- •Суффозиялық процестер және жер бедер пішіндері
- •Жербедер пішіндері, олардың морфометриялық сипаттамасы
- •Жербедері жасын анықтау әдістері
- •Эндогенді және экзогендік процестердің өзара байланыстары және олардың жербедерінде көрінісі
- •Орта мұхиттық жоталар, олардың құрылысы, карта бетінде бейнеленуі
- •Бедертүзілуіндегі экзогенді процестер туралы жалпы сипаттама.
- •Топографиялық карталарда гравитациялық бедер пішіндерін бейнелеу және оның маңызы.
- •-9Флювиалдық морфомүсін, оның таралуы, негізгі пішіндері
- •11 Өзен аңғарларының тектоникалық типтері
- •12 Лесс, оның таралуы және қалыптасуы
- •10. Өзен аңғарларының морфологиялық типтері, олардың топографиялық карталарда бейнелеу ерекшеліктері
- •13 Карстылы бедердің қалыптасуындағы қолайлы жағдайлар
- •16. Термокарст, оның мәні және таралуы
- •Условия развития термокарста
- •19 Көпжылдық тоңның пайда болу уақыты мен себептері
- •20. Дефлюкция және солифлюкция, олардың себептері және таралуы Дефлюкционные склоны
- •21. Шөлдер типтері, олардың жербетінде таралу заңдылықтары.
- •22. Дефляция және корразия, олардың әрекеттілік нәтижелері.
- •23. Бархандар мен дюналар, олардың қалыптасуы және таралуы.
- •24. Жазықтар типтері, олардың таралу заңдылықтары.
- •25. Таулар, олардың типтері және таралу заңдылықтары.
- •26. Деструкция мен денудация процестері, олардың нәтижелері.
- •27. Морфоқұрылымдық ілім, оның қалыптасуы.
- •28. Тегістелі беттері. У. Дэвис және в. Пенктің ілімдері.
- •29. Мұхит жер қыртысынң морфоқұрылымдары. Материктердің су асты шеткейі.
- •30. Мұхит жер қыртысынң морфоқұрылымдары. Өтпелі зона, оның типтері.
- •31. Мүхит түбі морфоқұрылымдары. Мүхит түбі, оның құрылысы
- •32. Карсталық процестер және бедер пішіндері.
- •33. Минералдар мен тау жыныстардың жаратылысы және классификациясы
- •1.Магматикалық тау жыныстары.
- •2.Метаморфиялық тау жыныстары
- •3. Шөгінді шыныстар
- •35. Қар мен мұздың бедержаралу әрекеті
- •36. Фациялар мен формациялар тұралы ұғымдар. Олардың палеогеографиялық зерттеулердегі маңызы.
- •37. Рифтер, авлакогендер тұралы ұғымдар. Орта мұхит жоталары, олардың құрылысы және дамуы.
- •38. Мұздықтар, олардың қалыптасуы және қоректенуі
- •39. Қазіргі мұздықтардың типтері.
- •40. Мұздықтардың бедертүзу әрекеті және онымен байланыст ы бедер пішіндері.
- •41. Флювиогляциалдық үрдістер және олармен байланысты бедер пішіндері.
- •42. Экзогенді үрдістер тұралы жалпы мәліметтер, өзенаралық ассиметрия, оның себептері.
- •43. Геоморфологиядағы негізгі терминдер мен анықтамалар.
- •44. Төрттік мұздану, оның себептері, орталықтары, таралуы және бедертүзу нәтижелері. Карта бетінде белгіленуі
- •Мұзбасу орталықтары
- •Мұзбасу сатысы
- •45. Жер бедерін классификациялау негізіндегі белгілер. Морфологиялық (морфографиялық, морфометриялық) классификациялауы.
- •46. Үгілу прроцестері, олармен қалыптасқан бедер пішіндері.
- •47. Криогенді процестер және бедер пішіндері. Оларды картографиялау белгілері және маңызы
- •49. Дефлюкция және солифлюкция, олардың бедертүзу әрекеті.
- •50. Бедертүзу процестердің жұмысы. Морфоқұрылымдық ілім, оның негізі және маңызы.
- •57.Уақытша ағынды сулар әрекеті, олардың бедерде көрінісі және картада бейнеленуі
- •58Биогенді процестер және бедер пішіндері (суреттеп сипаттама беру).
- •59 Жер қабығының құрылымдық элементтері. Қайта жаңарған платформалар немесе эпиплатформалық таулар (орогендер), олардың қалыптасуы және құрылысы.
- •60. 7.Қазіргі борпылдақ шөгінділер типтері, олардың таралуы және карта бетінде бейнеленуі. Антропогендік бедертүзулуі.
- •61. Антропогенді процестер және бедер пішіндері. Олардың белгілері.
- •62. Жерсілкіністер мен цунамилер, олардың бедержаралу маңызы.
- •63. Меандрлеу процесі, меандрдың құрылысы.
- •64. Жайылма, оның қалыптасуы, құрылысы, типтері. Топокарта бетінде анықталуы.
- •66.Биогенді процестер және бедер пішіндері (суреттеп сипаттама беру).
