Бақылау сұрақтары:

1. Төлем қабілеттілік дегеніміз не?

2. Қандай параметрлер арқылы кәсіпорынның қанағаттанарлық төлем қабілеттілігі бекітіледі?

3. Төлем қабілеттіліктің қандай төмен түрлері бар?

4. Қандай кәсіпорындар төлем қабілетті деп саналады?

5. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы дегеніміз не?

6. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығына қандай факторлар әсер етеді?

7. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығының абсолютті көрсеткіштеріне сипаттама беріңіздер

8. Қаржы тұрақтылығының типтеріне сипаттама беріңіздер

9. Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін жақсарту жолдары?

10. Қаржы тұрақтылығының қатысты көрсеткіштерін не сипаттайды?

11. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын қандай коэффициенттер сипаттайды?

12. Кәсіпорынның несие қабілеттілігі дегеніміз не?

13. Кәсіпорынның несие қабілеттілігін талдау қалай жүргізіледі?

Тақырып 10. Кәсіпорын қызметінің тиімділігі мен белсенділігін талдау

1. Кәсіпорын қызметінің тиімділігін бағалау және талдау

2. Шаруашылық қызметтің тиімділігін кешенді талдау

3. Іскерлік белсенділік коэффициенттерін талдау

1. Кәсіпорын қызметінің тиімділігін бағалау және талдау

Қаржылық талдаудың барлық аспектілері кәсіпорынның шаруашылық қызметінің тиімділігін бағалаумен байланысты болады. Тиімділік жан-жақты зерттелуі мүмкін: шығындар, өндіріс көлемі, инвестицияның пайдасы және т.б. Бірақ аталған барлық мәселелер жалпы кәсіпорынның тиімділігіне келіп саяды. Барлық басқарушылық шешімдердің тиімділігі кәсіпорынның жалпы қызмет етуінің табыстылығына, тұрақтылығы мен экономикалық өсіміне байланысты шоғырланады. Бұл баға құрумен, жабдықтаумен, өткізумен, құрал-жабдықтаумен, өткізумен, құрал-жабдықтар мен технологияларды алмастырумен, қаражаттарды шоғырландырумен, пайданы бөлістірумен байланысты шешімдер болуы мүмкін.

Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау қаржылық талдаудың соңғы кезеңі болып саналады. Оның негізгі тапсырмалары:

• Шаруашылық жағдайды бағалау;

• Қол жеткізілген себептер мен факторларды анықтау;

• Даму перспективаларын болжау;

• Қабылданатын басқарушылық шешімдерді дайындау және негіздеу;

• Шаруашылық қызмет тиімділігін арттыру резервтерін анықтап, шоғырландыру (жұмылдыру).

Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорындар толық экономикалық дербестік пен жауапкершілік, шаруашылық байланыс еркіндігі мен баға еркіндігі негізінде қызмет атқарады. Сондықтан басқарудың негізгі тапсырмаларының бірі болып, ағымдағы уақытта немесе болашақта экономикалық пайда табу мүмкіндігі көзқарасының тұрғысынан әрбір қабылданатын шешімді бағалау негізінде кәсіпкерлік қызметтің тәуекелдігін төмендету саналады.

Шаруашылық қызметтің экономикалық нәтижелері бірнеше компоненттерден тұрады. Барлық экономикалық көрсеткіштердің негізінде өндірістің технико-экономикалық деңгейі жатыр. Бұған жататындар: пайдаланылатын техникамен өнімнің сапасы, технологиялық процестер, еңбектін техникалық және энергетикалық қарулануы, шоғырлану, мамандану, бірігу және құрамдастырылу дәрежесі, өндірістік цикл ұзақтығы, өндіріс ырғақтылығы, басқаруды және өндірісті ұйымдастыру деңгейі, қызметкерлерді мамандандыру және дайындау деңгейі.

Өндірістің технико-экономикалық деңгейіне өндірістік ресурстарды: еңбек құралдарын, еңбек заттары мен «тірі» еңбекті пайдалану тәуелді болады. Өндірістік ресурстарды пайдалану жиілігі мынадай жалпылама көрсеткіштерден көрінеді: қор қайтарымы, өнімнің материал сыйымдылығы, еңбек өнімділігі.

1.Өндірістің технико-ұйымдастырушылық деңгейі және бвсқа да шарттары