81Акустикалық-гностикалық сенсорлы афазияны түзетуде фонематикалық қабылдауының қалпына келтіру жұмысының бірінші кезеңі

Фонематикалық қабылдауын қалпына келтіру жұмысы келесі

кезеңдерден турады: бірінші кезең — ұзындығының, дыбыстық және

ритмикалық бейнесінің қарама-қарсылығы бойынша сөзді

дифференциациялау (жіктеу). Мысалы, (доп — балапан, көз — велосипед,

тас — қалақай). Әр сөз жұбына суреттер іріктеліп алынады, ал жеке қағаз

жолақшасына сөздер анық, түсінікті жазылуы тиіс. Науқас сөздің дыбыстық

бейнесін суретпен және жазылуымен сәйкестендіреді. Оған біресе бір суретті

алып, біресе екінші суретті алып, соған сәйкес келетін жазуды, керісінше

жазуды сәйкес келетін суретті табу ұсынылады. Сонымен қатар, жеке

сөздерді қабылдауын бекіту сөздерді көшіріп жазу, көшіріп жазу кезінде

сөздерді қайталап айту және есту арқылы бақылауын дамыту барысында

басталады. Ол үшін бір-екі буыннан туратын қысқа сөздер алынады.

Науқастың акустикалық зейінін дамыту, оның оптикалық зейінін

жандандырудан басталады.

82Акустикалық-гностикалық сенсорлы афазияны түзетуде фонематикалық қабылдауының қалпына келтіру жұмысының екінші кезеңі

Екінші кезең — буындық құрамы жақын, бірақ айтылуы, әсіресе түбірі

ұқсамайтын сөздерді дифференциациялау: бала — қара, балық — қалақ,

қауын — жүзім. Жұмыс суреттерге, сурет астындағы жазуға, көшіріп жазуға,

оқуға сүйене отырылып жүргізіледі, өз сөзіне акустикалық бақылау жасауы

дамытылады.

83Акустикалық-гностикалық сенсорлы афазияны түзетуде фонематикалық қабылдауының қалпына келтіру жұмысының үшінші кезеңі

Үшінші кезең — буындық құрамы жақын, бірақ сөздің басындағы

дыбыстарының айтылуы ұқсамайтын сөздерді дифференциациялау (тас —

бас; түн — күн; бала — қала, ), бірінші дыбысы бірдей, ал соңғы дыбыстар

ұқсамайды (қас — қар, көз — көл, бал — бақ). Науқасқа суреттерге, сурет

астындағы жазуға сүйене отырып, белгілі бір дыбыстан басталатын сөздерді

таңдап алу ұсынылады.