- •1 Билет
- •1. Токтық трансформатор: құрылымы, қосу схемасы, метрологиялық сипаттамалары.
- •2 Билет
- •1) Шалаөткізгіштік түрлендіргіші бар магнитэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизм. Неге арналған, шкаласының теңдеуі.
- •2) Жоғары (вч) және өте жоғары (свч) жиіліктегі, қуатты өлшеудің жылулық әдістері. Болометрлер, терморезисторлар және термотүрлендіргіштер.
- •3 Билет
- •1)Айнымалы токты өлшеудің осциллографтық әдісі. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •1) Амплитудалық мәнді өлшейтін вольтметр. Шкаласының теңдеуі.
- •2) Тура не тікелей бағалайтын өлшеуіш аспаптардың дәлдік кластары. Оларды құжаттарда және аспаптарда көрсету не белгілеу тәсілдері.
- •2) Өлшеудің қателіктері. Жүйелік қателіктер, оның құраушылары және олардын арылу әдістері.
- •4 Билет
- •5 Билет
- •1) Шунттар. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •2) Цифрлық аспаптардағы аналогтық сигналдарды дискреттеу тәсілі.
- •3) Берілгені: жиілігі 100Гц, ұзақтығы 100 мкс төртбұрышты импульстар берілген. Импульстық вольтметрмен өлшегенде оның амплитудасы 1в.
- •1) Қосымша резистор. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •3) Берілгені: Электр желісіндегі ток трансформациялау коэффициенті 10 тең токтық трансформатормен өлшенген. Қолданылған амперметрдің дәлдік класы 0,5 , номиналдық тогы 7,5 а. Ол 2,5 а көрсетті.
- •1) Тұрақты және айнамалы кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
- •2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері.
- •1) Мәндері үлкен ауқымда өзгеретін тұрақты токты өлшеу тәсілдері.
- •3) Берілгені: кернеуді термоэлектрлік вольтметрмен өлшегенде 14,1 в көрсетті, ал амплитудалық вольтметрмен көрсеткенде 20в көрсетті.
- •5.3 Сурет – Кернеуді өлшеудің сұлбасы
- •2) Қоскөпірлік өлшеуіш схема, оның арналуы, тепе-теңдік теңдеуі, өлшеу ауқымы, дәлдігі.
- •1) Токты өлшеудің жанама әдісі. Өлшеуіш құралдар мен схемалар.
- •2) Максвеллдің өлшеуіш көпір схемалары, арналуы, тепе-теңдік теңдеуі, құраушы элементтері.
- •11 Билет
- •12 Билет
- •1) Айнымалы кернеуді өлшеудің осциллографтық әдісі. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •3) Берілгені: кедергі амперметр мен вольтметр әдісімен өлшенген.
- •13 Билет
- •1) Токты өлшеудің жанама әдістері. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •Токты өлшеудің жанама әдістері. Арналуы. Өлшеу схемасы.
- •2)Өлшеуіш аспаптың дәлдік класы, ол қалай табылады, дәлдік класының халықаралық мәндері.
- •14 Билет
- •1) Электрлік кедергіні өлшеудің жанамалық әдісі. Өлшеу схемалары және олардың өзгешеліктері.
- •2) Электр энергиясының шығыны деп нені айтады? Санағыштың жұмыс істеу принципі, оны қосу схемасы.
- •15 Билет
- •16 Билет
- •17 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын өлшеу, бір ваттметрлік әдіс
- •2) Тізбектеп қосылған тура бағалайтын омметр. Шкаласының теңдеуі
- •3) Берілгені:
- •18 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын үш ваттметрлік әдіспен өлшеу. Арналуы және өлшеу схемасы
- •2) Цифрлық аспаптар.Арналуы, құрылымдық схемасы, функционалдық блоктардың бір-біріне ара қатынасы.
- •19 Билет
- •1) Дыбыстық жиіліктегі тербелістің қуатын Аронның схемасымен өлшеу.
- •2.Электрлік кедергіні нольдік әдіспен өлшеу. Өлшеу процесінің негізі.
