- •Құрастырушыдан
- •Шешендік арнау сөздер Асанқайғы мен Әз Жәнібек
- •Майқы би мен Алаша хан
- •Байдалы мен Айғаным
- •Жидебай мен Қараменде
- •Үш сыншы
- •Елді бекем билейді, бекемді шешен билейді
- •Бекболат пен бір төре
- •«Шернияз ақын мен Едім»
- •«Біз сізді іздеп келдік Баянас деп»
- •Шернияздың Байсақалға айтқаны
- •Жетпес шешеннің Әбілқайырға айтқаны
- •Ғалымның хаты өлмейді Таймас Жұдас шешен айтты дейтін сөз.
- •Досболдың Әйекеге айтқаны
- •Биікпін деп мақтанба Тобықты Құнанбай айтты деген сөз
- •Жұмырбай ақынның Жәңгір ханға айтқаны
- •Шиырбай жылқышының сөздері
- •Ыбырайдың Есенберліге айтқаны
- •Төле би мен Түлкі бала
- •Сөздің атасы мен анасы
- •Әркім азса, қатарымен азады
- •Жарлының пірі жалтаң ата
- •Үш арсыз, үш ғайып, үш жетім
- •Үйсінбай шешен мен төре
- •Япырмай, мына тоқты ембеген бе?
- •Бақыт құсы қара шыбынға айналды
- •Кедейліктен жаман жоқ
- •Жолдастың мыңын алма, бірін ал!
- •Білгендерден ғибрат ал
- •Ақтайлақ пен қанай шешен
- •Қатын алма қайын ал
- •«Жар басына үй тікпе!» айтқожа шешен айтты деген сөздер
- •Мен кедейліктен өшімді алдым
- •Қас жақсының белгісі
- •Суда суат жаман екен
- •«Атың жаман болса...» таймас шешен айтты дейтін сөз
- •Ілгері басқан адамға айсерке шешен айтты дейтін сөз
- •Елу ердің жасы
- •Екі жақсы дос болса... Балаби айтты дейтін сөз
- •Шауыпкел шешен айтты дейтін сөз
- •Аққу ұшып көлге кетті
- •Тұяғы бүтін тұлпар жоқ
- •Теңіз бастан былғанды шыңғыс xahfa жыршы айтқан дейтін сөз
- •Ақсақ құлан, жошы хан
- •Сырымның өлімін естірту
- •Қыпшақ ізбасты шешен айтқан дейтін сөз
- •Ауру көңілін kim ашар? байдалы бидің уәли төренің көңілін сұрағаны дейтін сөз
- •¥Лы өлмеген руда жоқ шоқанның өлімін естірту
- •Шорман мен құдайменде
- •Қайғысыз, мұңсыз жан бар ма?
- •Өлімді ер көтереді
- •Уа, ерден!
- •Tұлпар бар ма тұяғы майрылмаған?
- •Сабырлық керек қазаға
- •Шешендік толғау сөздер б¥л дүниеде не жетім?
- •Бүл дүниеде не жаман?
- •Байқасаң, жақсы қандай, жаман қандай!
- •Б и ik тауға жарасқан Алтай Байдалы айтқан деген сөздер
- •Түнді қанша мақтасаң...
- •Тауға біткен қайыңның Беріш Есет батыр айтқан деген сөз
- •Қара жерді жамандама Айдабол Торайғыр айтты деген сөз
- •Шаруаның екі түрі Тобықты Құнанбай айтқан дейтін сөз
- •Барыс, барыс, барыс ойнар арғын алшынбай айтқан деген сөз
- •Б¥л дүниенің баласы
- •Бұлбұл үйрек, бұл үйрек Шекті Мөңке би айтты деген толғау
- •Өнер алды — қызыл тіл
- •Ит асырасаң, сырттан жи
- •Бала болсаң, болғандай бол
- •Өткел өтсең бұрын өт
- •Тау берігінде қонысың болсын
- •Қас жүйріктің белгісі
- •Айдан жақсы нәрсе.Жоқ
- •Әуеде бұлт бар
- •Арғымақ жабы көрінер
- •Еліңде жақсы көп болса
- •Ойнарқы жүйрік ойнақтап... Керей Тоймас шешен айтты деген сөз
- •Барлы, барлы, барлы тау Айдабол Торайғыр айтқан дейтін сөз
- •Бұл заманда не ғаріп
- •Жақсы жігіт белгісі
- •Қонақжайлық белгісі
- •Көкірек таза болмаса...
