- •1. Бухгалтерлік есептің пайда болуының тарихи аспектілері
- •2. Активтердің жіктелуі: қысқа мерзімді активтер. Ақша қаражаттарын және олардын баламаларын тану
- •3. Аудиттің мәні, мақсаты және маңызы
- •1. Бүгінгі күнгі бухгалтерлік есептің қажеттілігі
- •2. Ақша операциялардың есебін ұйымдастыру
- •3. Аудиттің пайда болуы және дамуы
- •1. Бухгалтерлік ақпарат және басқарушылық шешім қабылдау
- •2. Дебиторлық борыштарды тану және жіктеу
- •1. Қаржылық есептілік: экономикалық ақпарат ретінде оның жіктелінуі және оны пайдаланушылар
- •2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің дебиторылқ борыштарының есебі
- •3. Қазақстанда аудиттің қалыптасуы және дамуы
- •3. Аудиттің пәні, объектісі және қызметі
- •1. Бухгалтерлік есептің концептуалдық негізі
- •2. Үмітсіз дебиторлық борыштарды есептен шығару. Күмәнді дебиторлық борыштар бойынша резервтерді бағалау әдістері
- •3. Аудиттің түрлері және аудитке ілеспе қызметтер
- •1. Бухгалтерлік есептегі этика
- •2. Тәуелді және қауымдасқан компаниялардың дебиторлық борыштарының есебі
- •7 Емтихан билеті
- •1. Бухгалтерлік есептің негізін құраушы қағидалар: есептеу қағидасы, үздіксіздік қағидасы
- •2. Қызметкерлердің, жал бойынша, алынуға тиісті сыйақылар бойынша, басқа да дебиторлық борыштарды
- •1. Қаржылық есептіліктің сапалық мінездемелері: түсініктілік, орындылық, сенімділік және салыстырмалық
- •2. Қорларды тану. Қорларды бағалау. Қорларды бағалау әдістері
- •3. Аудиторлық қызметті аттестациялау және лицензиялау
- •1. Қаржылық есептілік элементтері және бухгалтерлік есеп объектілері
- •2. Дайын өнімдердің, тауарлардың, аяқталмаған өндірістің есебі
- •3. Аудиттің халықаралық стандарттары және олардың сипаттамасы
- •1. Актив, міндеттеме, капитал, ұйымның кірістері мен шығыстары туралы түсінік
- •2. Қорлардың қоймадағы және бухгалтериядағы есебі
- •3. Қр аудит стандарттары
- •1. Қаржылық есептің элементтерін бағалау
- •2. Негізгі құралдарды сатып алу есебі
- •3. Аудиторлық мамандық этикасының кодексі
- •1. Есеп саясаты, міндеті, құрылымы
- •2. Негізгі құралдардың амортизациясы: пайдалы қызмет мерзімдері және есептеу әдістері, оларды есепте бейнелеу
- •3. Аудиторлық мамандық этикасының қағидаттары
- •1. Бухгалтерлік есептің рөлі және маңызы
- •2. Негізгі құралдардың шығыс етілуі: тану және есепте ашып көрсету
- •3. Елеулілік түсінігі
- •1. Бухгалтерлік баланстың құрамы мен құрылымы
- •2. Материалдық емес активтерді тану (38қехс)
- •3. Қателіктер және заңсыз әрекеттер. Заңсыз бұрмалауларды кездестіргендегі аудитордың әрекеттері
- •15 Емтихан билеті
- •1. Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің құрамы және сипаттамасы
- •2. Материалдық емес активтерді амортизациялау әдістері
- •3. Аудиторлық тәуекелділік туралы түсінік және оның құрамы
- •1. Қысқа және ұзақ мерзімді міндеттемелердің құрамы және сипаттамасы
- •2. Міндеттемелердің түсінігі және жіктелуі
- •3. Ажыратылмас тәуекелділік және оны бағалау
- •1. Капиталдың құрамы және сипаттамасы
- •2. Қаржылық міндеттемелер есебі: банктік және басқа займдар, дивидендтер мен қатысушылар кірістері
- •3. Бақылау тәуекелділік және оны бағалау
- •1. Шаруашылық операцияларының бухгалтерлік баланс баптарына әсері
- •2. Салықтар бойынша міндеттемелер есебі. Басқа да міндетті және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер есебі
- •3. Таба алмау тәуекелділігі
- •1. Бухгалтерлік баланстың жіктелуі
- •2. Еңбекақы бойынша қысқа мерзімді кредиторлық борыштар есебі
- •3. Елеулілік және оның деңгейін анықтау аудиторлық тәукелділіктің арасындағы байланыс
