- •Қазақстан тарихи пәни бойичә оқуғучиларниң билим вә маһаритини баһалаш критерийлири
- •Хаталиқларниң умумий классификацияси
- •Баһаниң төвәнлишигә тәсир қилидиған фактлар
- •Оқуғучиларниң хәритә бойичә ишләш қаидилири
- •Иптидаий адәмләрниң турмуш тирикчилиги.
- •1867-1868-Жж. Вә 1886-1891-жж. «Қаидә-ислаһатларниң» алаһидилигини тәһлил қилиң.
- •Ишиктә гөртөписидин тепилған сақ шаһзадисиниң баш кийими вә Қарғалидин тепилған диадемида тәсвирләнгән ортақ бәлгүләрни вә айримчилиқларни ениқлаң.
- •1867-1868-Жж. Вә 1886-1891-жж. «Қаидә-ислаһатларниң» алаһидилигини тәһлил қилиң.
- •Адәмниң пәйда болуши.
- •Падишалиқ Россия вә Кеңәш һакимийитиниң Қазақстандики мустәмликичилик сәяситиниң зәрдаплирини селиштуруң.
- •Ишиктә гөртөписидин тепилған алтун адәм билән Шиликти гөртөписидин тепилған алтун адәмниң умумий бәлгүлири вә алаһидиликлири.
- •Жавави:
- •Ишиктә гөртөписидин тепилған сақ шаһзадисиниң баш кийими вә Қарғалидин тепилған диадемида тәсвирләнгән ортақ бәлгүләрни вә айримчилиқларни ениқлаң.
- •2. Падишалиқ Россия вә Кеңәш һакимийитиниң Қазақстандики мустәмликичилик сәяситиниң зәрдаплири.
- •3. Ишиктә гөртөписидин тепилған алтун адәм билән Шиликти гөртөписидин тепилған алтун адәмниң умумий бәлгүлири вә алаһидиликлири.
- •Җавави:
- •Қазақ зиялилириниң миллий дөләт қуруш йолидики чарә-тәдбирлири вә Алаш һәрикитиниң тарихий маһийити.
- •3.ИҚазақ жүзлириниң (Чоң, Оттура, Кичик) орунлашқан территориялирини хәритә бойичә бәлгүләң вә жүзләрниң чиқиши тоғрисида пикирләрни тәһлил қилиңлар.
- •Жавави:
- •2.Қазақстан Жумһурийитидики сәясий партияләр вә жәмийәтлик бирләшмиләрниң паалийитидики охшашлиқлар билән айримичилиқлар.
- •Җавави:
- •Әбу Насир әл-Фарабийниң иккинчи устаз атилишиниң маһийити.
- •1920-1924-Жиллири Қазақ аксҗ-ң тәркивигә бириктүрүлгән Қазақ йәрлирини хәритидин көрситиң.
- •Жавави:
- •Һунлар билән моңғолларниң жәмийәтлик қурулуши вә уруш сәнъитидики умумий бәлгүлүри.
- •Жавави:
- •Геродотниң «Тарих» вә Страбонниң «География» әмгәклиридики мәнбәләрниң охшашлиғи.
- •Жоши улусиға киргән территорияләрни хәритидин көрситиң.
- •Астананиң Ақмолиға көчирилишиниң тарихий әһмийити.
- •Үгедей улусиға қариған территорияләрни хәритидин көрситиң.
- •Жаваплири:
- •2. Астананиң Ақмолиға көчирилишиниң тарихий әһмийити.
- •Жавави:
- •Адәмниң Йәр бетидә пәйда болуши һәққидә көз қарашлар. Улар һәққидә өзәңниң көз қаришиң.
- •Жавави:
- •«Һәрикәт», «тәшкилат», «партия» чүшәнчилири. Һәрикәтниң партиядин алаһидилиги. «Нур Отан» вә «қкхп» (Қазақстанниң Коммунистик Хәлиқчил партияси). Қурулған вақти, алдиға қойған мәхсити.
- •Хііі –хv әә. Йәр егиләш түрлириниң мәналирини жәдвалға толтириңлар.
- •Жавави:
- •2. Адәмниң биологиялик риважлиниш эволюцияси вә ижтимаий тәшкилат формилириниң шәкилиниши.
- •Жаваплири :
- •1916-Жилқи падиша пәрманиға қазақ зиялилириниң көз қариши.
- •2.Қазақ жәмийитидики «ақсүйәк» вә «қарасүйәк» уқумлириниң мәнасини чүшәндүрүп селиштуруң.
