токтың деңгейлері және олардың бір-бірімен ара қатынасы. Арналуы.
- •3) Берілгені: Ваттметр қуаттың 1мВт мәнін көрсетті. Бірақ оның кірісіне тізбектеп екі кедергі қосылған, олардың қуатты төмендету мәндері 20 және 10 дБ.
- •33 Билет
- •1) Шалаөткізгіштік түрлендіргіші бар магнитэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизмі. Неге арналған, шкаласының теңдеуі.
- •34 Билет
- •2) Электрондық осциллографтың көмегімен пунктирлік дөңгелек әдісімен жиілікті өлшу. Оның схемасы және өлшеу принципі. Артықшылығы және кемшілігі.
- •3) Берілгені: Уақыт – импульстік волтметрінің көрсеткіші Ux, пропорционалдық коэффициент к, импульстардың тұрақты жиілігі f0.
- •35 Билет
- •1) Сигналдардың деңгейлері туралы ұғым. Сигналдардың абсолюттік деңгейлері. Деңгейді өлшеуіштің схемасы.
- •3) Берілгені: Жиілігі 100 Гц, ұзақтығы 10 мкс төртбұрышты импульстар берілген. Импульстық вольтметрмен өлшегенде оның амплитудасы 1в.
- •36 Билет
- •1) Ваттметрді қосу схемасы, оның жұмыс істеу принципі, оның тұрақты және айнымалы токтардағы шкаласының теңдеуі, тұрақтылық коэффициенті Сw.
- •2) Көп функциялық тәуелділіктегі электр шамаларының абсолюттік қателіктерін табатын формуланы шығару.
- •3) Берілгені: Вольтметрдің кіріс сыйымдылығы 10пФ және эквиваленттік индуктивтігі 10мГн.
- •37 Билет
- •1) Жүйелік қателік деп қандай қателіктерді айтады? Оны қалай табуға болады, қандай құрамнан тұрады?
- •2) Электрлік энергияны санағыштың жұмыс істеу принципі. Оның метрологиялық смпаттамалары:номиналдың тұрақтысы cн, айналу саны n, беріліс саны Cz, өлшеу қателіктері
- •1) Айнымалы сигналдың орташа, орташа түзетілген, әрекеттік және амплитудалық мәндерін өлшеу. Сигналдардың формалық амплитудалық коэффициенттерін табу керек.
- •2) Үлкен токтарды өлшеуге арналған жоғары жиіліктік токтың трансформатордың жұмыс істеу принципі және қрсу схемасы.
- •3) Берілгені: Өлеушеіш механизмнің кернеуі Uөм және тогы Iөм, оның номиналдық кернеуі Uн және бөліс саны αн, ол желіге қрсымша кедергі Rқ арқылы қосылған.
- •38 Билет
- •39 Билет
- •1) Келтірілген қателік деп қандай қателіктерді айтады, оны табу үшін не істеу керек, ол өлшеу аспапта қалай белгілінеді.
- •2) Магнитоэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизмнің конструкциясы жұмыс істеу принципі, өлшеу ауқымы және дәлдігі.
- •3) Берілгені: тұрақты токтың u,δu және r,δr.
- •40 Билет
- •1) Даралық көпір схемасы, жұмыс істеу принципі, арналуы, өлшеу ауқымы және дәлдігі.
- •2) Ортаквадраттық ауытқу деп нені айтады, оның қасиеті және оны қалай табуға болады.
- •41 Билет
- •1) Үлкен және кіші кедергілерді жанама өлшеу кезінде өлшеу схемаларының айырмашылығы, өлшеу қателіктері.
- •2) Кездейсоқтық қателіктерді табуға арналған ықтималдық теорияның негіздері.
- •3) Берілгені: p, δp, r, δr.
- •42 Билет
- •1) Электродинамикалық жүйедегі өлшеуіш механизмнің конструкциясы, жұмыс істеу принципі, өлшеу ауқымы және дәлдік класы.
- •2) Аналогтық аспаптардың өлшеуіш механизмдері, арналуы, жұмыс істеу принциптері, айырмашылықтары, таңбалануы.
- •3) Берілгені: Магн.Эл. Миллиамперметр, оның , тең. Өлшенетін ток
- •43 Билет
- •1) Токты және кернеуді өлшенгендегі әдістемелік қателіктер, абсолюттік және салыстырмалы қателіктер, өлшеу схемасы.
- •3) Берілгені: токтың трансформатор : k ; амперметрдің γ ; .
- •6.1 Сурет – Бірорамдық өлшеуіш тт
- •44 Билет
- •1) Өлшеудің қателіктері: топтау үлгісі, түрлері
- •2) Өлшеуіш аспаптың метрологиялық сыйпаттамалары, олардың шкалаларының түрлері
- •00 Түзу , 450 эллипс, 900 дөңгелек
- •45 Билет
- •1) Цифралық аспаптың функциялық схемасы, уақытпен кванттау және деңгеймен дискреттеу принциптері, өлшеу схемасы.
- •46 Билет
- •1) Кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метропологиялық сипаттамалары
- •2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері
46 Билет
1) Кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метропологиялық сипаттамалары
Кернеу бөлгіштер дегеніміз – шығыс кернеуді төмендетуге арналған элементтер жиынын айтады. Арналуы кернеуді төмендетуге арналған.
Тізбектегі кернеуді бөлу үшін элементтерді тізбектей жалғаймыз. Мысалы ретінде:
Бұл жерде кедергілер тізбектей жалғанған. Кернеу бөлгіштердің түрлері:
1) Сыйымдылықты кернеу бөлгіш.
2) Индуктивті кернеу бөлгіш.
3) Резисторлы кернеу бөлгіш.
2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері
Электронды омметр – өлшенетін кедергіні оған пропорционалды тұрақты тоқта өлшеуіш схемасы бар электронды вольтметр.
Кедергіні өлшеудің негізгі әдістері: жанама (амперметр және вольтметр әдісі) , омметр арқылы тікелей өлшеу, көпірлі әдіс;
Жанама әдісте ток күші мен кернеуді өлшеп Ом заңын қолдану арқылы кедергісін табу әдісі;
Кедергіні өлшеу әдістерінің ең дәлдісі – көпірлі схемалар түрінде іске асырылған мөлшермен салыстыру нольдік әдіс. Төмегі шегі 10 Ом, жоғары шегі 1 МОм кедергілерді өлшеу үшін жекелік көпірлер қолданады.
Теңерілген көпір үшін әділ теңдеу:
R1·R3=R2·R4
3) Берілгені: ваттметрмен өлшенген қуаттың орта мәні 10 Вт. Өлшенген импульстардың жиілігі f=1000Гц, ұзақтығы tu=100мкс.
Табу керек: импульстық қуатты.
=
Um*tu=Uорт*T
Um=
