- •1 Тақырып. Әлеуметтік – экономикалық жоспарлау теориясының пәні
- •1.1 Жоспарлаудың мәні мен объективті қажеттілігі
- •1.2 Жоспарлау әдіснамасының қалыптасуындағы экономикалық заңдар жүйесінің ролі
- •1.3 Жоспарлау әдіснамасының негізгі элементтері
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •2 Тақырып Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың жүйесі
- •2.1. Жоспарлаудың салалық және аймақтық обьектілері
- •2.2. Жоспарлаудың негізгі қағидаларының мәні мен өсіңкілігі
- •3 Тақырып. Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың әдістемесі
- •3.1 Экономикалық жоспарлаудың түйсіктік әдістері
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •3.2 Экономикалық жоспарлаудың нысандандырылған әдістері
- •3.3 Жоспарлаудың бағдарламалы мақсаттық әдісі экономикалық талдау әдісі
- •3.4 Математика экономикалық әдістер. Нормативтік әдіс.
- •3.5 Әзірленетін жоспарлар көрсеткіштердің жүйесі
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •4 Тақырып Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың құрылымы
- •4.1 Экономикалық өсу қарқындары және оларды жоспарлау негіздері
- •4.3 Экономиканың ұтымды құрылымын жоспарлау
- •5 Тақырып. Шет елдердегі әлеуметтік – экономикалық жоспарлау
- •5.1. Нарық экономикасы дамыған елдердегі жоспарлау ерекшеліктері
- •5.2. Шығыс Европа және Оңтүстік Шығыс Азия елдеріндегі жоспарлау тәжірибесі
- •5.3. Посткеңестік республикалардағы жоспарлаудың қалыптасуы
- •6 Тақырып. Жоспарларды әзірлеуді ұйымдастыру және оларды орындауды қамтамасыз ету әдістері
- •6.1 Объектісінің деңгейіне байланысты жоспарлауды ұйымдастыру ерекшеліктері
- •6.2 Жалпы экономикалық, салалық басқару органдары
- •6.3 Жоспарлау мен басқарудың аймақтық органдары
- •6.4.Шаруашылық жүргізуші субъектілердің жоспарлық органдары
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •7 Тақырып. Мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметін жоспарлау
- •7.1 Халықаралық сауданың өсуі,өндірістің интернационалдануы мен экономиканың жаһандануы жағдайында сыртқы экономикалық байланыстарды жоспарлау
- •7.2 Халықаралық валюта-экономикалық қатынастардың дамуын мемлекеттік реттеудегі жоспарлаудың рөлі
- •8 Тақырып. Әлеуметтік инфроқұрылым салаларының дамуын жоспарлау
- •8.1 Әлеуметтік өріс: тұрғын үй-комуникалдық шаруашылық, халлыққа мәдени-тұрмыстық және сауда қызметін көрсету – салаларының негізгі көрсеткіштерінің ерекшеліктері
- •8.2 Денсаулық сақтау мен білім беру салаларының негізгі көрсеткіштер жүйесі
- •9 Тақырып. Ғтп пен мемлекеттің инновациялық саясатты жүзеге асыруын жоспарлау.
- •9.1 Ғылыми-техникалық прогрестің негізгі бағыттары және жоспарлауда оларды есепке алу
- •9.2 Ғтп көрсеткіштер жүйесі және жоспарларды әзірлеу әдіснамасы
- •9.3 Мемлекеттің инновациялық саясатын жүзеге асыру механизмдері мен жоспарлық негіздері
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •10 Тақырып. Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлау
- •10.1 Жоспарлау мемлекеттік аймақтық саясатын жүзеге асырудың басты механизмі ретінде
- •10.2 Аймақтардың экономикалық даму жоспарларының орындалуын қамтамасыз етудің әкімшілік жене экономикалық механизмдері
- •11 Тақырып. Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлау
- •11.1 Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлаудың әдіснамалық негіздері
- •11.2 Табиғат қорғау шараларын жоспарлы жүзеге асыру мен табиғатты ұтымды пайдаланудың экономикалық және әлеуметтік тиімділігі
- •12 Тақырып. Еңбек ресурстарын ұтымды пайдалану мен халықтың тұрмыс деңгейін жоспарлау
- •12.1 Жұмыс күшіне қажеттілік пен оның ұсынысын жоспарлау
- •12.2 Мемлекеттің әлеуметтік саясатының динамикалығы және оны жүзеге асырудағы жоспарлардың рөлі
- •12.3 Халықтың тұрмыс деңгейін жоспарлаудағы әлеуметтік нормативтер мен ең төменгі тұтыну бюджетінің ролі
- •15 Тақырып. Əлеуметтік-экономикалық дамудың орта мерзімді жоспарлары бюджеттік жоспарлаудың негізі ретінде
- •15.1 Мемлекеттік жəне жергілікті бюджеттерді əзірлеудің кезеңдері жəне негізгі мазмұны
- •15.2 Республикалық жəне жергілікті бюджеттердің жобалардың əзірлеу үшін негізгі көрсеткіштер мен басымдылықтарды анықтау
- •15.3 Жергілікті бюджеттердің жобасын мақұлдау.