- •3. Төвәндә берилгән тарихий һөжжәтләргә асаслинип жәдвални толтириң.
- •Ғәрбий түрк хақанлиғи (территорияси, этникилиқ тәркиви, парчилиниши).
- •Қаңлиларниң археологиялик ядикарлиқлири (Қауншы, Отрар-Қаратав, Жетиасар) жайлашқан территориясини хәритидин көрситиң. Жавави:
- •1. Ғәрбий түрк хақанлиғи(территорияси, этникилиқ тәркиви, парчилиниши).
- •3. Қаңлиларниң археологиялик ядикарлиқлири (Қауншы, Отрар-Қаратав, Жетиасар) жайлашқан территориясини хәритидин көрситиң.
- •Улусларниң қурулуши
- •Жавави:
- •2. Дөләтлик Дума вә қазақ зиялилирини немә бағлаштурди? хХә. Бешидики «Қазақ кадетлири» дегән кимләр? Чүшиник бериң.
- •Хііі ә. Қазақстан территориясида қурулған улуслар вә уларниң тәркивигә киргән территорияләрни жәдвалға толтириң.
- •Түркәш хақанлиғиниң сәясий әһвали.
- •1979-Жилқи «Целиноград вақиәси» вә 1986-жилқи «Декабрь вақиәси сәвәплири билән нәтижилирини селиштуруң.
- •Хііі –хv әә. Селиқ түрлириниң мәнасини жәдвалға толтириң.
- •Жавави:
- •1979-Жилқи «Целиноград вақиәси» вә 1986-жилқи «Декабрь вақиәси сәвәплири билән нәтижилирини селиштуруң.
- •3.Хііі –хv әә. Селиқ түрлири бойичә жәдвални толтуруң.
- •1.Моңғолларниң Қазақстан йерини бесип елиши.
- •2.«Андронов» вә «Беғазы-Дәндибай» мәдәнийитини селиштуриң.
- •3.Сүрәткә қарап олтирип, вақиәни тәрипләң.
- •Жавави:
- •2. «Андронов» вә «Беғазы-Дәндибай» мәдәнийитини селиштуриң.
- •3.Сүрәткә қарап олтуруп вақиәни тәрипләң.
- •Жаваплири
- •Мезолит билән неолит егилигидики алаһидиликләр.
- •Жавави:
- •2. Қазақ ханлиғиниң асасини салғучи–Керей вә Жәнибек билән Мустәқил Қазақстанниң дәсләпки Президенти н.Ә.Назарбаевниң орни вә паалийити арисидики савақдашлиқни көрситиң.
- •2. Қазақстан территориясигә жүргүзүлгән моңғол вә жоңғар басқунчилиғиниң сәвәплири, умумий охшашлиқлири.
- •3. Абулхайир дөлитиниң территориясини хәритидин көрситиң.
- •Жавави:
- •2.Қедимий тарихни дәвирләштики –археологиялик вә геологиялик селиштурма-тәһлил қилип, селиштуруң.
- •3.Оғуз дөлитиниң чегарилирини хәритидин бәлгүләң.
- •Ғәрбий Түрк вә Шәрқий Түрк хақанлиқлирини селиштуриң.
- •Үйсүн қәбилилириниң орунлашқан территориясини хәритидин көрситиң.
- •Жавави:
- •2. Ғәрбий Түрк вә Шәрқий Түрк хақанлиқлирини селиштуруң.
- •3.Үйсүн қәбилилириниң орунлашқан территориясини хәритидин көрситиң.
- •Улуқ Вәтән уруши жиллиридики миллий мунасивәтләр.
- •Түрк дәври вә «Түрк» аталғуси.
- •Қарлуқ дөлитиниң территориясини хәритидин көрситиң.
- •Жавави:
- •2. Түрк дәври вә «Түрк» аталғуси.
- •3. Қарлуқ дөлитиниң территориясини хәритидин көрситиң.
- •Жавави:
- •2. Қазақстан Жумһурийитидики сәясий партияләр вә жәмийәтлик бирләшмиләрниң паалийитидики охшашлиқлар билән айримичилиқларни селиштуруп олтуруп тәһлил қилиң.
- •Жавави:
- •2.Планлиқ ихтисат вә базар ихтисади арисидики алаһидиликләр.
- •3. Хіх әсирдики падиша һөкүмитиниң мустәмликичилик сәяситигә қарши болған миллий азатлиқ һәрикәтләр болған территорияләрни хәритидин бәлгүләң.
