- •Пәннің оқу-әдістемелік кешені
- •Жұмыс бағдарламасы
- •Бағдарламаға енгізілген толықтырулар мен өзгерістер
- •201_/201_ Оқу жылы
- •2. Оқу уақытын бөлу
- •3. Пәннің мазмұны
- •Бағалау бойынша ақпарат
- •4. Пәннің оқу-әдістемелік мазмұны
- •5. Студенттердің білімін бағалаудың рейтингтік жүйесі
- •Студенттің рейтингін қою шкаласы
- •Қазақ гуманитарлық заң университеті
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •Пәннің атуы «Баға белгілеу»
- •Астана – 2012 ж. Оқытушы туралы жалпы мәліметтер
- •7. Дәрістің тақырыптық жоспары
- •3. Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі
- •3.1. Семинар сабақтарының тақырыптық жоспары
- •3.2. Сөж орындау және тапсыру кестесі
- •3.3. Соөж орындау және тапсыру кестесі
- •Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •4. Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілуі
- •5. Глоссарий
- •6. «Баға белгілеу» пәннің дәріс кешені
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •Өлшеуші, есептік функция
- •Ынталандыру функция
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •Қызмет көрсетілетін айналым сипаты бойынша баға түрі
- •Нарықтағы бәсекелестік деңгейіне, мемлекеттік әсер ету тәуекелділігі
- •3.Тағайындау, фиксациялау әдісі бойынша
- •5. Нарық түріне тәуелділігі бойынша
- •6. Уақыт факторы есебі бойынша
- •7. Фирма ішілік бағалар
- •8. Жеткізу және сату шарттары бойынша
- •9. Әлемдік бағалар
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •Баға құрамы мен құрылысы деңгейі түсінігі
- •Өндірістің баға стратегиясы. Бағалық құрылым стратегиясын таңдау.
- •3. Өндіріс шығындарына негізделген тауар бағасын тағайындау әдісі
- •Залалсыздық әдісі
- •Бәсекелестік деңгейіне бағытталған бағаны анықтау
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •4. Қосымша құн салығы
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •2. Бағаны мемлекеттік реттеудің мақсаттары
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •2. Трансфертті баға құру әдістері
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •1.Негізгі әдебиет
- •2. Қосымша әдебиет
- •7. Семинар сабағының тақырыптық жоспары
- •8. Студенттің өзіндік жұмысы үшін материалдар
- •1 Тақырып. Бағалық құрылымның теориялық аспектілері
- •2, 3 Тақырыптар. Баға қызметі. Баға жүйесі
- •14 Тақырып. Трансферттік баға құру және оның әдісі
- •2.Тапсырма.
- •9. Пәнді оқыту бойынша әдістемелік нұсқау
- •10. Студенттің оқудағы жетістіктері және бақылау бойынша материалдар
- •Бақылау-өлшеу құралдары: емтихан тапсыруға арналған тест сұрақтар
- •Бақылау-өлшеу құралдары
2. Трансфертті баға құру әдістері
Трансфертті баға құрудың негізгі 5 әдісі бар:
жаратулы трансфертті баға құру
нарықтық трансфертті баға құру
фактілік трансфертті баға құру
келісім-шарттық трансфертті баға құру
Жаратулы трансфертті баға құру- баға шығын есебіне сай қолданылады.
Шығын бойынша баға құрудың 3 негізгі әдісі бар:
тауардың бірлігіне сай, бөлім бөлу арқылы
толық бөлім бөлу арқылы (трансфертті бағаны құрғанда тауардың бірлігіне сай бһліп есептейді)
маржиналды шығындарды есептей келе (бұл база бекіткен бағаға байланысты, үстіне пайыздық көрсеткіштер қосу баға құру; өсім, маржа)
Шығын бойынша баға құру әдісінің қасиеті оның қарапайымдылығында, ТНК-ге сай мемлекеттердің шарттарын ескере отырып, белгілі компаниялардың ішкі тәртібіне сай, қатысушы жақтардың шығынын есептей келе, көтерме бағаларын қою арқылы корпоративті дәстүрдің есеруінсіз қойылатын баға болып табылады.
Нарықты трансфертті баға құру- корпоративтік ішкі саудасына арналған, нарықтық бағаны ескере отырып жасалады. Бұл әдістің қиын жағы, тауарлардың сан түрлі болуында және базардағы әртүрлі мемлекеттерден болған соң валюталардың әрқилы болуында. ТНК үшін бұл жауапты мәселелердің бірі.
Фактілік трансфертті баға құру- кірістің белгілі бір бөлігі әртүрлі этапқа байланысты өзгеріп отырады. Аталған әдіс ТНК бөлімдерінің әр этаптағы рентабельділігімен қамтамасыз етеді.
Әдістің мүмкіндігі- кірістің әр этапқа сәйкес көбейіп отыратындығында. Ал кемшілігі әдіс кірісті қатысушы мекемелерге бөліп беру мен әрқайсысына түсетін норманы тұрақсыз болуында. ТНК мекемелеріне норманы белгілеудің бірнеше әдістері бар:
шығын нормаларына сәйкес
тауардың өтімділігіне байланысты
Бұл әдіс қолдану барысында қиыншылықтар туындау мүмкін: қай мекемеге қандай норма белгілеу. Көп жағдайда ТНК мекемелері бірдей кіріс жүйесін ала алмайды. Бұның өзі теңсіздікті айнытпай көрсетеді.
ұстаным бойынша
еңбек шығындары бойынша
Келісім-шарттық баға құру – бағалар қосушы жақтардың ТНК саясатына сәйкес шарттармен ұсыныстарын ескере келе жасалады.
Негізгі кемшілігі әдістің жақтарының көзқарастарының қарама қайшылығында және бұл өзара қате пікірлерді тудырады. Бұдан сақтану үшін, ТНК бірнеше механизмдерді пайдалануы керек.
сатушы мекемеге ТНК шеңберінен, тауарды нарық ішінде, өз компанияларына сай жүзеге асыру
тек компания ішінде емес, сыртқы сауда орындарында да өз бағасын ТНК мүмкіндігіне сай сатып алушыға жағдай жасау.
Корпоративті арбитраж
Келісім-шарт әдісінің тиімділігі, баға құру корпоративтік саудадағы мүмкіндіктері мен жетістіктерін анық көрсетеді. Кемшілігі ТНК-ның қызмет көрсету ережелерін бұзады.
Аралас тарнсфертті баға құру- әдістердің бірнешеуінің бірге қолданған жайында жүзеге асады. Мысалы: төменгі шекараны шығын бойынша трансфертті баға құру әдісі арқылы белгілесе, жоғ,арғысын- нарықтық трансфертті баға құру бойынша анықтайды.
1.Негізгі әдебиет
В.А. Слепов, Т.Е. Николаева Бағалық құрылым. Оқу құралы. М. ИДФБК – Пресс -2000.-152 б.
Тлеубердинова А.Т. «Цены и ценообразование» - Учебное пособие. Караганда 2008г.
Касенов С.Д. «Цены и ценообразование» Учебное пособие. Астана 2002г.
«Цены и ценообразование» под В.Е. Есипова СП.- 1999г.
Самуэльсон П., Нордхаус В. Экономика,15-е изд.-М.: Бином, 1999,-799 с.
Цены и ценообразование / Под ред. В.Е. Есипова: Учебник для вузов, 3-е изд. СПБ Питер, 2001
Уткин Э.А. Цены. Ценообразование. Ценовая политика.- М.: ЭКМОС,2000