- •1. Екі жақты жазудың мәні
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Кредиторлық борыштар есебі: жабдықтаушылар мен мердігерлерге; еншілес (қауымдасқан, бірлескен) ұйымдарға
- •3. Аудиторлардың жауапкершілігін сақтандыру
- •1. Бухгалтерлік есеп шоттарының анықтамасы және мақсаты
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Кірістер және шығыстар түсінігі. Кірістер және шығыстар тану критериі
- •3. Аудиторлық дәлелдеулер және оның түрлері
- •1. Бухгалтерлік есептің шоттар жоспары және шоттарының жіктелуі
- •Активтік шот
- •Пассивтік шот
- •2. Тауарды сатудан және оған көрсетілген қызметтерден түсетін кірістер есебі
- •3. Аудиторлық дәлелдеулер алудың әдістері мен ақпарат көздері
- •1. Топтамалық және талдамалық шоттар
- •2. Сатылған өнімдер мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құндарының есебі
- •3. Дәлелдер алудың белгілер жүйесі
- •1. Есепті цикл
- •2. Пайда және зиян жөніндегі есеп
- •3. Дәлелдер алудағы аудиторлық әдістемелер (тәсілдер)
- •1. Алғашқы құжаттар, олардың реквизиттері және толтыру тәртібі
- •2. Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар
- •3. Кейбір аудиторлық әдістемелер түрлеріне жеке сипаттама
- •1. Шаруашылық операцияларын тіркеу және талдау олардың бухгалтерлік шоттарда бейнеленуі
- •2. Шығарылған қаржылық құралдардың бастапқы танылуы (32,39 қехс). Меншік және тартылған капиталға бөлу
- •3. Аудиторлық әдістемелерінің түрлеріне жеке сипаттама
- •1. Айналым ведомості – бухгалтерлік процедураның бақылау құралы
- •2. Төленбеген капитал есебі
- •3. Аудиторлық құжаттар және олардың түрлері
- •1. Бухгалтерлік есепті жүргізу формалары
- •2. Ұйымның резервтерінің есебі: резервтік капитал, активтерді қайта бағалау резервтері; шетел валютасын қайта санау резервтері және басқа да резервтер
- •3. Іс құжаттарының маңызы мен мағынасы
- •1. Ақша қаражаттары: анықтауы, өлшеуі және есебі
- •2. Эмиссиялық кіріс есебі
- •3. Аудитор жұмысының сапасын бақылаудағы негізгі қағидаттар мен әдістемелік жүйелер
- •1. Дебиторлық борыштың танылуы мен бағалануы
- •2. Есепті және өткен кезеңнің бөлінбеген пайдасы
- •3. Ішкі бақылау жүйесі және оның құрамы (ібж)
- •1. Күмәнді дебиторлық борыштар туралы түсінік
- •1. Дебиторлық борыштың есебі
- •2. Қаржылық есептіліктің мақсаты. Қаржылық есептіліктің құрамдас бөліктері
- •3. Бақылау ортасы (бо) туралы түсінік және оның құрамы, көптүрлілігі
- •2. Баланста көрсетілетін ақпарат
- •3. Бақылау ортасын бағалау. Бақылау тәсілдері (бт) және олардың көп түрлілігі
- •1. Қорлар жайлы түсінік. Қорлардың жіктелуі
- •2. Капиталдағы өзгерістер туралы есеп
- •3. Бақылау жүйесінің сенімділігін бағалау әдістері
- •1. Қорларды бағалау әдістері: орташа есептік құны бойынша, фифо, лифо және арнайы ұқсастық әдістері
- •2. Ақша қозғалысы туралы есеп
- •3. Бақылау жүйесінің сенімділігін бағалау әдістері
- •1. Қорлардың өзіндік құнын анықтау қағидасы
- •2. Түсініктеме жазбаларда ақпараттарды ашып көрсету. Есеп саясаты түсінігі, оның құрылымы
- •3. Сұрыптаудың аудиттегі негізгі қағидаттары
- •1. Ұзақ мерзімді активтер жайлы түсінік, олардың жіктелінуі
- •2. Қорытынды кірісті немесе зиянды табу, жабылушы жазбалар. Корпоративті табыс салығы бойынша шығындар есебі
- •3. Сұрыптаудың қажеттілігі және сұрыптап тексеруді жүргізудің кезеңдері
- •1. Материалдық емес активтердің және негізгі құралдардың анықтамасы және сипаттамасы
- •2. Жабылмаған зиянды есепте және қаржылық есептілікте бейнелеу
- •3. Сұрыптап тексеруге қажет сұрыптау жиынтығын (стратификация) анықтау
