- •1. Бухгалтерлік есептің пайда болуының тарихи аспектілері
- •2. Активтердің жіктелуі: қысқа мерзімді активтер. Ақша қаражаттарын және олардын баламаларын тану
- •3. Аудиттің мәні, мақсаты және маңызы
- •1. Бүгінгі күнгі бухгалтерлік есептің қажеттілігі
- •2. Ақша операциялардың есебін ұйымдастыру
- •3. Аудиттің пайда болуы және дамуы
- •1. Бухгалтерлік ақпарат және басқарушылық шешім қабылдау
- •2. Дебиторлық борыштарды тану және жіктеу
- •1. Қаржылық есептілік: экономикалық ақпарат ретінде оның жіктелінуі және оны пайдаланушылар
- •2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің дебиторылқ борыштарының есебі
- •3. Қазақстанда аудиттің қалыптасуы және дамуы
- •3. Аудиттің пәні, объектісі және қызметі
- •1. Бухгалтерлік есептің концептуалдық негізі
- •2. Үмітсіз дебиторлық борыштарды есептен шығару. Күмәнді дебиторлық борыштар бойынша резервтерді бағалау әдістері
- •3. Аудиттің түрлері және аудитке ілеспе қызметтер
- •1. Бухгалтерлік есептегі этика
- •2. Тәуелді және қауымдасқан компаниялардың дебиторлық борыштарының есебі
- •7 Емтихан билеті
- •1. Бухгалтерлік есептің негізін құраушы қағидалар: есептеу қағидасы, үздіксіздік қағидасы
- •2. Қызметкерлердің, жал бойынша, алынуға тиісті сыйақылар бойынша, басқа да дебиторлық борыштарды
- •1. Қаржылық есептіліктің сапалық мінездемелері: түсініктілік, орындылық, сенімділік және салыстырмалық
- •2. Қорларды тану. Қорларды бағалау. Қорларды бағалау әдістері
- •3. Аудиторлық қызметті аттестациялау және лицензиялау
- •1. Қаржылық есептілік элементтері және бухгалтерлік есеп объектілері
- •2. Дайын өнімдердің, тауарлардың, аяқталмаған өндірістің есебі
- •3. Аудиттің халықаралық стандарттары және олардың сипаттамасы
- •1. Актив, міндеттеме, капитал, ұйымның кірістері мен шығыстары туралы түсінік
- •2. Қорлардың қоймадағы және бухгалтериядағы есебі
- •3. Қр аудит стандарттары
- •1. Қаржылық есептің элементтерін бағалау
- •2. Негізгі құралдарды сатып алу есебі
- •3. Аудиторлық мамандық этикасының кодексі
- •1. Есеп саясаты, міндеті, құрылымы
- •2. Негізгі құралдардың амортизациясы: пайдалы қызмет мерзімдері және есептеу әдістері, оларды есепте бейнелеу
- •3. Аудиторлық мамандық этикасының қағидаттары
- •1. Бухгалтерлік есептің рөлі және маңызы
- •2. Негізгі құралдардың шығыс етілуі: тану және есепте ашып көрсету
- •3. Елеулілік түсінігі
- •1. Бухгалтерлік баланстың құрамы мен құрылымы
- •2. Материалдық емес активтерді тану (38қехс)
- •3. Қателіктер және заңсыз әрекеттер. Заңсыз бұрмалауларды кездестіргендегі аудитордың әрекеттері
- •15 Емтихан билеті
- •1. Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің құрамы және сипаттамасы
- •2. Материалдық емес активтерді амортизациялау әдістері
- •3. Аудиторлық тәуекелділік туралы түсінік және оның құрамы
- •1. Қысқа және ұзақ мерзімді міндеттемелердің құрамы және сипаттамасы
- •2. Міндеттемелердің түсінігі және жіктелуі
- •3. Ажыратылмас тәуекелділік және оны бағалау
- •1. Капиталдың құрамы және сипаттамасы
- •2. Қаржылық міндеттемелер есебі: банктік және басқа займдар, дивидендтер мен қатысушылар кірістері
- •3. Бақылау тәуекелділік және оны бағалау
- •1. Шаруашылық операцияларының бухгалтерлік баланс баптарына әсері
- •2. Салықтар бойынша міндеттемелер есебі. Басқа да міндетті және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер есебі
