- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі қ.И. Сатпаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті
- •Сумен жабдықтау және cарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы
- •Мазмұны
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы - syllabus
- •Оқытушы туралы мағұлмат:
- •1.2 Пән туралы мағұлмат:
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі:
- •Білімді бақылау және бағалау
- •3.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •2. Белсенді тарату материалының мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •2.2 Дәріс сабақтарының конспектісі
- •2 Сур. И.Н.Извековтың эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық схемасы (өлшемдері мм)
- •Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •4 Сур. Суқұбыр тазарту бекеттерінің схемасы
- •5 Сур. Жедел сүзгінің араластырғышқа қайта құрылған схемасы
- •Тұндырғышқа кететін судың есептік шығыны
- •7 Сур. Суды хлорлау кезіндегі түстіліктің төмендеу кинетикасы
- •8 Сур. Қарапайым жедел сүзгінің ірі түйіршіктіге қайта құрылған схемасы
- •8 Дәріс. Сарқынды су әкету жүйесіндегі ғимараттардың ресурстарын қорғау технологиясы. Торларды пайдалану
- •Тор конструкциясын дамыту
- •9 Сур. Тордың қайта құруы
- •Тордың түсіру мен қыру механизмдерін жетілдірудің қажеттілігі
- •10 Сур. Ластардың қозғалуына түсетін күшіне және тырма тістерінің қозғалу схемасы
- •11 Сур. Қоқыстарды лақтыру жұмысының схемасы
- •12 Сур. Лас судан қалдықтарды ұстайтын жаңа тор схемасы
- •13 Сур. Алматы қаласының аэрация бекетінде механикалық торлар схемасы
- •9 Дәріс. Көлденең құмстағышты пайдалану
- •1 Құм түйіршіктеріні 5 сур. Құм құрамы фракциясының интегралды графигі
- •Көлденең құмұстағыштың кіру таратушы құрылғысын пайдалану
- •16 Сур. Көлденең құмұстағыш
- •Құмұстағыштан құм әкетудің гидромеханикалық жүйесін пайдалану
- •17 Сур. Гидроэлеватор мен гидромеханикалық жүйеден тұнба әкету құбырының орналасуының аксонометриялық схемасы
- •10Дәріс. Бірінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •19 Сур. Таратушы құрылғыда қайтарушы тегеріш құрылғысы
- •Тоқымаған материалдар өндірісінің тазарту ғимараттарының жұмысын қарқындату
- •20 Сур. Тазарту ғимараттарының принципиалды схемасы
- •21 Сур. Аэротенк-араластырғыш
- •11Дәріс. Биологиялық тазарту ғимараттарының жұмысын пайдалану
- •Аэротенктерді пайдалану
- •22 Сур. Ауа үрлеу схемасы
- •23 Сур. Аэротенктегі лас сұйықтықты жылыту схемасы
- •Биосүзгілерді пайдалану
- •25 Сур. Биологиялық сүзгі схемасы
- •26 Сур. Регенераторлы төрт тәрізді аэротенк
- •27 Сур. Аэратордың тесікті қалпағы
- •12Дәріс. Екінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •31 Сур. Екінші сатылы тұндырғыштың ивр-40 тұнбасорғыштарындағы қозғалғыш сорғы
- •32 Сур. Радиалды тұндырғыштағы рәзіңке катокты пневмопарларға ауыстыру
- •13 Дәріс. Терең тазалау ғимараттарының жұмысын қарқындату мен пайдалану
- •Биотоғандардағы терең тазалауды негіздеу
- •14 Дәріс. Жоғары су өсімдікті тоғанды пайдалану. Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •35 Сур. Жоғары су өсімдікті лас суды терең тазалайтын тоған
- •Биологиялық тоғанның технологиялық жұмыс режимі
- •Жсө биотоғандарды пайдалану
- •Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •36 Сур. Темірбетон көйлекті коллектор
- •15 Дәріс. Лас су тұнбаларын өңдеу процестерін пайдалану мен қарқындату Үлкен көлемді метантенктерді қарқындату
- •Тұнба әкету жүйелерін пайдалану
- •37 Сур. Тұнба әкету схемасы
- •Қалқыма заттарды жинау құрылғысы (е.В.Алексеев, а.Д.Шинибаев, патент №2031848 рф)
- •38 Сур. Қалқыма заттарды жинау құрылғысы
- •Құм бункерлерін пайдалану
- •40 Сур. Құм бункерлері
- •2.3 Тәжірбиелік сабақтардың мазмұны
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Пән бойынша емтихан сұрақтары
- •59. И.Н.Извековтыњ эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық
- •60.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •61.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •Глоссарий
- •«Сумен жабдықтау және сарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы»
- •050752 – Инженерлік жүйелер және жүйелер мамандығы үшін
Тордың түсіру мен қыру механизмдерін жетілдірудің қажеттілігі
Жұмысшы торлардың пластина тесіктерінде тырма тістері фронталь жазықтыққа перпендикуляр орналасқан, сондықтан әр тіс жұмысшы жазықтыққа тор пластинасы бағытында 12-150 ылдимен орналасқан. Тырма жоғары қарай пластинаның фронталь жазықтықпен қозғалғанда, пластиналарда ұсталған ірі қалдықтар пластинаның фронталь бетімен де олардың арасындағы тесіктер арқылы өтеді. Тор пластиналарының арасындағы тесіктер де ұсталынған қалдықтар жылжығанда бұл ластарға екі күш әсер етеді (10сур.).
