- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі қ.И. Сатпаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті
- •Сумен жабдықтау және cарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы
- •Мазмұны
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы - syllabus
- •Оқытушы туралы мағұлмат:
- •1.2 Пән туралы мағұлмат:
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі:
- •Білімді бақылау және бағалау
- •3.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •2. Белсенді тарату материалының мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •2.2 Дәріс сабақтарының конспектісі
- •2 Сур. И.Н.Извековтың эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық схемасы (өлшемдері мм)
- •Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •4 Сур. Суқұбыр тазарту бекеттерінің схемасы
- •5 Сур. Жедел сүзгінің араластырғышқа қайта құрылған схемасы
- •Тұндырғышқа кететін судың есептік шығыны
- •7 Сур. Суды хлорлау кезіндегі түстіліктің төмендеу кинетикасы
- •8 Сур. Қарапайым жедел сүзгінің ірі түйіршіктіге қайта құрылған схемасы
- •8 Дәріс. Сарқынды су әкету жүйесіндегі ғимараттардың ресурстарын қорғау технологиясы. Торларды пайдалану
- •Тор конструкциясын дамыту
- •9 Сур. Тордың қайта құруы
- •Тордың түсіру мен қыру механизмдерін жетілдірудің қажеттілігі
- •10 Сур. Ластардың қозғалуына түсетін күшіне және тырма тістерінің қозғалу схемасы
- •11 Сур. Қоқыстарды лақтыру жұмысының схемасы
- •12 Сур. Лас судан қалдықтарды ұстайтын жаңа тор схемасы
- •13 Сур. Алматы қаласының аэрация бекетінде механикалық торлар схемасы
- •9 Дәріс. Көлденең құмстағышты пайдалану
- •1 Құм түйіршіктеріні 5 сур. Құм құрамы фракциясының интегралды графигі
- •Көлденең құмұстағыштың кіру таратушы құрылғысын пайдалану
- •16 Сур. Көлденең құмұстағыш
- •Құмұстағыштан құм әкетудің гидромеханикалық жүйесін пайдалану
- •17 Сур. Гидроэлеватор мен гидромеханикалық жүйеден тұнба әкету құбырының орналасуының аксонометриялық схемасы
- •10Дәріс. Бірінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •19 Сур. Таратушы құрылғыда қайтарушы тегеріш құрылғысы
- •Тоқымаған материалдар өндірісінің тазарту ғимараттарының жұмысын қарқындату
- •20 Сур. Тазарту ғимараттарының принципиалды схемасы
- •21 Сур. Аэротенк-араластырғыш
- •11Дәріс. Биологиялық тазарту ғимараттарының жұмысын пайдалану
- •Аэротенктерді пайдалану
- •22 Сур. Ауа үрлеу схемасы
- •23 Сур. Аэротенктегі лас сұйықтықты жылыту схемасы
- •Биосүзгілерді пайдалану
- •25 Сур. Биологиялық сүзгі схемасы
- •26 Сур. Регенераторлы төрт тәрізді аэротенк
- •27 Сур. Аэратордың тесікті қалпағы
- •12Дәріс. Екінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •31 Сур. Екінші сатылы тұндырғыштың ивр-40 тұнбасорғыштарындағы қозғалғыш сорғы
- •32 Сур. Радиалды тұндырғыштағы рәзіңке катокты пневмопарларға ауыстыру
- •13 Дәріс. Терең тазалау ғимараттарының жұмысын қарқындату мен пайдалану
- •Биотоғандардағы терең тазалауды негіздеу
- •14 Дәріс. Жоғары су өсімдікті тоғанды пайдалану. Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •35 Сур. Жоғары су өсімдікті лас суды терең тазалайтын тоған
- •Биологиялық тоғанның технологиялық жұмыс режимі
- •Жсө биотоғандарды пайдалану
- •Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •36 Сур. Темірбетон көйлекті коллектор
- •15 Дәріс. Лас су тұнбаларын өңдеу процестерін пайдалану мен қарқындату Үлкен көлемді метантенктерді қарқындату
- •Тұнба әкету жүйелерін пайдалану
- •37 Сур. Тұнба әкету схемасы
- •Қалқыма заттарды жинау құрылғысы (е.В.Алексеев, а.Д.Шинибаев, патент №2031848 рф)
- •38 Сур. Қалқыма заттарды жинау құрылғысы
- •Құм бункерлерін пайдалану
- •40 Сур. Құм бункерлері
- •2.3 Тәжірбиелік сабақтардың мазмұны
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Пән бойынша емтихан сұрақтары
- •59. И.Н.Извековтыњ эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық
- •60.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •61.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •Глоссарий
- •«Сумен жабдықтау және сарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы»
- •050752 – Инженерлік жүйелер және жүйелер мамандығы үшін
Тұнба әкету жүйелерін пайдалану
Қалалық канализациялық тазарту бекеттерінің жұмысы тиімділігіне өнеркәсіптегі және тазарту ғимараттарының жұмысы әсер етеді. Бұлар тор, құмұстағыш, әсіресе тұндырғыштың жұмыстарына әсері тиеді. Тұндырғыш жақсы жұмыс істеу үшін, одан тұнбаны әкету қажет.