- •3. Таба алмау тәуекелділігі
- •1. Бухгалтерлік баланстың жіктелуі
- •2. Еңбекақы бойынша қысқа мерзімді кредиторлық борыштар есебі
- •3. Елеулілік және оның деңгейін анықтау аудиторлық тәукелділіктің арасындағы байланыс
- •1. Екі жақты жазудың мәні
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Кредиторлық борыштар есебі: жабдықтаушылар мен мердігерлерге; еншілес (қауымдасқан, бірлескен) ұйымдарға
- •3. Аудиторлардың жауапкершілігін сақтандыру
- •1. Бухгалтерлік есеп шоттарының анықтамасы және мақсаты
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Кірістер және шығыстар түсінігі. Кірістер және шығыстар тану критериі
- •3. Аудиторлық дәлелдеулер және оның түрлері
- •1. Бухгалтерлік есептің шоттар жоспары және шоттарының жіктелуі
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Тауарды сатудан және оған көрсетілген қызметтерден түсетін кірістер есебі
- •3. Аудиторлық дәлелдеулер алудың әдістері мен ақпарат көздері
- •1. Топтамалық және талдамалық шоттар
- •2. Сатылған өнімдер мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құндарының есебі
- •3. Дәлелдер алудың белгілер жүйесі
- •1. Есепті цикл
- •2. Пайда және зиян жөніндегі есеп
- •3. Дәлелдер алудағы аудиторлық әдістемелер (тәсілдер)
- •1. Алғашқы құжаттар, олардың реквизиттері және толтыру тәртібі
- •2. Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар
- •3. Кейбір аудиторлық әдістемелер түрлеріне жеке сипаттама
- •1. Шаруашылық операцияларын тіркеу және талдау олардың бухгалтерлік шоттарда бейнеленуі
- •2. Шығарылған қаржылық құралдардың бастапқы танылуы (32,39 қехс). Меншік және тартылған капиталға бөлу
- •3. Аудиторлық әдістемелерінің түрлеріне жеке сипаттама
- •1. Айналым ведомості – бухгалтерлік процедураның бақылау құралы
- •2. Төленбеген капитал есебі
- •3. Аудиторлық құжаттар және олардың түрлері
- •1. Бухгалтерлік есепті жүргізу формалары
- •2. Ұйымның резервтерінің есебі: резервтік капитал, активтерді қайта бағалау резервтері; шетел валютасын қайта санау резервтері және басқа да резервтер
- •3. Іс құжаттарының маңызы мен мағынасы
- •1. Ақша қаражаттары: анықтауы, өлшеуі және есебі
- •2. Эмиссиялық кіріс есебі
- •3. Аудитор жұмысының сапасын бақылаудағы негізгі қағидаттар мен әдістемелік жүйелер
- •1. Дебиторлық борыштың танылуы мен бағалануы
- •2. Есепті және өткен кезеңнің бөлінбеген пайдасы
- •3. Ішкі бақылау жүйесі және оның құрамы (ібж)
- •1. Күмәнді дебиторлық борыштар туралы түсінік
- •1. Дебиторлық борыштың есебі
- •2. Қаржылық есептіліктің мақсаты. Қаржылық есептіліктің құрамдас бөліктері
- •3. Бақылау ортасы (бо) туралы түсінік және оның құрамы, көптүрлілігі
- •2. Баланста көрсетілетін ақпарат
- •3. Бақылау ортасын бағалау. Бақылау тәсілдері (бт) және олардың көп түрлілігі
- •1. Қорлар жайлы түсінік. Қорлардың жіктелуі
- •2. Капиталдағы өзгерістер туралы есеп
- •3. Бақылау жүйесінің сенімділігін бағалау әдістері
- •1. Қорларды бағалау әдістері: орташа есептік құны бойынша, фифо, лифо және арнайы ұқсастық әдістері
- •2. Ақша қозғалысы туралы есеп
- •3. Бақылау жүйесінің сенімділігін бағалау әдістері
- •1. Қорлардың өзіндік құнын анықтау қағидасы
- •2. Түсініктеме жазбаларда ақпараттарды ашып көрсету. Есеп саясаты түсінігі, оның құрылымы
- •3. Сұрыптаудың аудиттегі негізгі қағидаттары
