4. Электронды құжаттарды қорғау

Ақпараттардың электронды алмасуын қорғауға мынадай екі міндетті енеді:

• құжаттық баламалы қамтамасыз етілуі оның өмірлік кезеңі ағымына шығатыны ЭлҚ-эталонына;

• эталонды электронды технологияның қолданылу баламалағын қамтамасыз ету.

Кез келген қорғанысты белгілеу –өмірдің барлық кезеңі нүктелерінде қорғалатын обьектінің міндеттелген қасиеттерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету. Обьектінің қорғалуы эталонды (обьектінің кеңістік пен уақыттың шығатын нүктесіне) және нәтижені (обьектіні бақылау кезеңінде) салыстырумен жүзеге асырылады. Мысалы, егер бақылау нүктесінде (ЭлҚ алуда) эталон (шығатын ЭлҚ мазмұны) туралы барлық шектелген мәтіндік ақпарат қана болса, онда, ЭлҚ өзінің атрибуттары құрамына техникалық және технологиялық талаптарды сақтайтынын куәландырушыларды, атап айтқанда – құжаттың жеткізілуі мен дайындау кезеңдерінің барлығында хабарламалардың өзгермейтіндігін білдіреді. Атрибуттардың нұсқаларының бірі аутентификацияланған (түпнұсқаландырылған) қорғаныс кодтары (АҚК) болуы мүмкін.

Құжатты құрған кездегі қорғау. Құжатты құру кезінде аутентификацияланған қорғаныс кодтары жасалады. Сыртқы жеткізушілердегі электронды құжаттардың көшірмелері АҚК жұмыс істегенге дейін шығарылуы тиіс. Егер ЭлҚ оператор қалыптастырса, онда ол операторға байлануы тиіс. Егер ЭлҚ АЖ компоненттерімен жұмыс істеуі тиіс болса, онда АҚК программалық компоненттерге таңылып жұмыс істеуі тиіс.

Құжаттарды берген кездегі қорғаныс. Құжаттарды беру кезіндегі қорғаныс байланыстың сыртқы (ашық) арналары бойынша сертификацияланған криптографиялық құралдарды қолданудың негізінде, оның ішінде әрбір берілетін құжат үшін электронды-санды қолтаңбалар (ЭСҚ) пайдаланылуымен орындалуы тиіс. Басқа екінші бір нұсқа да болуы мүмкін – ЭСҚ көмегімен құжаттардың бір бумасына қол қойылады, ал әрбір жеке құжат басқа ұқсастықтармен өз қолымен қолтаңбаландырылады (ҰӨҚ), мысалы, АҚК.

Құжаттарды өңдеу, сақтау және орындау кезіндегі қорғаныс. Бұл кезеңдерде құжаттарды қорғау екі АҚК – әрбір кезең үшін ену және шығу қолданылуымен жүзеге асырылады. Бұл жерде АҚК өңдеу үдерісіне (ақпараттық технология кезеңіне) АҚК таңылуымен аппарыттық жұмыс істеуі тиіс. Түскен құжаттар (АҚК-дан және ЭСҚ) екінші АҚК жұмыс істейді және содан кейін ғана ЭСҚ шығарылады.

Сыртқа ортадан оған құжат түскен кездегі қорғаныс. Сыртқа ортадан оған құжат түскен кездегі қорғанысқа сипатталған екі тетік кіреді – алыстатылған тасталған пайдаланушылардың идентификациясы мен аутентификациясы және желіге және ДК ресурстарына, құжаттарға қолжетімділерді шектеу.

5. Байланыс арналары мәліметтерін қорғау

Байланыс арналары мәліметтерін қорғау үшін дәстүрлі арналық шифраторлар қолданылады және мәліметтер ғана емес, сонымен бірге басқарушы дабылдар да беріледі.

6. Ақпараттық технологияларды қорғау

ЭлҚ обьект ретінде өзіндік қорғау тетіктері мен ЭлҚ қорғаудың ұқсастығы белгілі болғанына қарамастан, олардың айырмашылықтары да бар. ЭлҚ технология-эталонның талап етуі нақтылы сипаттарымен белгілі, бірақ пайдаланылған технологияларда нақтылы осы талаптарды орындау, яғни нәтижелері туралы шектелген мәліметтер бар. Нақтылы технологиялар (операциялардың салдары ретінде) туралы ақпараттарды жеткізуге болатын, бірден-бір обьект меншіктік ЭлҚ, ал нақтылап айтсақ оған енетін атрибуттар болып табылады. Ертеректе де көрсеткеніміздей, осы атрибуттардың түрлерінің бірі АҚК болуы мүмкін. Міндеттік операциялардың саны көп болған сайын, АКҚ арқылы технологиялардың ұқсастығы таңылатындары нақты бекітілуі мүмкін.Бұл жерде тетіктер ЭлҚ қорғанысы кезінде қолданылатындардан ерекшеленбейді. Оның үстіне, нақтылы АҚК болуы операцияларға сәйкесті технологиялық үдерістердің болуын сипаттайды, ал АҚК мәні осы кезеңдегі тенхнологиялық үдерістердегі хабарламалардың тұтастығын сипаттайды.