- •1. Бастапқы құны, ағымдағы құны, баланстық құны, өткізу құны және жойылу құны
- •2. Ақша қозғалысы туралы есепті құрастырудың тікелей әдісі
- •3. Сұрыптау тәсілін тандап алу
- •1. Ұзақ мерзімді активтердің амортизациясы және тозуы: анықтамасы және мәні
- •2. Ақша қозғалысы туралы есепті құрастырудың жанама әдісі
- •3. Жоспарлаудың қағидаттары мен кезеңдері
- •1. «Шығыстар» және «ұсталымдар» түсінігінің мәні
- •2. Басқа да міндеттемелер есебі: алынған аванстар; алдағы кезең кірістері; шығарылуға тиісті топтар міндеттемелері; өзге де міндеттемелер
- •3. Аудитордың клиентпен алдын ала танысуы (бастапқы жоспар)
- •1. Ұсталымдар мен шығындардың және есепті кезең шығыстарының өзара байланысы
- •2. Кәсіпорында жасалған саудалық маркалар, іскерлік бедел
- •3. Міндеттеме-хат және аудит жүргізу жөніндегі келісім-шарт
- •1. Пайда және зиян туралы есеп баптарының маңызы
- •2. Қорлар есебінің мерзімдік және үздіксіз жүйелері
- •3. Аудит бағдарламасы мен жоспарын дайындауға қойылатын жалпы талаптар
- •1. Ұйым шығыстарының бухгалтерлік есеп шоттарында бейнеленуі
- •2. Қорлардың шығыс етілуі.
- •3. Компьютермен дайындалған көрсеткіштер аудитіне қойылатын талаптар
- •1. Міндеттемелердің анықтамасы және жіктелуі
- •2. Қаржылық есептілікті шыншыл ұсыну және қаржылық есептіліктің халықаралық стандартына сәйкестігі
- •3. Компьютер жүйесімен дайындалып, өңделген ақпараттарды дайындау
- •1. Қарызға алынған және меншікті капитал. Акционерлік капитал, қалыптасуы мен өзгеруінің тәртібі. Төленбеген капитал
- •2. Қаржылық есептіліктің құрамдас бөліктері
- •3. Шаруашылық субъектісінің басшыларына жүргізілген аудиттің қорытындысы туралы жазбаша мәлімет беру
- •1. Резервтік капитал
- •2. Басқа да кірістер есебі
- •3. Аудиторлық қорытынды және оны дайындау тәртібі
- •1. Резервтік капиталды құру және пайдалану тәртібі
- •2. Кезең шығыстарының есебі. Өзге де шығыстар есебі
- •3. Аудиторлық қорытынды құрылымы мен түрлері
- •1. Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) және есепті кезеңдегі (өткен кезеңдердегі) дивиденттер
- •2. Материалдық емес активтерді қолдануды тоқтау және есептен шығару
- •3. Сөзсіз, тексерусіз жасалған аудиторлық пікір
- •1. Міндеттемелерді есептеу. Міндеттемелерді бухгалтерлік есеп шоттарында бейнелеу
- •2. Қайта бағалау құны бойынша есепке алу моделі
- •3. Аудиторлық ескерту түрлері. Ескертпесі бар пікір
- •1. Есеп беру, кәсіпорынның шаруашылық қызметінің нәтижесін, оның қаржылық, мүліктік жағдайын анықтайтын көрсеткіштер жүйесі ретінде
- •2. Негізгі құралдардың кейінгі есебі: тарихи құны бойынша есепке алу, негізгі құралдарды қайта бағалау
7 Емтихан билеті
1. Бухгалтерлік есептің негізін құраушы қағидалар: есептеу қағидасы, үздіксіздік қағидасы
Бухгалтерлік есептің келесі негізгі қағидалары бар:
-есептеу қағидасы. Бұл қағида бойынша тауарлар және көрсетілген қызметтер , орныдалған жұмыстар үшін алынған табыстар немесе қойылған талапты айтады. Қойылған талап дегеніміз ақша қаражаты алынуға тиісті берілген шот;
-дербестік принцип. Меншік иелігіне қарамастан әрбір немесе кез-келген ұйым бухгалтерлік есеп шоттарын қолданып, есепті жүргізуге міндетті;
-үздіксіз іс-әрекет қағидасы. Өз қызметін атқарып келе жатқан ұйым жақын арада жойылмай белгісіз уақытқа дейін іс-әрекетін жалғастыра бермек;
2. Қызметкерлердің, жал бойынша, алынуға тиісті сыйақылар бойынша, басқа да дебиторлық борыштарды
Дебиторлық қарыздардың ең басты қолданатын баптарының бiрi «Сатып алушылар және тапсырыс берушiлермен есеп айырысу» табылады.
