Бақылауға арналған сұрақтар

9.1 Ғылыми-техникалық прогрестің негізгі бағыттары қандай

9.2 ҒТП көрсеткіштер жүйесі және жоспарларды әзірлеу әдіснамасын түсіндіріңіз

9.3 Мемлекеттің инновациялық саясатын жүзеге асыру механизмдері мен жоспарлық негіздерін атаңыз

10 Тақырып. Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлау

Дәріс мақсаты: Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлауды меңгеру

Негізгі сұрақтары:

10.1.Жоспарлау мемлекеттік аймақтық саясатын жүзеге асырудың басты механизмі ретінде

10.2.Аймақтық саясаттың маңызды міндеттері

10.3. Аймақтардың экономикалық даму жоспарларының орындалуын қамтамасыз етудің әкімшілік жене экономикалық механизмдері

10.1 Жоспарлау мемлекеттік аймақтық саясатын жүзеге асырудың басты механизмі ретінде

Экономикалық аймақ астарында өзіндік мамандануы, өндіріс құрылымы мен ішкі байланыстары бар елдің тітас аумағы ұғынылады. Аймақтардың бір түрі еркін экономикалық аймақ сияқты аумақтық құрылым болып табылады.

Аймақтық саясат- бұл аймақтардың дамуын басқаруда пайдаланылатын мақсаттар, міндеттер, қағидалар мен әдістер жиынтығы. Аймақтық саясаттың негізгі мақсаттары ретінде мемлекеттік және аймақтық мүдделердің балансын қамтамасыз етуді, барлық халық үшін біршама тең мүмкіндіктер құруды, тұрмыс деңгейіндегі өзгешелікті азайтуды атап өтуге болады. Аймақтық саясатты жүргізудің негізгі субъектілері – басқарудың орталық және жергілікті аумақтық органдары.

Аймақтық саясат міндеттерінің бірі жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастыру болып табылады. Сонымен бірге мемлекет экономикасының тұтастығын, эконоимкалық жүйенің бірлігін қамтамасыз ету қажет.

Мемлекет әрбір аймақта экономикалық, әлеуметтік және саяси тұрақтылықты қолдауға, олардың тиімді әрекеттігін қамтамасыз етуге барлық аумақта нарық әрекет етуінің жалпы қағидаларымен бірлікте жекелеген аймақтардың мәселелерін шешуге нақты тәсілдерді ұштастыруға жәрдемдесуге арналған. Аймақтық дамудың негізгі параметрлері заңдық және нормативтік акьтілер түрінде орталықпен беріледі. Бұл жекешелендіру тәртібі мен механизміне, баға белгілеуге, салық саясатына және т.б.да қатысты. Аймақтардағы экономиканы тұрақтандырудың негізгі факторлары болуы, әсіресе іргелі ғылым саласындағы зияткерлік және кадрлық потенциялды қалыптастыруға жәрдемдесуі, тиіс болатын біріңғай ғылыми-техникалықсаясатты орталық жасайды.

Мемлекеттік деңгейде оған сәйкес келетін аймақаралық еңбек бөлінісінің схемасы бар өндіргіш күштерді дамыту мен орналастырудың жалпы ұлттық біріңғай тұжырымдамасы қалыптасады, жекелеген аймақтар дамуының басымдылығы анықталады, аймақаралық экономикалық байланыстар, мәселелік аудандардағы өндірісті ұйымдастыру реттеледі, ірі көлемді бағдарламалар іске асырылады.

Жергілікті билік органдары еңбек ресурстарын сақтау, ұдайы өндіру мен ұтымды пайдалану, қоршаған ортаны қорғау үшін жауапкершілік артады және өз аумағындағы табиғи жағдайдың ерекшелігіне орай табиғатты пайдаланудың жергілікті саясатын әзірлейді және жүзеге асырады.

Демографиялық үдерісті, халықтың жұмыспен қамтылуын, еңбек нарығын қалыптастыруды реттеудің әжептәуір маңызы бар.