- •20 Билет
- •1.Аналогтық өлшеуіш аспаптардың метрологиялық сипаттамалары, шкалалардың түрлері, келтірілген қателік, дәлдік класы.
- •2.Кездейсоқтық қателіктерді табудың ықтималдық теория- сын қолдану жолы, Стьюденттің коэффициенті.
- •3.Берілгені:
- •21 Билет
- •22 Билет
- •23 Билет
- •Аналогтық аспаптардың өлшеуіш механизмдері, олардың түрлері, шартты белгілері, жұмыс істеу принциптері, шкалаларының теңдеулері.
- •2) Көп функционалдық тәуелділіктегі электр шамаларын жанама әдіспен өлшегенде туындайтын қателіктерді табу
- •24 Билет
- •2) Өлшеудің қателіктері. Оларды топтау және жіктеу.
- •25 Билет
- •1.7 Погрешность косвенных измерений.
- •2) Токты және кернеуді өлшегендегі әдістемелік қателіктер.
- •26 Билет
- •Кедергіні амперметр-вольтметр әдісімен өлшегендегі құрал-саймандық және әдістемелік қателіктер.
- •27 Билет
- •28 Билет
- •2)Максвелл-Вина өлшеуіш көпір схемасы. Жұмыс істеу принципі, тепе-теңдік теңдеулері
- •3) Берілгені: осциллографтың бұрмалауының ұзақтығының ауқымы 50мс бөліктен 0,2 мс дейін өзгереді. Әрбір бөлік 6мм ге тең.
- •29 Билет
- •1) Кедергі өлшеуіштің параллельдік қосылу схемасы. Оның неге арналуы өлшеу ауқымы және өлшеу дәлдігі
- •2) Электрон - санақ әдісімен жиілікті өлшеу. Жиілікті импульстардың санына түрлендірудің негізі.
- •3) Берілгені: Кедергісі 135 ом резисторда 1мВт қуат бөлінеді.
- •30 Билет
- •1) Электрондық осциллографтағы үздіксіз сызықты және күтуші бұрмалау режимдері. Арналуы, сигналдарды осы режимдерде зерттеу тәсілдері.
- •2) Максвеллдің өлшеуіш көпір схемасы. Арналуы,тепе-теңдік теңдеулері
- •3) Берілгені: Кедергісі 600 ом резисторда 1мВт қуат бөлінген.
- •31 Билет
- •2)Максвелл-Вина өлшеуіш көпір схемасы.Арналуы тепе-теңдік теңдеулері
- •3)Берілгені: Қуаттың мәні 1мВт.
- •32 Билет
- •1) Кернеудің,қуаттың және токтың деңгейлері және олардың бір-бірімен ара қатынасы. Арналуы.
- •3) Берілгені: Ваттметр қуаттың 1мВт мәнін көрсетті. Бірақ оның кірісіне тізбектеп екі кедергі қосылған, олардың қуатты төмендету мәндері 20 және 10 дБ.
- •33 Билет
- •1) Шалаөткізгіштік түрлендіргіші бар магнитэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизмі. Неге арналған, шкаласының теңдеуі.
- •34 Билет
- •2) Электрондық осциллографтың көмегімен пунктирлік дөңгелек әдісімен жиілікті өлшу. Оның схемасы және өлшеу принципі. Артықшылығы және кемшілігі.
- •3) Берілгені: Уақыт – импульстік волтметрінің көрсеткіші Ux, пропорционалдық коэффициент к, импульстардың тұрақты жиілігі f0.
- •35 Билет
- •1) Сигналдардың деңгейлері туралы ұғым. Сигналдардың абсолюттік деңгейлері. Деңгейді өлшеуіштің схемасы.
- •3) Берілгені: Жиілігі 100 Гц, ұзақтығы 10 мкс төртбұрышты импульстар берілген. Импульстық вольтметрмен өлшегенде оның амплитудасы 1в.
- •36 Билет
- •1) Ваттметрді қосу схемасы, оның жұмыс істеу принципі, оның тұрақты және айнымалы токтардағы шкаласының теңдеуі, тұрақтылық коэффициенті Сw.