1210 "Алынуға тиiстi қарыздар" шотында жөнелтiлген өнiм (тауарлар), орындалған жұмыстар және көрсетiлген қызметтер үшiн төлеуге банк қабылдаған есептесу құжаттарын есепке алады.
Алынуға тиiстi дебиторлық қарыздар ағымдағы (немесе қысқа мерзiмдегi) дебиторлық қарыздар, яғни бiр есептiк кезеңнiң iшiндегi болып және ұзақ мерзiмдегi дебиторлық қарыздар, яғни бiрнеше есептiк кезендi қамтитын болып екiге бөлiнедi.
Шаруашылық субъектісіне басқадай опреациялар бойынша тиісті дебиторлық борыштар төмендегідей шоттарда есептелінеді:
1420 – «Қосымша құн салығы»;
1270 - «Алынатын қысқа мерзімді сыйақылар»;
1250 – «Еңбеккерлердің қысқа мерзімді берешек қарыздары»;
1280 – «Қысқа мерзімді басқалай берешектер қарызы».
1270 - «Алынатын қысқа мерзімді сыйақылар» - шотында субъектінің шартта қаралған жалға берген негізгі құралдары берген несиелері мен қарыздары, алған вексельдері үшін пайыз (процент) түрінде алатын сомасы сондай-ақ салынған инвенстициядан алатын дивидендтерінің сомасы есептелінеді. Осыған байланысты 1270 «Алынатын қысқа мерзімді сыйақылар» шотына сәйкес негізгі бухгалтерлік жазулар мына түрде жазылады.
3. ҚР-нда аудиторлық қызметті жүргізуді анықтайтын құқықтар мен нормативтерге шолу
Аудиторлық тексерудің нәтижелері маңызды басқару шешімдерін қабылдауға негіз болады. Сондықтан халықаралық тәжірибеде аудиторлық қызмет тек кәсіби аудиторлық ұйымдармен ғана емес, сондай-ақ мемлекеттік масштабта реттеле алады. Нормативтік-құқықтық реттеу дегеніміз – бұл, аудиторлық тексеру жүргізу объектісінің жұмыс істеуін заңда, нормативтік құжаттарда, ережелерде (ішкі тәртіп, міндеттерді бөлу және т.б.) қарастырылған нормалар мен ережелерге қатысты зерттеу. 250 “Қаржылық қорытынды есепке аудит өткізу кезінде заңдар мен нормативтік актілерді қарастыру” деп аталатын Халықаралық аудит стандартында былай делінген: “Жалпы түсінік алу үшін аудитор кейбір заңдар мен нормативтік актілер субъектінің қызметіне зор ықпал ете алатындығын мойындауға тиісті. Субъект қызметінің белгілі бір заңдарға және нормативтік актілерге сәйкес келмеуі оның қызметін тоқтатуға немесе субъектінің үздіксіз қызметін жалғастыру қабілетінің күмәнға айналуына алып келуі мүмкін. Мысалы, ондай ықпал ету субъектінің лицензиясында немесе оның қызметін жүзеге асыруға берілген басқа рұқсат қағаздарында көрсетілген талаптарға сәйкес келмеген кезде мүмкін болады”. Демек, кәсіпорын қызметінің заңдарға және нормативтік актілерге сәйкес келмеуі оның қаржылық қорытынды есебіне маңызды әсер етуі мүмкін деп пайымдау керек. Бұл жерде бухгалтерлік есепті жүргізуден әдейі бас тарту, жалған құжаттарды салып қою, сөз байласулардың салдарынан елеулі бұрмалаушылықтар орын алуы мүмкін.
№ 8 емтихан билеті