- •1. Һун даһиси Аттила билән Қипчақ башчиси Бейбарыс султанниң өмүрдики охшашлиғи. Уларниң тарихта алидиған орни.
- •2. Қазақ асср-ниң қурулушиниң тарихий әһмийити.
- •3. Қазақ ханлиғиниң тарихта башқуруш системиси бойичә кәштини толтуруп униң әһмийитини чүшәндүрүң.
- •1. Һун даһиси Аттила билән Қипчақ башчиси Бейбарыс султанниң өмүрдики охшашлиғи. Уларниң тарихта алидиған орни.
- •2. Қазақ асср-ниң қурулушиниң тарихий әһмийити.
- •3.Қазақ ханлиғиниң тарихта башқуруш системиси бойичә кәштини толтирип униң әһмийитини чүшәндүрүң.
- •1. Сақларниң мустәқиллик үчүн күриши.
- •2. «Қарқарали петициясиниң» хәлиқ көтирилишидики роли.
- •3. Түркәш хақанлиғиниң территориясини карта бойичә бәлгүләң.
- •Жавави:
- •2.Қарқарали петициясиниң хәлиқ көтирилишидики ролини ениқлаң.
- •3.Түрк хақанлиғиниң территориясини карта бойичә бәлгүләң.
- •Жавави:
- •2. 1921-1922 Вә 1930-1932-жиллардики Қазақстандики ачарчилиқ зәрдаплирини селиштуруң.
- •3. Ғәрбий Түрк хақанлиғиниң территориясини хәритә бойичә бәлгүләң.
- •Жавави:
- •2. «Алаш» вә «Үш жүз» партиялириниң мәхситидики алаһидиликләр.
- •1. Кенесари Қасим оғлиниң биртуташ қазақ дөләтчилигиниң шәкиллинишидики роли.
- •2. Хитай сәясәтчиси Чжан Цянь вә Чоқан Вәлихановниң сәпәрлириниң алаһидиликлирини селиштуруң.
- •3. Қазақстан территориясидики неолит дәвриниң турақлирини хәритә бойичә көрситиң.
- •Жаваплири:
- •2. Хитай сәясәтчиси Чжан Цянь вә Чоқан Вәлихановниң сәпирини селиштуруп, мәхсити билән алаһидиликлирини атаңлар.
- •3. Қазақстан территориясидики неолит дәвриниң турақлирини хәритә бойичә көрситиң.
- •Жаваплири:
- •2. Қасим вә Тәвкә ханлар дәвридики Қазақ ханлиғиниң ички вә ташқи сәясий әһвали.
- •3.Сақларниң орунлашқан территориялирини хәритидин көрситиң.
Жавави:
1.Сибир қазақлири һәққидә қаидә (устав). Мал чарвичилиғи билән шуғулланған қазақ хәлқиниң XIX әсирниң биринчи йеримидики риважлинишиға 1822-жили қобул қилинған Сибир қазақлириниң Устави ейтарлиқ ролтәсир қилди. Бу ислаһатларниң Қазақстан тарихидики шәрт-шараитлири XVIII әсириниң ахири биләниXIX әсирниң бешида шәкилләнгән ижтимаий-сәясий әһвалларға бағлиқ болди. Қазақларниң 1773-1775-жиллири Пугачев башқурған чарвилар урушиға қатнишиши, батур Сирим Датоғлиниң қозғилиңи Қазақстандики ханлиқ башқуруш системисиниң һалсирашқа башлиғанлиғини көрсәтти. 1815-жили падиша һөкүмити униңға қошуп-Бөкейни хан етип тайинлиди. 1817-жили Бөкей, 1819-жили Вәли өлгәндин кейин Оттура жүздә хан тайинланмиди. Буниңға бағлиқ Сибир генерал-губернатори М.М.Сперанскийниң декабрислар билән йошурун мунасивәттә болған Г.С.Батеньковниң мәлумат-кеңәшлиригә тайинип олтуруп тәйярлиған "Қаидиниң" асасий мәхсити -Қазақстанниң шималий-шәрқий наһийәлирини, сот, сәясий тәрипидин өзгәртиш, уруқлуқ-феодаллиқ тәртипни һалсиритиш еди. Оттура жүз мәмурий тәрипидин, болус, округ болуп бөлүнди. Авул - 50-70 өйдин, болус - 10-12 авулдин, округ - 15-20 болустин қурулди.