- •2) Көп функциялық тәуелділіктегі электр шамаларының абсолюттік қателіктерін табатын формуланы шығару.
- •3) Берілгені: Вольтметрдің кіріс сыйымдылығы 10пФ және эквиваленттік индуктивтігі 10мГн.
- •37 Билет
- •1) Жүйелік қателік деп қандай қателіктерді айтады? Оны қалай табуға болады, қандай құрамнан тұрады?
- •2) Электрлік энергияны санағыштың жұмыс істеу принципі. Оның метрологиялық смпаттамалары:номиналдың тұрақтысы cн, айналу саны n, беріліс саны Cz, өлшеу қателіктері
- •1) Айнымалы сигналдың орташа, орташа түзетілген, әрекеттік және амплитудалық мәндерін өлшеу. Сигналдардың формалық амплитудалық коэффициенттерін табу керек.
- •2) Үлкен токтарды өлшеуге арналған жоғары жиіліктік токтың трансформатордың жұмыс істеу принципі және қрсу схемасы.
- •3) Берілгені: Өлеушеіш механизмнің кернеуі Uөм және тогы Iөм, оның номиналдық кернеуі Uн және бөліс саны αн, ол желіге қрсымша кедергі Rқ арқылы қосылған.
- •38 Билет
- •39 Билет
- •1) Келтірілген қателік деп қандай қателіктерді айтады, оны табу үшін не істеу керек, ол өлшеу аспапта қалай белгілінеді.
- •2) Магнитоэлектрлік жүйедегі өлшеуіш механизмнің конструкциясы жұмыс істеу принципі, өлшеу ауқымы және дәлдігі.
- •3) Берілгені: тұрақты токтың u,δu және r,δr.
- •40 Билет
- •1) Даралық көпір схемасы, жұмыс істеу принципі, арналуы, өлшеу ауқымы және дәлдігі.
- •2) Ортаквадраттық ауытқу деп нені айтады, оның қасиеті және оны қалай табуға болады.
- •41 Билет
- •1) Үлкен және кіші кедергілерді жанама өлшеу кезінде өлшеу схемаларының айырмашылығы, өлшеу қателіктері.
- •2) Кездейсоқтық қателіктерді табуға арналған ықтималдық теорияның негіздері.
- •3) Берілгені: p, δp, r, δr.
- •42 Билет
- •1) Электродинамикалық жүйедегі өлшеуіш механизмнің конструкциясы, жұмыс істеу принципі, өлшеу ауқымы және дәлдік класы.
- •2) Аналогтық аспаптардың өлшеуіш механизмдері, арналуы, жұмыс істеу принциптері, айырмашылықтары, таңбалануы.
- •3) Берілгені: Магн.Эл. Миллиамперметр, оның , тең. Өлшенетін ток
- •43 Билет
- •1) Токты және кернеуді өлшенгендегі әдістемелік қателіктер, абсолюттік және салыстырмалы қателіктер, өлшеу схемасы.
- •3) Берілгені: токтың трансформатор : k ; амперметрдің γ ; .
- •6.1 Сурет – Бірорамдық өлшеуіш тт
- •44 Билет
- •1) Өлшеудің қателіктері: топтау үлгісі, түрлері
- •2) Өлшеуіш аспаптың метрологиялық сыйпаттамалары, олардың шкалаларының түрлері
- •00 Түзу , 450 эллипс, 900 дөңгелек
- •45 Билет
- •1) Цифралық аспаптың функциялық схемасы, уақытпен кванттау және деңгеймен дискреттеу принциптері, өлшеу схемасы.
- •46 Билет
- •1) Кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метропологиялық сипаттамалары
- •2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері
12 Билет
1) Айнымалы кернеуді өлшеудің осциллографтық әдісі. Арналуы. Өлшеу схемасы.
Измерение напряжения производится в режиме линейной развертки (первый основной режим работы осциллографа)
|
|
|
|
Рисунок 8.4
Схема подключения источника сигнала (генератора) к осциллографу приведена на рис. 8.4
|
|
|
|
|
|
|
|
Рисунок 8.6
(8.6)
Измеряемое
напряжение uc(t)
подается
на вход Y осциллографа. На пластины X ЭЛТ
поступает сигнал ГР uГР(t).
