Еліңде жақсы көп болса

Уақ Қозыбай жер аударылып Семей еліне барып, аға сұлтан Бекболаттың қолында тұрады. Сонда Қозыбайдың көңілін аулап бір мәжілісте Бекболат былай деген екен: Елінде жақсы көп болса пайдасы тиер, Содырлы, сотқар көп болса найзасы тиер. Қоғамшыл, кең қолтық болсаң халқың суйер. Жақсыға жаманнан кесір, Ішінен жақсы кетсе ел жесір. Өзіңе жамандық қылған пендеге Жібектей болып есіл. Қисық ағаш тезінен муқар, Асқынған дау сөзінен мұқар. Жақыннан шыққан жау жаман, Алмас қылыш өзінен мүқар. Жаңылмас жақ болмас,

Сүрінбес туяң болмас.

Ер жігітке еңбек ар емес,

Оны көтермеген нар емес,

Жігітке серуен де серуен,

Сергелдең де серуен,

Уа, Қозыбай, дәм-тузыңды бізден жазсын, Топырағынды жеріңнен жазсын!

Ойнарқы жүйрік ойнақтап... Керей Тоймас шешен айтты деген сөз

Ойнарқы жүйрік ойнақтап,

Тұра алмас топта турақтап.

Жан бірге бүгін, тән бөлек,

Кеттің ертең жырақтап.

Өтірік жақын бола қап,

Күлімсіреп сөз бақпақ.

Тілі жақын, ісі қас,

Не сөйлесең ұнатпақ.

Сондай досқа ерем деп,

Батарсың миға бір батпақ.

Жақсылық күнде жар едің,

Шығушы едің салпақтап.

Керегің болса келесің,

Жарамсақсып жалпақтап.

Сүйтіп жүрген көңілің сал,

Жар болса жақын қүлатпақ.

Досты-достан айырьш,

Жат қылам деп от жақпақ.

Сен -бір жүрген сауысқан,

Жұмысы сол — боқ таппақ.

Жейтін боғың табылса,

Жейсің жүріп шоқақтап.

Шыпылықтап ұшасың,

Шықылықтап қонасың.

Түпкілік — тұрлау сенде жоқ,

Бір түнеп кеттің қонақтап.

Барлы, барлы, барлы тау Айдабол Торайғыр айтқан дейтін сөз

Барлы, барлы, барлы тау,

Басы еменнің дені сау.

Ұйықтамаса қабақ жау,

Ішпей жүрсе тамақ жау.

Арық атқа қамшы жау,

Жыртық үйге тамшы жау.

Ұрысқақ болса ұлың жау,

Керіскек болса келін жау.

Қашаған болса атың жау,

Қарыспа болса қатын жау.

Тебеген болса биең жау,

Сүйкеншек болса түйең жау.

Туйең менен биенді,

Алып кетсе жиен жау. _

Ұл он беске келгенде,

Қолға устаған қобызың,

Ұл он бестен асқан соң,

Тіл алмаса доңызың.

Бұл заманда не ғаріп

Бұл заманда- не ғаріп?

Қадірін біліп ұқпаса,

Дүррі гауһар сөз ғаріп.

замандасы болмаса,

Қария болар тез ғаріп.

Ел жағалай қонбаса,

Бетегелі бел ғаріп.

Қаз, үйрегі болмаса,

Айдын шалқар көл ғаріп.

Әділ биі болмаса,

Бірлігі кетіп ел ғаріп.

Қадірін елі білмесе,

Қайратты туған ер ғаріп.

* * *

Бақытты адам қаласа,

Қар үстінде от жанар.

Бақытсыз адам қаласа,

Құрғақ үйден су тамар.

Жақсы туған баланың,

Атасы жаман болса да,

Төрде отырып сый табар.

Жаман туған баланың,

Атасы жақсы болса да,

Түйе үстінен ит қабар.

Жаман адам белгісі,

Сүйек сақтар, тек болмас.

Жақсы адамның белгісі,

Ашуы бар, кек болмас.

Жақсыдан туса жаман ұл,

Қаратсаң да ем қонбас.

Жақсы жігіт белгісі

Жақсы туған жігітті

Жаным десе жарасар.

Жақсы ұл туған қатынды

Ханым десе жарасар.

Жақсы туған жігітке

Бүкіл елі таласар.

Жаман туған жігіттер

Қара жолдан адасар.

* * *

Арғымақ аттың құйрығы —

Сатса жібек, кессе қыл.

Жақсы жігіт белгісі —

Түзде мырза, үйде құл.

* * *

Қошқар болар тоқтының

Мандай жері дөң болар.

Адам болар жігіттің

Айтқан сөзі жөн болар.

* * *

Би болатын жігіттің

Төбеде болар жұмысы.

Мерген болар жігіттің

Жебеде болар жұмысы.