3) Берілгені: Электр желісіндегі ток трансформациялау коэффициенті 10 тең токтық трансформатормен өлшенген. Қолданылған амперметрдің дәлдік класы 0,5 , номиналдық тогы 7,5 а. Ол 2,5 а көрсетті.
Табу керек: Желідегі токты және өлшеу қателіктерін.
К=10
Iн=7.5A
I=2.5 A
Желідегі ток Iж = IKтн = 2,5·10 = 25A
Өлшеудің
салыстырмалы қателігі
7-Билет
1) Тұрақты және айнамалы кернеуді бөлгіштер. Арналуы. Метрологиялық сипаттамалары.
Кернеу бөлгіштер дегеніміз – шығыс кернеуді төмендетуге арналған элементтер жиынын айтады. Арналуы кернеуді төмендетуге арналған.
Тізбектегі кернеуді бөлу үшін элементтерді тізбектей жалғаймыз. Мысалы ретінде:
Бұл жерде кедергілер тізбектей жалғанған. Кернеу бөлгіштердің түрлері:
1) Сыйымдылықты кернеу бөлгіш.
2) Индуктивті кернеу бөлгіш.
3) Резисторлы кернеу бөлгіш.
2) Электрондық омметрлер. Олардың схемалары, өлшеу әдістері мен тәсілдері.
Электронды омметр – өлшенетін кедергіні оған пропорционалды тұрақты тоқта өлшеуіш схемасы бар электронды вольтметр.
Кедергіні өлшеудің негізгі әдістері: жанама (амперметр және вольтметр әдісі) , омметр арқылы тікелей өлшеу, көпірлі әдіс;
Жанама әдісте ток күші мен кернеуді өлшеп Ом заңын қолдану арқылы кедергісін табу әдісі;
Кедергіні өлшеу әдістерінің ең дәлдісі – көпірлі схемалар түрінде іске асырылған мөлшермен салыстыру нольдік әдіс. Төмегі шегі 10 Ом, жоғары шегі 1 МОм кедергілерді өлшеу үшін жекелік көпірлер қолданады.
Теңерілген көпір үшін әділ теңдеу:
R1·R3=R2·R4
3) Берілгені: ваттметрмен өлшенген қуаттың орта мәні 1 Вт. Өлшенген импульстардың жиілігі f=100Гц, ұзақтығы tU=10мкс.
Табу керек: импульстық қуатты.
=
Um*tu=Uорт*T
Um=
8-Билет
1) Мәндері үлкен ауқымда өзгеретін тұрақты токты өлшеу тәсілдері.
Үлкен тұрақты токтарды, мысалы 200-500 кА, өлшеу аллюминдерді электролиздеу құралғыларында қолданады. Үлкен токтарды өлшеу өлшемдік кедергілердің (шунттар, қосымша кедергілер не кернеуді бөлгіштер) арқасында масштабтық түрлендіру әдістерімен шешіледі. Үлкен токтарды өлшеу өлшенетін токтың өлшемдік кедергіден өткенде кернеудің түсу шамасын өлшеуге негізделген. Бұл жағдайда өлшемдік кедергілер манганиннен жасалған шунттар түрінде жұмыс істейді.
Суретте. А) шунтпен токты өлшеу сұлбасы; б) шунттың электр сұлбасы.Мұндай сұлбаны өлшейтін токтың тізбегіне Т1 және Т2 токтық қыспақ арқылы қосылады, ал кернеудің түсуі П1 және П2 потенциалдық қыспақтар арқылы өлшенеді.
2) Электрондық вольтметр мен амперметрлердегі термоэлектрлік және шалаөткізгіштік түзеткіштердің жұмыстық орны, қосу схемалары. Электрондық вольтметр мен амперметрдегі термоэлектрлік және шалаөткізгіштік түрлендіргіштердің қызметі айнымалы токты өлшегенде айнымалы токты тұрақты токка айналдыру қызметін атқарады. Себебі электронды вольтметр мен амперметр айнымалы токта жұмыс істемейді.
3) Берілгені: кернеуді термоэлектрлік вольтметрмен өлшегенде 14,1 в көрсетті, ал амплитудалық вольтметрмен көрсеткенде 20в көрсетті.
Табу керек: өлшенген кернеудің амплитудалық коэффициентін табу керек.
U1=20 В
U2=14.1 В
9-Билет
1) 1-кВ қа дейінгі ауқымдағы тұрақты кернеуді өлшеу тәсілдері.
Үлкен тұрақты токтарды, мысалы 200-500 кА, өлшеу аллюминдерді электролиздеу құралғыларында қолданады. Жоғары тұрақты кернеуді (800...3000В) өлшеу жылжымалы электр көліктерінің қосалқы станцияларына қажет.
Үлкен токтарды не жоғары кернеулерді өлшеу өлшемдік кедергілердің (шунттар, қосымша кедергілер не кернеуді бөлгіштер) арқасында масштабтық түрлендіру әдістерімен шешіледі.
