5. Нарық түріне тәуелділігі бойынша

Нарық түріне тәуелділігі бойынша бөлінеді: тауарлық аукциондардың бағасы, биржалық котировкалар, саудалық бағалар. Тауарлық аукцион бағалары сатып алушымен алдын ала қарастырылған тауарлар партиясына (лот) максимальды ұсынылған деңгей бойынша жария сату бағалары. Аукциондар бағасы орман, ауылшаруашылық, балық аулау өнімдеріне, жүн, мех тауарлары, шай ,асыл таста, ескі және өнер тастарының саудасында қолданылады. Биржалық котировкалар аукциондармен салыстырғанда массалық, сапалы, өзгертілетін тауарлардың тұрақты қызмет атқаратын, арнайы ұйымдастырылған нарық бағасын сипаттайды.

Биржалық котировкалар шын келісім-шарттардың бағасы болып табылады және олар келісім-шарттар арқылы жүзеге асырылатын тауарлардың бағасын тағайындау үшін бағдар қызметін атқарады. Аукционды бағалар деңгейі мен биржалық котировкалар халықаралық экономикалық ұйымдардың (БҰҰ,МВФ) айлық және жылдық биржалық және аукциондық комитеттерімен шығарылатын арнайы бюллетендерге жарияланады.

Саудалық бағалар- тауарлардың жеткізуге тапсырыстарды беруге немесе арнайы құжатта ерте жарияланған шарттар бойынша белгілі жұмыс өндірісі бүшін рұқсат алуға негізделген арнайы сауданың ерекше түрі. Тендер олардың ұйымдастырушылары үшін келісімнің тиімді жағдайын қамтамасыз ету мақсатында бірнеше өндірушілерден ұсыныс бәсекелестігі қағидасының белгілі мерзіміне әкелуді болжайды.

6. Уақыт факторы есебі бойынша

Уақыт факторы есебі бойынша бфлай бөлінеді: тұрақты, мерзімді, сатылы бағалар.

Тұрақты баға – мерзімі анықталмаған баға.

Мерзімді баға – мерзім уақыт бойынша белгіленген баға.

Сатылы баға – алдын ала анықталған шкала боынша ерте шартталған уақытта өнімге сатылы төмендетілген бағалар тізімі.

7. Фирма ішілік бағалар

Трансфеттік бағалар- өндіріс, фирманың бөлімшелері, сонымен қатар бір ассоциацияға кіретін әр түрлі фирмалар арасында өнімді жүзеге асыру барысында фирма ішінде қолданылатын бағалар. Олар көтерме бағаның бір түрі болып табылады. Трансферттік бағалық құралым мақсаты –фирманың түсімін жоғарлатуға әкелетін фирма бөлімшелерінің түсімін өсіруге ықпал жасау, өні дайындаумен айналысатын «р бөлімшенің жұмыс көрсеткіштеріне әсер ету. Трансферттік баға басқару қызмет көрсетуіне, шикізатқа, жартылай фабрикаттарына, дайын өнімдерге тағайындала алады.

8. Жеткізу және сату шарттары бойынша

Жеткізу және сату шарттары бойынша келесідей баға түрлері көрсетіледі: нетто-баға-сату-сатып алу орнындағы баға; брутто баға /факторлы баға/-сату-сатып алу шартымен анықталады/ тауар салығының түрі мен мөлшері, жеңілдік деңгейі мен түрі, «франко» түрі және сақтандыру шарты/.

Кім сатушы немесе кім сатып алушы екндігіне тәуелді баға диференциациясы«франко» түріне бөлінеді және транспорттық шығындарды көтереді. Транспортты фактор ішкі сауда бағаларында ескеріледі. Сатушы мен сатып алушының міндеттері, әсіресе олардың арасында транспорттық және басқа да шығындарды бөлу тәртібі, «ИНКОТЕРМС 2000 ж» атты құжатта көрсетілген.

9. Әлемдік бағалар

Әлемдік бағалар – белгілі тауарлармен халықаралық сауданың жағдайын сипаттайтын ірі экспорттық және импорттық операциялар жүзеге асатын бағалар. Тәжірибеде әлемдік бағалар экспорттаушы немесе импорттаушы мемлекеттердің бір тауар бойынша баға деңгейімен, биржа, аукцион бағасымен анықталады. Әлемдік баға болып келесі шарттар болса, саналады:

1. Бұл тауар бойынша жетекші нарықта жасалынатын ірі экспорт немесе импорт келісімдерінің бағасы;

2. Жиі сипатқа ие келісім;

3. Еркін валютада төледі қарастыратын келісім.