Бұл кездегі жылжитын қалдықтардың қос күші (нәтижелі вектор) пластина тесіктерінің ішіне бағытталады. Бұл пластиналар тесігіне қалдықтар тырма тістеріне терең әсер етеді. Кейіннен қалдықтар пластиналар арасына толығымен енеді.
10 Сур. Ластардың қозғалуына түсетін күшіне және тырма тістерінің қозғалу схемасы
1-тор пластинасы; 2-тістері; 3-тырма (станина); 4-шарнирлі-жылжымалы шынжыр; 5-ұсталынған қоқыстардың бөлшектері.
Тырма тістерінен қалдықтар түсудің төмен тиімділігі типтік коснтрукцияның толық жетілдірілмегенінен. Қалдық қабылдау столының үстіндегі шарнирлі фронталь жазықтығының деңгейінде орналасады. Лақтырғышты тырма тістерінен периодты түйістіргенде (11 сур.) пружиналар сығылып, шарнирлер пружиналарына қарай ығысып, лақтырғыш тістерден қалдықтарды толық түсіргенде жоғары динамикалық жағдайда болады. Бұл кезде қабылдау аймағының қасына түсіп, торлардың жұмысының тиімділігін жалпы төмендетеді
11 Сур. Қоқыстарды лақтыру жұмысының схемасы
1-П-тәрізді пластина; 2-тырма; 3-тістер; 4-лақтырғыш; 5-шарнир; 6-қоқыстарды қабылдау столы; 7-серіппе; 8-лақтырғыш тірегі; 9-серіппе тірегі.
Ұсынылған сараптама бойынша лас судан қоқыстарды ұстайтын және әкететін жұмысшы торлардың конструкциясының жаңа конструкциялардан айырмашылығы, жаңа торлар жоғарғы жағы өске шарнирлі орналасқан лақтырғыштардан тұрады. Ол қырғыш механизмінің шестернясы жоғарғы жағының үстінде тырма соңында орналасып қалдық қабылдау аймағына қарай бағытталған. Жаңа тор профильмен жасалған және тырма тістері де осыған сәйкес профильмен жабдықталады.
Осылай ұсынылып отырған лас судан қалдықтарды ұстайтын жаңа тор (12 сур.) едәуір тиімді, сондықтан ірі қалдықтардың құмұстағышқа түсуінен қорғап, құмды әкететін гидроэлеватордың істен шығуын алдын-алады.
Айтылған құрылғыны ірі қоспалардан лас суды пайдалану үшін қолдану қалдықтарды әкетудің сенімділігі мен әкетудің тиімділігін жоғарылатады, пайдалану шығыны мен тордың жөндеу жұмыстарына келетін шығындарды азайтады.
Жаңа торды конструктивті қарастырсақ, келесі өзгерістерді байқаймыз:
- қырғыш механизмнің конструкциясында қырғыштың өзіндегі тырма тістерінің пластинасына (тордың еңкею бұрышы);
а) қима б) 1 түйін
12 Сур. Лас судан қалдықтарды ұстайтын жаңа тор схемасы
- тор рамасында орналасқан пластинаның тұру жағдайы;
- тор пластинасына арынды шашыратқыш қабырға орнатылған.
Механикалық тордың қайта құрылуы жүргізілген. Онда тесік енін 20-35мм-ден 16мм-ге дейін азайтып, алжапқаш-лақтырғыш тырмасының тазалауын жақсарту үшін демпфер орнатылып, лақтырғыш қозғалысының қатаңдығы мен ақырын қайтып бастапқы күйге келуі қарастырылған. Тістерді арамен кесу арқылы жаңа механикалық өлшемі сәйкес келу үшін). Тырмалар қалыңдығы 25мм металдан кесілген, тістерді арамен түп-түзу бірдей, жылтыр қылып тістің өлшемімен бірдей қылып кескен. Алматы қаласының аэрация бекетінде механикалық торлар толық қайта құрылған. Тесіктің ені есептеліп, демпфер орнатылған (13 сур.).