Бақылауға арналған сұрақтар
1.Жоспарлаудың салалық және аймақтық обьектілерін атаңыз
2. Жоспарларды әзірлеу қандай әдіснамалық қағидаларға негізделуі тиіс.
3 Тақырып. Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың әдістемесі
Дәріс мақсаты: Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың әдістемесін және жоспарлау әдістерінің жіктелуін оқып білу
Негізгі сұрақтары:
3.1 Экономикалық жоспарлаудың түйсіктік әдістері
3.2 Экономикалық жоспарлаудың нысандандырылған әдістері
3.3 Жоспарлаудың бағдарламалы мақсаттық әдісі экономикалық талдау әдісі
3.4 Математика экономикалық әдістер. Нормативтік әдіс.
3.5 Әзірленетін жоспарлар көрсеткіштердің жүйесі
3.1 Экономикалық жоспарлаудың түйсіктік әдістері
Экономиканы жоспарлау күрделі көп сатылы үдеріс болып табылады,оның барысында түрлі әлеуметтік экономикалық және ғылыми техникалық мәселелердің кең аясы шешіледі, ол үшін үйлесімде сан алуан түрлі әдістерді пайдалану қажет.Өткен жылдардағы жоспарлық қызметтің теориясы мен практикасында жоспарларды әзірлеудің түрлі әдістердің әжептеуір жинағы қорланған.Ғалымдардың бағалауы бойынша жоспарлаудың 150 ден астам түрлі әдістері бар, іс жүзінде негізгі ретінде 15-20 ғана пайдаланылады.Информатика мен есептегіш техника құралдарының дамуы пайдаланылатын жоспарлау әдістерінің аясын кеңейтуге және оларды жетілдіруге мумкіндік береді.
Нысандандыру дәрежесі бойынша экономикалық жоспарлау әдістерін түйсіктік және нысандандырылған деп бөлуге болады.
Түйсіктік әдістер түйсік логикалық ойлауға негізделеді.Олар болжау обьектісінің әжептәуір күрделігінен көптеген факторлардың ықпалын ескеру мүмкін емес немесе обьект тым қарапайым және еңбекті көп қажет ететін есептер жүргізуді қажет етпейтін жағдайларда пайдаланылады.Мұндай әдістерді болжамдардың дәлдігін арттыру үшін нысандандырылған әдістермен ұштастыра отырып , өзге жағдайларда да пайдаланған лайықты.
Түйсіктік әдістер арасында тарихи ұқсастық және үлгі бойынша жоспарлау әдістері жиірек қолданылады.Бұл әдістердің мәні нашарырақ дамыған ұқсас жүйеде енді бар шамамен бірдей деңгейдегі жоғары дамыған жүйені (елді,аймақты ,саланы) талдаудан тұрады және жоғары дамыған жүйедегі зерттеліп отырған үдерістің даму тарихы негізінде нашарырақ дамыған жүйеге арналған болжам құрылады.Мұндай ұқсастықты жаңа салалар мен техника түрлерін ЭЕМ теледидарлар және т.б. өндірісі,өндіріс ,тұтыну құрылымын және т.б. даму жолдарын анықтаған кезде пайдалануға болатындығын дәлелдеді.Әрине ,мұндай жолмен алынған үлгі тек жоспарлаудың бастапқы нүктесі.Түпкілікті қорытындыға дамудың ішкі жағдайлары мен заңдылықтарын зертегеннен кейін ғана келуге болады.
Сондай ақ сарапшылық бағалау әдістері кең тарала бастады.Олар өндірістің дамуы ғылыми техникалық прогресс ресурстарды пайдалану тиімділігінің т.с.с. болжамдық бағаларын алу үшін пайдаланылады.
Сарапшылық бағалау әдістерінің мәні жоспардың негізінде кәсіби ғылыми және практикалық тәжірибеге негізделген маманның немесе мамандар ұжымының пікірі қалатындығында.Жеке және ұжымдық сарапшылық бағалауды ажыратады.
Жеке сарапшылық бағалау сәйкес профильдегі сарапщы мамандардың пікірін пайдалануға негізделеді.Жеке сарапшылық бағалау арасында сұхбат ,талдау,сценарий жазу әдістері ең көп таралған.