Құмұстағыштан құм әкетудің гидромеханикалық жүйесін пайдалану

Лас сұйықтықтан көлденең құмұстағышта минералды ластарды (құмдар) толық көлемде ұстау 1-ші сатылы тұндырғыштың жұмысын және биологиялық тазарту ғимараттардың жұмысын, сонымен қатар тұнба өңдеу ғимараттарының жұмысын жақсартады. Алматы қаласының бекеттерінде пайдаланатын көлденең құмұстағыштар құмұстағыш түбімен орналастырылған бункерге әкететін тұнба тасымалдайтын гидромеханикалық жүйемен жабдықталған. Бұл жүйе ары қарай жалпы реттегіш арматура арқылы техникалық су құбырына жалғанған. Гидроэлеватордың (17 сур.) 3 арынды құбырында немесе гидромеханикалық жүйенің таратушы құбырларында 5 реттегіш арматура ашылып, сол уақытта гидроэлеватор немесе гидромеханикалық жүйенің 5 реттегіш арматуралары жабылады.

3 арынды құбырда өтетін сұйықтықтың қысымы әсерінен 6 кері қақпақ жабылады. Кері қақпақ орнына жаппа қолдансақ, қолмен реттеуге болады. Қалған 3 арынды құбырларға 6 кері қақпақтар ашық орналасады. 4 жалпы құбырлардан қозғалатын жұмысшы сұйықтық тұнбаның 2 қалта немесе 1 шашыратуға жағдай жасап, ал ауа 6 кері қақпақ немесе ашық жаппа арқылы кетіп, гидроэлеватор қалтасы мен гидромеханикалық жүйенің бітіп қалуының алдын алады.

Гидромеханикалық жүйе

17 Сур. Гидроэлеватор мен гидромеханикалық жүйеден тұнба әкету құбырының орналасуының аксонометриялық схемасы

Кері қақпақтардың болуы қалта мен шашыратқыштан тұнбаның кері жүруіне тыйым салып, құмұстағыштағы құм әкетудің сенімділігін арттырады және көлденең құмұстағыштардың жөндеу мен тазалау жұмыстарына тоқтауын сиретеді. Көп секциялы құмұстағыштарда тұнба әкетудің жаңа конструкциялы гидроэлеватор жүйесін қолдану гидроэлеваторлар мен гидромеханикалық жүйелердің жұмыс сенімділігін арттырып, сонымен қатар құмұстағыштарда құмның жиналып қалуын шектейді. Бірінші сатылы тұндырғышқа және тұнба өңдеу ғимараттарына құмның шығуын төмендетіп пайдалану шығынын азайтады.

Ұсынылатын әдебиеттер

5 нег. [5-16;238-269;285-326;331-366];

9 қос. [203-216;225-233;245-248;253-256];

10 қос. [14-16;17-39].

Бақылау сұрақтары:

1. Көлденең құмұстағышта лас судың оптималды жылдамдығы кандай болу керек?

2. Құм құрамы фракциясының интегралды графигі.

3. Көлденең құмұстағыштың кіру таратушы құрылғысын қайта құру.

4. Құмұстағыштан құм әкетудің гидромеханикалық жүйесін қайта құру.

5. Гидроэлеваторлық тұнба әкету жүйелі құмұстағыш

10Дәріс. Бірінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану

Лас суларды мөлдірету үшін лас сұйықтық ортадан беретін бірінші сатылы радиалды тұндырғыштар пайдаланылады.

Жұмысшы радиалды тұндырғыштардың бір кемшілігі болып таратушы құбырдан шыққан лас су ағыны шлам шұңқырына алдын-ала тұнған тұнбаның қопсуына әкеліп, оның тұны аймағына шығаруына себеп болады. Осының әсерінен тазалау дәрежесі төмендеп, әкетілетін тұнбаның ылғалдылығы өседі.

Тазалау тиімділігін көтеру мен әкетілетін тұнбаның ылғалдылығын төмендету мақсатында радиалды тұндырғыш конструкциясы сыртындағы құбырға қайтарушы тегеріш қою ұсынылды (19 сур.).

19 Сур. Таратушы құрылғыда қайтарушы тегеріш құрылғысы

Радиалды тұндырғышқа қойылған мақсатқа жету үшін, ол келесі құрамда болу керек: орталық әкелу құбыры бар цилиндрлік конус, таратушы құбыр, табанының орталық бөлігінде орналасқан шлам шұңқыры, қозғалатын қырғыш механизм, қырғыш және әкелу құбырына жабыстырылған конус тәрізді шұңқыр үстіне орналасқан қайтарушы қабырға. Бұл кездегі конус табанының диаметрі шұңқыр диаметріне тең болу қажет.

Тұндырғыш келесі ретпен жұмыс істейді. Лас сұйықтығының ағыны орталық жылу құбырымен таратушы құбырға келіп жоғарыдан төмен қарай айналу қозғалысы болады. Сұйық ағыны қайтарушы қабырғаға дейін жетіп бағытын өзгертеді және цилиндрлік корпустың тұну аймағына ақырын түседі. Бұл кезде тұнбаның шлам шұңқырында араласуы жүрмей, қоспаның тұнуы жүреді. Бұл қоспаның тұнуына әсер етіп, әкетілетін тұнбаның ылғалдылығын азайтады және тұнған қалқыма заттардың қайта шығуына жол бермейді. Зертханалық сараптама берілгендері бойынша тұндырғышта ластанған судың мөлдірлеуі тұнған тұнбаның қоспаны ұстауы 10-15%-ке жақсартады. Әкетілетін тұнбаның ылғалдылығын азайту тұнба алаңдарын пайдалану көлемдерін азайтуға әкелді.