Щучинск қ. лас су тазарту ғимараттарында тұнба әкетудің схемасы ауыстырылды. Қырғыш механизмнің орнына тұндырғыштың 1 және 11 аймағында орналасқан екі бөліктен 3 және 31 жуу құбырынан тұратын гидрожуу қолданылды. Гидрожуудың схемасы 37 сур. келтірілген.
37 Сур. Тұнба әкету схемасы
1- тұндырғыш секциясы; 2- әкелу құбыры; 3-жуатын құбыр; 4-шашқыш; 5-тұнба шығару құбыры.
Бір секцияны тұнбадан тазартып болғаннан кейін, әкелу құбырындағы ысырма жабылып, тұндырғыш жұмысқа кіріседі. Бір секциядағы гидрожуудың жұмыс уақыты – 15-20мин.
Тұнба шығару жүйесін дамыту нәтижесінде тұндырғыштың жұмысы жақсарып, қалқыма заттарды ұстау тиімділігі 50% жоғарылады.
Қалқыма заттарды жинау құрылғысы (е.В.Алексеев, а.Д.Шинибаев, патент №2031848 рф)
Бұл құрылғы қалалық және өндірістік лас суларды тазартуға, жекелеп айтсақ лас суды бір уақытта лас су тазарту мен қалқыма заттарды жинауға арналған (флотошлам, қалқыма бөлшектер, көбіктер және т.б.).
Қайта құрудың мақсаты құрылғы жұмысының сенімділігін жоғарылату және ғимарат бетінен қалқып шыққан заттарды алудың тиімділігін қамтамасыз ету.
Қалқыма заттарды қайта құруға арналған құрылғының келесі артықшылықтары бар:
- тұндырғыш ғимараты беті бойынша құрылғының ары-бері қозғалу жылдамдығын ылдилы реттеуде кең диапазонға келеді. Бұл кезде реттеу жаппалар арқылы жүргізіледі, ал қалқыма заттарды әкету процесінің сәйкес жылдамдығын визуалды түрде бақыланады;
- қалқыма заттарды алу тиімділігі 90-95%, ал прототип бойынша 65-70% жетеді;
- электр энергиясын азайту әсерінен электр энергиясының шығыны азайды. Өйткені құрылғының салмағы мен энергия пайда болатын саты саны азайды;
- лайланатын түйіндердің жоқ болуынан қызмет көрсетудің қарапайымдылығы, және де ғимараттарға майлағыш заттардың түсіп кету қаупі жоқ. Ал бұл өте маңызды жаңа, мысалы, ауыз-су тазарту ғимараттарында.
Көлденең жазықтықта ары-бері қозғалатын қырғышы бар, қалқыма заттарды жинау сыйымдылығы бар қалқыма заттарды жинау құрылғысының айырмашылығы, онда қырғыш кескіш пышақпен жабдықталған, ал оның қозғалысы пневмоқозғауышқа жонғаннан сырнай түрінде иілгіш материалдан жасалған, және қырғыштың ары-бері қозғалуына бағыттаушы рейкамен жабдықталған. Құрылғының жоғарыдан қараған түрі 38а сур., А-А қимасы 38б сур. көрсетілген.
38 Сур. Қалқыма заттарды жинау құрылғысы
1-Қалқыма заттарды қыратын қырғыш; 2-флотошлам қабатын кесетін пышақ; 3-сырнай түріндегі қорап; 4-пневмоқозғауыш; 5-ауа беру құрылғысы; 6-ғимараттың қабырғасы; 7-бағыттаушы рейка; 8-қалқыма заттарды жинау сыйымдылығы; 9-тұндырғыш
Қораптың 3 келетін қозғалыс жылдамдығы 5-35мм/с аралығында реттеледі, келіп-кететін қозғалыс жылдамдығы 15-35мм/с арасында болады. Көлденең жазықтықта құрылғының келіп-кетуі қозғалысының жылдамдығының оптималды вариантын таңдасақ, сыйымдылықта қалқыма заттардың бірқалыпты кесілуін қамтамасыз етеміз. Бұл қалқыма зат қабаттарының (шлам) қалыптасуына әсер етпейді және сұйықтық қозғалысының ламинарлы күйін өзгертпейді. Тұндырғыш бетінен қалқыма заттарды қыру жылдамдығы бізге белгілі құрылғыларда орташа 7,3-10мм/с болғанда, қалқыма заттарды алу тиімділігі 65-70%, ал қайта құрылған қалқыма заттарды жинау құрылғысының оптималды жылдамдығы бастапқы қозғалыс 5-35мм/с болады. Қалқыма заттарды жинау тиімділігі 90-95% құрайды.