- •1. Ұзақ мерзімді активтер жайлы түсінік, олардың жіктелінуі
- •2. Қорытынды кірісті немесе зиянды табу, жабылушы жазбалар. Корпоративті табыс салығы бойынша шығындар есебі
- •3. Сұрыптаудың қажеттілігі және сұрыптап тексеруді жүргізудің кезеңдері
- •1. Материалдық емес активтердің және негізгі құралдардың анықтамасы және сипаттамасы
- •2. Жабылмаған зиянды есепте және қаржылық есептілікте бейнелеу
- •3. Сұрыптап тексеруге қажет сұрыптау жиынтығын (стратификация) анықтау
- •1. Бастапқы құны, ағымдағы құны, баланстық құны, өткізу құны және жойылу құны
- •2. Ақша қозғалысы туралы есепті құрастырудың тікелей әдісі
- •3. Сұрыптау тәсілін тандап алу
- •1. Ұзақ мерзімді активтердің амортизациясы және тозуы: анықтамасы және мәні
- •2. Ақша қозғалысы туралы есепті құрастырудың жанама әдісі
- •3. Жоспарлаудың қағидаттары мен кезеңдері
- •1. «Шығыстар» және «ұсталымдар» түсінігінің мәні
- •2. Басқа да міндеттемелер есебі: алынған аванстар; алдағы кезең кірістері; шығарылуға тиісті топтар міндеттемелері; өзге де міндеттемелер
- •3. Аудитордың клиентпен алдын ала танысуы (бастапқы жоспар)
- •1. Ұсталымдар мен шығындардың және есепті кезең шығыстарының өзара байланысы
- •2. Кәсіпорында жасалған саудалық маркалар, іскерлік бедел
- •3. Міндеттеме-хат және аудит жүргізу жөніндегі келісім-шарт
- •1. Пайда және зиян туралы есеп баптарының маңызы
- •2. Қорлар есебінің мерзімдік және үздіксіз жүйелері
- •3. Аудит бағдарламасы мен жоспарын дайындауға қойылатын жалпы талаптар
- •1. Ұйым шығыстарының бухгалтерлік есеп шоттарында бейнеленуі
- •2. Қорлардың шығыс етілуі.
- •3. Компьютермен дайындалған көрсеткіштер аудитіне қойылатын талаптар
- •1. Міндеттемелердің анықтамасы және жіктелуі
- •2. Қаржылық есептілікті шыншыл ұсыну және қаржылық есептіліктің халықаралық стандартына сәйкестігі
- •3. Компьютер жүйесімен дайындалып, өңделген ақпараттарды дайындау
- •1. Қарызға алынған және меншікті капитал. Акционерлік капитал, қалыптасуы мен өзгеруінің тәртібі. Төленбеген капитал
- •2. Қаржылық есептіліктің құрамдас бөліктері
- •3. Шаруашылық субъектісінің басшыларына жүргізілген аудиттің қорытындысы туралы жазбаша мәлімет беру
- •1. Резервтік капитал
- •2. Басқа да кірістер есебі
- •3. Аудиторлық қорытынды және оны дайындау тәртібі
- •1. Резервтік капиталды құру және пайдалану тәртібі
- •2. Кезең шығыстарының есебі. Өзге де шығыстар есебі
- •3. Аудиторлық қорытынды құрылымы мен түрлері
- •1. Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) және есепті кезеңдегі (өткен кезеңдердегі) дивиденттер
- •2. Материалдық емес активтерді қолдануды тоқтау және есептен шығару
- •3. Сөзсіз, тексерусіз жасалған аудиторлық пікір
- •1. Міндеттемелерді есептеу. Міндеттемелерді бухгалтерлік есеп шоттарында бейнелеу
- •2. Қайта бағалау құны бойынша есепке алу моделі
- •3. Аудиторлық ескерту түрлері. Ескертпесі бар пікір
- •1. Есеп беру, кәсіпорынның шаруашылық қызметінің нәтижесін, оның қаржылық, мүліктік жағдайын анықтайтын көрсеткіштер жүйесі ретінде
- •2. Негізгі құралдардың кейінгі есебі: тарихи құны бойынша есепке алу, негізгі құралдарды қайта бағалау
2. Үмітсіз дебиторлық борыштарды есептен шығару. Күмәнді дебиторлық борыштар бойынша резервтерді бағалау әдістері
Сатып-алушылардың келісім-шартта белгіленген мерзімде төленбеген шоттары күмәнді борыштар деп аталады.
