36 Сур. Темірбетон көйлекті коллектор

а) Қайта құруға дейін; б) Қайта құрудан кейін

Жұқа коллекторларды қайта құрғанда коллектордың ішінен кіші диаметрлі металл құбырын орналастыруға болады. Бұл үшін су әкету коллекторының бетінен 4-6м учаске (металл құбырдың ұзындығынан) ашылады. Коллектордың ашық бөлігіне металл құбырлардың секциясы түсіріліп, бақылау құдығына орналастырылған лебедка арқылы коллекторға орнатылады. Соңғы жылдары су әкету құбырларын қайта жарақтандыру үшін әр-түрлі пластмасс құбырлар пайдалануда. Олардың кең пайдалануы жоғары гидравликалық, мықты көрсеткіштермен және химиялық коррозияға төзімділігіне байланысты. Әдісті пайдаланудың тиімділігі көбінесе жұмыс өндірісінің әдісін таңдағанға байланысты. Әр-түрлі полимер материалдарынан жасалған құбырларды жалғау әдістері 10 кестеде көрсетілген.

10 кесте

Пластмасс құбырларының типтері

Көрсеткіш	Қойылым түрлері
	Қайыс ұзындығы	Барабандарды орайтын қайыстар	Ұзыны	Қысқасы
Материал диаметрі, мм	1200 дейін ПП, ПВД, ПНД	150 дейін ПВД, ПНД	1200 дейін ПП, ПВД, ПНД, ЦВХ	300 дейін ПВХ
Жалғау әдістері	Түйістерді дәнекерлеу	Түйістерді дәнекерлеу	Сақиналардағы құбырды дәнекерлеу, жабыстыру	Сақиналардағы құбырды жабыстыру
Құбыр мен қайыс ұзындығы, м	800 дейін	200 дейін	6; 11,5	0,5-3

Құбырларды қайта жарақтандыру жұмысының өндірісінде ор-шұңқыр кеңірек қазылып, аймақтың бір шетінен пластмасс құбырлар тартылады. Олар біреуден кейін, су әкету коллекторының диаметріне жалпы диаметрлі пластмасс құбырды енгізеді.

Ұсынылатын әдебиеттер:

8 нег. [4-11; 57-101; 108-109];

14 қос. [30-36; 75-80; 114-130].

Бақылау сұрақтары:

1. Жоғары су өсімдікті лас суды терең тазалайтын тоған. Причинами реконструкции водоотводящих сетей.

2. Биологиялық тоғанның технологиялық жұмыс режимі

3. ЖСӨ биотоғандарды пайдалану

4.Темірбетон көйлекті коллекторді қайта құру.

5. Су әкету тораптарда қирайтын маселелер дегеніміз не?

6. Шет елде су әкету тораптарында жер жұмыстарын істеу ұшін қандай жылжымалы автокөлік-жөндеу фирмасы кеңінен пайдаланады?

15 Дәріс. Лас су тұнбаларын өңдеу процестерін пайдалану мен қарқындату Үлкен көлемді метантенктерді қарқындату

Жөндеп іске қосу жұмыстарының тәжірибесінде метантенкті пайдалануға қосу қиын жұмыстардың бірі.

Біз білетіндей метантенктерді технологиялық режимге шығарудың келесі түрлері бар:

• лас сұйықтықта;

• шикі тұнбада.

• Метантенк темірбетон резервуар сияқты келесі өлшемді: диаметрі

• 20м, 14м, пайдалы көлемі 4000м³.

Резервуардың артқы жағы кірпішпен «көйлек» өрілген. Қаңғыған массаны араластыру көлденең жазықтықта булы инжектор көмегімен, а тік метантенк сорғыш бекетіне қойылған 8Ф-12 сорғышы арқылы іске асады. Осыған орай ғимараттың жобалық өнімділігі – 200мың м³/тәул лас су, ал айтылған периодта ғимаратқа 150-160мың м³/тәул лас су келіп түсті. Сондықтан №1 және №2 метантенкті іске қосуға шешім қабылданды. Процесті жылдамдату мақсатында тұнбаға метантенкті іске қосуы шешілді.

Метантенкті толтыру келесі түрде жүргізіледі. Бірінші сатылы тұндырғыштың тұнбасы екі тәулік бойы әкетілмейді. Осы периодта белсенді тұнба ғимарат басына айдалады. Содан кейін №1 метантенк бірінші сатылы тұндырғыштың шикі тұнбасы мен белсенді тұнбасына жүктеледі. Одан кейін тұнба деңгейі инжектордан 0,5м көтеріліп, будың берілуі басталады. Екі күн өткеннен кейін жиналған тұнбаны тұндырғыштан қарапайым ретпен күніне 3 рет аламыз. Бірақ белсенді тұнбаны ғимараттардың басына берілуі тоқтатылмайды. №1 метантенк тоғаннан кейін осындай кезекпен №2 метантенк толтырылды. Метантенктің екеуі 4 күнде толтырылып олардың айдалуы басталады (әр күнде 12 сағ). Зертхана сараптамасының берілгендері бойынша метантенкке жүктелген тұнба ылғалдылығы 95,3-97% теңдеседі. 15 тәулікте метантенктің екеуінде ылғалдылық 99% өседі. Іске қосу жұмыстары бітуге жақындағанда ылғалдылық 97,8-97,1% жетеді.

Метантенктерді осындай режимге шығарғаннан кейін, олар жақсы жұмыс істей бастады, яғни шикі тұнба мен белсенді тұнбаны күнде жүктегеннен кейін әр метантенктегі саны 700-750м³ болады.