- •Талассаң бағаң кетеді
- •Жарысқа түспей бәйге алмас
- •Асаубай мен құлтума
- •Балпық би мен дарабоз бәйбіше
- •Өзі болған жігіттің түп атасын сұрама
- •Түлкі дауы
- •Ұлан тұз сақтайды, ұрғашы ін сақтайды
- •Қанайұлы бекболат шешен
- •Қазыбектің бір ер туралы айтқан билігі
- •Тәбітай мен шорман
- •¥Лы би қалжың болмас
- •Наудың шақша дауы
- •Қу мен момын
- •Абай мен шәкі шешеннің кездесуі
- •Ешкі егіз табады
- •Боран батыр мен жантай дауы
- •Басықара датқа мен мөңке бала
- •Ақтайлақ шешен
- •Сырымға қатысты шешендік сөздер сырымға қатысты шешендік сөздер*
- •Түбінде көріктіден текті озар
- •Бала сырым
- •Отын олжа, су нұрлық
- •Бала сырым мен билер
- •Сырым мен ноқылық
- •Малайсары мен сырым
- •Сырымның сыннан өтуі
- •Қайғысыз хан семіз
- •Ата тұрып ¥л сөйлесе ержеткен болар
- •Шалдың үш түрі бар
- •Бір жігіт бар тек жатады
- •Сырымның екі рет сөзден жеңілуі
- •Бөкен қарттың сырымға бергең батасы
- •Әйелді қорсынбаңдар.
- •Табылдырықтан биік тау жоқ
- •Сырымның мөңкені жеңуі
- •Сырымның әйелге қамқорлығы
- •Бақай қарт пен сырым
- •Ақмоншақ at
- •Балаби мен сырым
- •Мөңкенің сұрағына сырымның жауабы
- •Көпес пен сырым
- •Сырым мен зілғара
- •Сырым батыр мен байсал би
- •Сырым батыр мен ақсуат би
- •Тасып жүргенім жоқ... Сасып жүрмін
- •Сырымның малайсарымен ақылдасуы
- •Нұралы мен сырымның құдалығы
- •Сырым мен нұралының қақтығысуы
- •Сырым батырдың нүралы ханды шапқаны
- •Сырымның ңүралы ханды шабуы
- •Сырым батырдың нұралы ханды шапқаны
- •Сырымның ңүралы ханды шабуы
- •Сырым батырдың ханды шабуы
- •Хан мен сырым
- •Хиуа ханы мен сырымның қағысуы
- •Алдар бидің сұрауына сырымның жауабы
- •Сырымның үргеніш шешенімен айтысы
- •Молда мен сырым
- •Сырым мен ишан
- •Хиуа ханы мен сырым
- •Сырымньщ хиуа ханын сөзден жеңуі
- •Сырым батырдың қайтыс болуы
- •Сырымның өлімін естірту
- •Қазының төрелерге қайтарған жауабы
- •Қазының шектінің шалынан жеңілуі
- •Шоқай meн қазының әзілі
- •Қайырлы би мен мұхтар әкім
Айдан жақсы нәрсе.Жоқ
Сынаманың сұлу сөзі.
Су түбіне кетірер.
Қыздырманың қызыл тілі
Сүйгеніңнен кетірер.
Біреу сөз береді,
Біреу бөз береді.
Сөз бергеннің сөзіне ерсең,
Басыңа бейнет болар.
Бөз бергеннің бөзін алсаң,
Үстіңе көйлек болар.
* * *
Айдан жақсы нәрсе жоқ,
Түнде бар да, күндіз жоқ.
Күннен жақсы нәрсе жоқ,
Күндіз бар да, түнде жоқ.
Ағайыннан жақсы нәрсе жоқ,
Тілге бар да, дінге жоқ.