Күмәнді борыштар бойынша резервтердің есебі бухгалтерлік есептің 5 ”Табыс” деп аталатын қазақстандық стандартымен және оған әдістемелік нұсқаулармен реттеледі.
Қазақстан Республикасының заңдық құжаттарына сәйкес шағымдану мерзімінен 3 жыл өткеннен кейін өтелмеген күмәнді дебиторлық борыш қайтарылмайтын қарыз ретінде танылады.
Қайтарылмайтын дебиторлық борыштарды есептен шығарудың екі әдісі бар:
қайтарылмайтын борыштың болатынын алдын-ала қарастыратын резервтеу әдісі;
нақты дебиторлық борыштар қайтарылу мүмкіндігі жоқ борышқа айналғаннан кейін ғана, бұл шоттардың мәліметтері шығынға апарылатын тікелей есептен шығару әдісі.
Тікелей есептен шығару әдісі бухгалтерлік есеп тұрғысынан қарағанда тиімді емес, себебі ол табыстар мен шығыстарды сәйкестікке келтіре алмайды. Заңдық құжаттарға сәйкес күмәнді борыштар тауарлар жөнелтілген немесе қызметтер көрсетілген мерзімде емес, қай есепті мерзімде қайтарылмайтын қарыздарға жатқызылса, сол есепті мерзімде ол шығынға апрарылуы тиіс деп есептелінеді.
Алайда Қазақстан Республикасының Салық Кодексіне сәйкес шаруашылық жүргізуші субъектілер салық есептеулерінде тек тікелей есептен шығару әдісін пайдалануға тиісті.
Күмәнді борыштар есебін жүргізгенде бухгалтерлік есептің сәйкестік принципі басшылыққа алынуы қажет.
Күмәнді борыштар бойынша резервтеу әдісі - борыш бойынша кәсіпорын болашақта алуға тиісті сомаға дейін шоттардың көлемін азайтуды және ағымдағы мерзімде күтілетін мұндай шығындарды бөліп көрсетуді қамтамасыз етеді.
3. Аудиттің түрлері және аудитке ілеспе қызметтер
Аудиттің түрлерін зерттеудің зор әдістемелік маңызы бар. Аудиттің түрлері субъект ретінде ішкі және сыртқы аудит болып бөлінеді. Зандылық тұрғыдан ерікті және міндетті болып, ал жүмыс көлеміне қарай толық және бөлікті тексеру болып, ал техникалық орындалу тұрғысынан қол жүмысы түрінде және компьютерді пайдалану болып бөлінеді.
Ерікті (инициативалық) аудит кәсіпорын тарапынан өз еркімен жүргізіледі. Бүл жағдайда аудит тексеруінің көлемін және қойылатын талапты кәсіпорын шешеді. Міндетті аудит мемлекет құрылымының арнайы анықтаған шешімі бойынша жүргізіледі. Көбінесе бұл жағдайда заң орыңдары кәсіпорынға аудит тексеруін жүргізуді талап етеді. Шаруашылық субъектісінің көрсеткіштерін тексеруді заң орындары анықтайды. Тексеру жүргізу тәртібін, жұмыс көлемін заң орны тапсырады.
Нарықтық қатынастың даму кезеңінде жалпы аудиттің атқаратын рөлі' өте үлкен. Сондықтан да аудиттің әр түрінің атқаратын қызметі де, тапсырушылар талабына сәйкес олардың аудит қызметінің даму барысында алатын орны да ерекше.
Жалпы аудит туралы, оның ішіңде сыртқы аудит туралы осыған дейін көптеген түсініктер қарастырылды. Енді сол сыртқы аудиттің ерекшеліктеріне тоқталамыз. Біріншіден, сыртқы аудит аудит фирмалары немесе жеке аудиторлар мен тапсырушылармен келісім-шарт жасау арқылы жүргізіледі.
№ 6 емтихан билеті