В этом случае порядок функционирования
блоков осциллографа определяет
структурная схема, представленная на
рис. 8.4. На экране наблюдается осциллограмма,
как зависимость поданного на вход Y
сигнала от времени (для sin сигнала), рис.
8.5. “Размах” осциллограммы
определяется
как разность максимального и минимального
отклонения луча. При симметричном
двухполярном сигнале его амплитуда
определяется из соотношения
(8.7)
где - количество делений сетки осциллографа, соответствующее “размаху”
осциллограммы [дел].
-
коэффициент отклонения по шкале Y (цена
деления по шкале Y) [В/дел]. Его численное
значение определяется положением
дискретного переключателя чувствительности
КВО.
Данное измерение является косвенным. В этом случае погрешность определяется из соотношений:
– систематическая абсолютная составляющая погрешности
[В]
(8.8)
– СКО случайной составляющей погрешности
[В]
(8.9)
Где
-
абсолютная погрешность измерения
геометрического размера
[дел]
-
абсолютная погрешность задания
коэффициента отклонения
[В/дел]
-
СКО погрешности измерения величины
[дел]
-
СКО погрешности задания коэффициента
отклонения
[В/дел]
2) Кернеулік трансформатор: арналуы, құрылымы, қосу схемасы, метрологиялық сипаттамалары. Кернеуді өлшеуіш трансформаторлар (КТ) бір болат өзекшеге оралған 2 орамадан тұрады, олар бір-бірінен және өзекшеден жақсы оқшаулатылған. Бірінші ораманың қыспақтарын А,Х деп, ал екінші ораманың қыспақтарын а,х деп белгілейді (6.4 сурет).
Вольтметрге, вольтметр мен
санағыштардың параллельдік
орамаларына
6.4 Сурет Кернеулік трансформаторды қосу сұлбасы
КТ трансформациялық коэффициенті мынаған тең
Ккн = U1н/ U2н = W/1 W2 (6.3)
мұндағы W1, W2 – бірінші және екінші орамалардағы орамның саны. Стандарт бойынша трансформатордың Ккн мәні бірінші орамада номиналдық кернеу болған кезде екінші орамада 100 В болуын қамтамасыз ету керек.
КТ метрологиялық сипаттамасы:
1. Бірінші номиналдық кернеу U 1ном (0,4; 0,66; 1,0; 3,0; 6; 10; 15; 20; 35 кв).
2.
Екінші номиналдық кернеу U
2ном
(100 не 100/
В).
3.
Номиналдық екінші қуат Cos
= 0,8 кезінде S2ном
Вт.
4. Дәлдік класы, Кдкн (0,2; 0,5; 1,0%).
Дәлдік класс 0,2 қуатты генераторларда және жүйеаралық электр берілісінде қолданатын есептеу санағыштардың кернеу трансформаторларына керек. Басқа қосылыстардағы есептеу санағыштар үшін және 1 не 1,5 дәлдік кластардағы өлшеуіш аспаптар үшін кернеулік трансформаторлардың дәлдік класы 0,5 болу керек.
Дәлдік
класс арқылы кернеуді өлшегендегі
салыстырмалы қателік (
,
%) және бұрыштық қателіктер (Өтн
мин, град) табылады (6.2
кесте).
6.2 Кесте – КТ дың рұқсат етілген қателіктердің шегі
Дәлдік
класс,
|
Р.е. Қателіктердің шегі |
|
кернеулік % |
бұрыштық, мин. |
|
0,2 0,5 |
0,2 0,5 |
10 10 |
6.3 Кесте – КТ параметрлері
Tun |
U1 kB |
S2Н BA |
S2m, BA |
||||
ВН |
НН |
0,2 |
0,5 |
|
|||
НОМ -10 3 НОЛ-10 НТМИ |
10 6-10 10 |
0,1 0,1/ 0,1/ |
- 50 - |
75 75 120 |
640 640 960 |
||

н
%