* * *
Жақсыдан жақсы туса,
Еккен шынарың емес пе!
Жаманнан жақсы туса,
Елдің шырағы емес пе!
Жақсыдан жаман туса,
Шамшырағың өшкені емес пе!
Елге үлгі айтар ерің болмаса,
Құт-берекең көшкені емес пе?!
Әуеде бұлт бар
Әуеде бұлт бар,
Ауруда үміт бар.
Алпыс пенен һәм қысқаны,
Ақыл білер әр нұсқаны.
He іс қылса артын ойлар,
Адамзаттың данышпаны.
Иттің бәрі тазы болмас,
Еттің бәрі қазы болмас.
Арам пиғыл бақыл адам
Халыққа үлгі қажы болмас.
Таман жұлдыз айға жетпес,
Таман кедей байға жетпес.
Тойғаныңша жасық жесең,
Бір асаған майға жетпес.
Көрмеген жер таныс болмас,
Көрінген жер алыс болмас.
Әр нәрсенің болжауы бар,
Ши жуандап қамыс болмас.
ҚАЛЫ КІЛЕМ ЖАПСАҢЫЗ
Бекжан шешен айтты деген сөз
Қалы кілем жапсаңыз,
Қара нарға жарасар.
Өкпе кімге жарасар,
Қарындасқа жарасар.
Қарындастың ішінде,
Қадірлеске жарасар.
* * *
Жар басына қонбаңыз,
Жар құласа, үй кетер.
Жатқа сырды айтпаңыз,
Жамандық қылса бас кетер.
Жауға басты қоспаңыз,
Тіл мүдірсе, бас кетер.
ТАСЫМА ЖІГІТ, ТАСЫМА
Базар батыр айтты дейтін сөз
Тасыма жігіт, тасыма!
Тасыған жетер басыңа.
Ителгідей. томсарсаң,
Кім келеді қасыңа.
Күшігендей солқылдап,
Күлгенің не досыңа?
Жақсьщыққа қуаньш,
Жамандыққа жасыма.
Өле-өлгенше тұрмайды
Жақсылық пен жамандық
Бір кісінің басында.
КЕҢШІЛІКТЕ ЖАРАСПАҒАН АҒАЙЫН
Жарылқасын шешен айтты деген сөз
Кеңшілікте жараспаған ағайын,
Таршылықта бастырмайды маңайын.
Сараң байдан сұрасаңыз ат майын,
Бермес үшін айта берер жоқ жайын.
Ер жігіттен сұрасаңыз ат майын,
Ерлік қылып түсіп берер бір тайын.
АСҚАР, АСКАР, АСҚАР ТАУ
Асқар, асқар, асқар тау,
Алатаудан биік тау болмас.
Балапан торғай басына,
Шырқап ұшып жете алмас.
Күзен қазып тырбанып,
Бауырын тесіп өте алмас.
Әлелей болмай ел болмас,
Бәлелей болмай бел болмас.
Шағала келмей жаз болмас,
Шаңқан болмай боз болмас.
Қас тентекте ми болмас,
Қас жүйрікте күй болмас,
Қас жақсыда кек болмас,
Қас жаманда тек болмас.
Көлік артсаң атан арт,
Үдере көшсең мұңаймас.
Сауың саусаң бие сау,
Салқын түспей суалмас.
Арғымақ жабы көрінер
...Арғымақ жабы көрінер,
Аса шауып бұланса.
Жайқын көл батпақ көрінер,
Айдыны құрғап суалса.
Бәйтерек сабау көрінер,
Жапырагы түсіп қуарса.
Бір аз ғана сөйлейін,
Әлеумет, сізге ұнаса.
Арғымақ жайлап не керек,
Артынан жабы жеткен соң.
Ағайын, туган не керек,
Аңдысып күні өткен соң?
Қызыл тілім сөйлеп қал,
Қызығынды жер көрер,
Ажал қуып жеткен соң,
«Айт» дейтұгын жұрт қайда,
Айтатын оны біз қайда?
Бір төбенің басына,
Тыға салып кеткен соң...