Ғәрбий Сибирь генерал-губернаторлиғиға Тобольск, Том вә Омск вилайәтлири билән бирликтә Сибирь қазақлириниң вилайити кирди. Мәркизи Тобольск, һә, 1839-жили Омск болди. Устав бойичә ғәрбий чегариси Оренбургқа жәнуби Чу дәриялириғичә созулған Сибирь қазақлириниң округи ички вә ташқи округларға бөлүнди. Булар - Қарқарали, Көкчетав(1824-ж.), Баянавул (1826-ж.), Аякөз (1831-ж.), Ақмола (1832-ж.), Үчулақ (1833-ж.), Аманқарагай (1834-ж.), кейинки 40-50-жж қурулған Көкпек, Қушмурун, Алатау округлири еди. Округлар Омба вилайәтлик башқармиларға беқинди, уларни башқуруш округлиқ башқармиларға берилди. Сөз йүзидә аға султанниң қолиға берип, уларниң бийлигини чәкләйдиған ташқи назарәтни күчәйтти. Султанни пәқәт султанлар сайлиди, уларға россиялик майор унвани берилди. Авул старшинилириму аға султанлар охшаш үч жилда бир сайланди. Болуслар Россиядики селолуқ старостилар билән тәңләштүрүлди.
"Қаидә " бойичә сот ишлири үшкә бөлүнди: жинаий ишлар, тәләп етиш, болуслуқ башқармиға чеқим чүшүрүш. Жинаий ишлар империялик қанунлар асасида округлуқ приказларда қаралди.
Кейинирәк қазақларни башқуруш Чегарилиқ приказларға берилди. Униң йетәкчисини тайинлаш үчүн алаһидә ярға чиқирип олтарди. Умумән алғанда, 1822-жилқи "Устав" Қазақстанниң бай өлкисини егилик тәрипидин егиләшкә қолайлиқ шараит яритип бәрди; иккинчидин, падишалиқ Россияниң мустәмликичилик сәяситини кәңәйтишни қолға алғанлиғи байқалди.
Адәмниң Йәр бетидә пәйда болуши һәққидә көз қарашлар. Улар һәққидә өзәңниң көз қаришиң.
Адәмләрниң пәйда болуши һәққидә һәр хил көз қарашлар можут. Көз қарашларни үч топқа бөлүшкә болиду. Биринчиси –диний, идеолистлиқ йол билән чүшәндүрүш. Бу чүшәнчә бойичә, дүнияни, униң ичидә адәмни худа яратти дегән. Иккинчиси – асасән кейинки вақитларда ейтиливатқан аләмлик гумоноидлар һәққидики көзқараш. У бойичә адәм Йәр бетидә башқа космостин кәлгән.Үчүнчи пикир – адәмниң йәр бетидики пүткүн жанлиқлар ретидә, узақ вә аста-аста риважлинишиниң нәтижисидә пәйда болди дегән пикирләр.
Ч.Дарвинниң илими бойичә, пүткүн жанлиқ дунияниң, өсүмлүкләрниң пәйда болуши, тарихий риважлиниши аддийдин мурәккәпкә, риважлинишниң төвәнки сатисидин жуқуриға қарап илгирләп олтарған. Адәмниң пәйда болуп, шәкиллиниш вә тәрәққий етиши һәққидики пикирләрниң ичидә бу нәзәрийә һазирқи вақитта көп музакирә қилиниватқан көз қараш болуп санилиду. Шундиму илимниң тәрәққий етиши бу көз қарашқиму гуман билән қараватиду. Адәмләр бу мәсилигә өз көз қараш пикирлири билән баһа бериду .
3.Қазақ йеридики миллий азатлиқ қозғилаңларниң йүз бәргән вақитиниң рети билән жәдвалға йезиң. (Маңғистав қазақлириниң қозғилиңи, К.Қасым оғли, Ж.Нурмухаммед оғли, С.Дат оғли, Бөкей Ордисидики қозғилаңлар)
-
С.Дат оғли
-
Бөкей Ордисидики қозғилаң
-
К.Қасим оғли
-
Ж.Нурмухаммед оғли
-
Маңғистав қазақлириниң қозғилиңи
10- Билет
Алтун Ординиң қурулуши.
«Һәрикәт», «тәшкилат», «партия» чүшәнчилири. Һәрикәтниң партиядин алаһидилиги. «Нур Отан» вә «ҚКХП» (Қазақстанниң Коммунистик Хәлиқчил партияси). Қурулған вақти, алдиға қойған мәхсити.
ХІІІ –ХV әә. йәр егиләш түрлириниң мәналирини жәдвалға толтириң.
-
Инжу
Вәхпилик йәрләр
Сойирғал, иқта
Деханларниң мүлүклик йәрлири