- •67.Жайылма, оның қалыптасуы, құрылысы, типтері. Топокарта бетінде анықталуы.
- •68.Ағынды сулар әрекетінің нәтижесі, оның картографиялық маңызы.
- •69.Өзен аңғарларының морфологиялық және генетикалық типтері. Олардың карта бетінде анықталуы.
- •70.Жербедері картографиялауында қолданылатын негізгі материалдар
- •71.Карта бетінде бедерді бейнелеудің ғылыми және практикалық маңызы.
- •72.Ағынды сулар әрекетінің нәтижесі, оның картографиялық маңызы.
- •73.Геоморфологиялық карта, оның типтерi және мазмұны
- •74.Геоморфологиялық карта, оның типтері. Аналитикалық және синтетикалық геоморфологиялық карталар, оларды бейнелеу негізгі әдістері
- •75. Геоморфология ғылымы оның геология жане географиямен байланыстары.
- •77.Эрозия бащисі, оның өзгеру себептері
- •78.Космогенді жер бедері, оның қалыптасуы жане көрінісі
- •79. Жер бедері зерттелуіндегі негізгі бағыттар.
- •80.Геоморфологиялық карталардың жасалуында қолданылатын негізге тәсілдер
- •81.Жербедері картографиялауында қолданылатын негізгі материалдар
- •1. Суффозиялық процестер және жер бедер пішіндері
26. Деструкция мен денудация процестері, олардың нәтижелері.
Деструкция мен денудация үрдістері типтері мен шиеленістіктері географиялық ендікпен, теңізден қаншалықты алыс жатқандығымен, жауын -шашын типтері және мөлшерімен, басты немесе жергілікті базис эрозиясынан территорияның көтерілу биіктігімен анықталады.
Тау бедері дамуының басты заңдылығына оның биіктікпен бірге өсу қарқындылығы жатады. Ол кенеттен гравитиациялық үрдістерді (опырылым, сусысма және т.б.) күштейтін, аяздық үгілумен, қар және мұздықтармен, беткейдің құлау бұрышымен және тау аңғарлары тальвегтерінің өсуімен және ағынды сулар әрекеттерімен (шайылу, эрозия және т.б.)жасалады.
Тілімденудің келесідей типтері ерекшеленеді: радиалды, қауырсынды немесе көлденеңді, торлы, виргациялы және кулисатәріздес. Тілімдену типін анықтағанда бір-бірінен аңғарлармен бөлінетін, тау тізбектері мен жоталары, тау тораптары немесе массивтері орналасуы ескеріледі.
Көтерілу биіктігі мен тілімдену тереңдігі таулы аймақтардың көптеген морфологиялық ерекшеліктерін анықтайды. Таулар биік, ортабиік және аласа тауларға бөлінеді.
Эрозионды және мұздықтық тілімдену типтері болады. Тілімденудің эрозионды типі бір жағдайларда тұрақты өзендер мен жылғалардың әрекеттерімен жасалынса, кейбір жағдайларда уақытша қарқынды ағындардың әрекеттерінен жасалады; таулы шөлдерде ағын іс-әрекеттері кейде қарқынды үгілумен – температуралық, тұз және жел жұмысымен үйлесе жүреді. Морфологиялық ерекшеліктерінің үйлесімділігі бойынша тауларды келесідей топтарға бөледі: - бедердің биік мұздықтық пішіндері, бедердің эрозионды пішіндері; - ортабиік-мұздықтық, эрозионды-үшкірлікті және бедердің эрозионды дөңгелектенген пішіндері; - бедердің төмен дөңгелектенген және үшкірленген пішіндері; - ұсақ шоқы.
27. Морфоқұрылымдық ілім, оның қалыптасуы.
И. П. Герасимов бедерді басты геоморфологиялық факторлар бойынша үш топқа бөлуге ұсынады: геотектура, морфоқұрылым және морфомүсін.
Морфоқұрылымдардың қазіргі заманғы орналасуы төрттік кезеңде жасалды. Төменгі қатардағы морфоқұрылымдар мен морфомүсіндер тектоникалық белсенділікпен өзара байланысты жүрді. Орогенез кезеңі салыстырмалы тектоникалық тұрақтылықпен, баяуланған қозғалыстармен, таулардың бұзылыстарымен, көлемді платформалар учаскелері теңіз деңгей астына батуларымен, пласттық жазықтардың қалыптасуымен, жалпы бедердің нивелирленуімен ауысып отырды. Бұл кезеңдерде климаттық контрастылық та бәсеңделген. Тектоникалық тыныштық каледон, герцин, тынықмұхиттық және альпілік қатпарланулардан бұрын өтіп отырған.
Эндогендік процестер жер бетінің морфоқұрылымына себепші болады және экзогендік процестермен бірге Жер бедерінің қалыптасуына қатысады. еологиялық процестер - Жердің құрамын, құрылымын, бедерін және ішкі құрылысын үнемі өзгертіп отыратын процестер жиынтығы.
Геологиялық процестер: эндогендік процестер және экзогендік процестер болып екі топқа жіктеледі; геологиялық нысандар бұлардың біреуінің ғана немесе екеуінің қосарлана әрекет етуі нәтижесінде де қалыптасуы мүмкін.