Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
5-сынып әдебиет 1-4 тоқсан.doc
Скачиваний:
6
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
974 Кб
Скачать
☆

I. Қызығушылықты ояту

Адамдық диқаншысы қырға шықтым,

Көл жоқ, көгалы жоқ- қорға шықтым.

Тұқымын адамдықтың шаштым ектім,

Көңілін көгертуге құл халықтың.

Әрине, бұл жолдардың авторы ақын, жазушы, аудармашы, публицист, қоғам қайраткері, ағартушы, этнограф, фольклорист, түркітанушы, әдебиетші, тілші, ғалым Ахмет Байтұрсынов аталарың.

II. Мағынаны ашу

Сабақ мақсаты айтылады.

Автор өміріне шолу.

Ахмет Байтұрсынұлы- қыры мен сыры мейлінше мол адам. Біріншіден, ол қазақ тілінің тұңғыш әліппесі мен оқулықтарының авторы, соныдан із салған жаңашыл ағартушы. Ол жазған мектеп оқулықтары 1914- 1915 жылдан 1927- 1928 жылға дейін пайдаланылып келді. Қазақ оқушыларының бірнеше буыны сауатын Байтұрсынұлының “Әліп- биімен” ашып, ана тілін Байтұрсынұлының “Тіл құралы” арқылы оқып үйренді.

Ахмет Байтұрсынұлының жас қазақ ғылымына еткен қызметі тек тіл білімі саласында емес, әдебиет тану саласында да айтарлықтай болды деп санаймыз.

А.Байтұрсыновтың “Әдебиет танытқыш” атты көлемді еңбегі- әдебиеттану ғылымы мен қазақ әдебиеті тарихына арналған тұңғыш зерттеу жұмысы…

Қазақтың ұлттық әдебиеттануының ғылыми негізі, әдістемелік арналары, басты- басты терминдері мен категориялары түп- түгел осы кітапта қалыптастырылған.

Оның өлеңдері “Қырық мысал” “Маса”,“Үзік” деген аттармен 1912 жылдан

1922 жылға дейін бірнеше рет жарияланған. “Масаға” енген өлеңдер қараңғылық, надандық, шаруаға енжарлық т.б тақырыптарды қамтиды.Бұл жинақтардағы өлеңдер мысал өлеңдер деп аталады.

Мысал өлеңдерде -хайуанаттар, аңдар, құстар,өсімдіктер іс-әрекеттері, мінезі арқылы адам бойындағы мінді, кемшілікті тұспалдап, әжуа-күлкі етеді.Қазақ әдебиетінде мысал жанры Абайдан бастау алады.Ахмет,Сәбит жалғастырды.Крылов мысалдарын аударған да осылар.

Крыловтың туындыларын қазақы түсінікке лайықты етіп аударды.Мысалдарда жануарлар мен жәндіктер адам істейтін әрекеттерді жасайды.

Бұлай көрсетуді аллегория дейді.

Кітаппен жұмыс

«Егіннің бастары» мысал өлеңі мәнерлеп оқылады.

Сұрақ-жауап арқылы мағынасын ашу.

1.Мысал өлеңдегі іс-әрекеттерден нені түсіндіңіздер?

2.Әке балаға қандай өсиет айтты?

Сөздікпен жұмыс.

Тапсырма №1

Өлеңде көтерiлген

проблема

Проблеманың ашылуы

туралы шумақ

Өлең техникасы

Оқушы ой-тұжырымы

Тапсырма №2

Көркемдік ерекшелігі

Мысалдар

III. Ойтолғаныс

«Топтастыру» әдісі.

Адам бойындағы жалпы қасиеттерді жазып, оны жақсы және жаман деп топтастырамыз.

Көрсеқызарлық, мақтаншақтық сөздерінің антонимдерін жаз

IV.Сабақты қорытындылау

Проблемалық сұрақтар дайындап, шешімін тапқызу.

Осы өлеңдегі мінездің адамдары қазір бар ма?

Оларды түзету үшін қандай жұмыс жүргіземіз?

V.Үйге тапсырма

Шығарма желісімен сурет салу. Өлеңді мәнерлеп оқу.

VI.Бағалау

Сабақ тақырыбы: А.Байтұрсынов «Өгіз бен бақа»

Сабақ мақсаты:

1.Білімділік: Ақын шығармашылығы туралы туралы оқушылардың таным, білім көкжиегін кеңейту. Шығарма мазмұнын ұғындыру

2.Дамытушылық: Оқушының өз бетінше салыстыра білу, зерттеу, қорытынды, тұжырым жасаудағы машығын дамыту, ой-өрісін, сөздік қорларын,ойлау қабілетін арттыру.

3. Тәрбиелік: Адам бойындағы жақсы, жаман қасиеттерді айыра білуге, мақтаншақтық, көрсеқызарлықтан бойды аулақ ұстауға тәрбиелеу.

Сабақ түрі: жинақтау сабағы

Сабақ әдісі: әңгімелеу, баяндау, талдау

Пәнаралық байланыс: өнер

Көрнекілігі: интерактивті тақта,кестелер

Сабақ барысы

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]