- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі қ.И. Сатпаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті
- •Сумен жабдықтау және cарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы
- •Мазмұны
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы - syllabus
- •Оқытушы туралы мағұлмат:
- •1.2 Пән туралы мағұлмат:
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі:
- •Білімді бақылау және бағалау
- •3.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •2. Белсенді тарату материалының мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •2.2 Дәріс сабақтарының конспектісі
- •2 Сур. И.Н.Извековтың эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық схемасы (өлшемдері мм)
- •Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •4 Сур. Суқұбыр тазарту бекеттерінің схемасы
- •5 Сур. Жедел сүзгінің араластырғышқа қайта құрылған схемасы
- •Тұндырғышқа кететін судың есептік шығыны
- •7 Сур. Суды хлорлау кезіндегі түстіліктің төмендеу кинетикасы
- •8 Сур. Қарапайым жедел сүзгінің ірі түйіршіктіге қайта құрылған схемасы
- •8 Дәріс. Сарқынды су әкету жүйесіндегі ғимараттардың ресурстарын қорғау технологиясы. Торларды пайдалану
- •Тор конструкциясын дамыту
- •9 Сур. Тордың қайта құруы
- •Тордың түсіру мен қыру механизмдерін жетілдірудің қажеттілігі
- •10 Сур. Ластардың қозғалуына түсетін күшіне және тырма тістерінің қозғалу схемасы
- •11 Сур. Қоқыстарды лақтыру жұмысының схемасы
- •12 Сур. Лас судан қалдықтарды ұстайтын жаңа тор схемасы
- •13 Сур. Алматы қаласының аэрация бекетінде механикалық торлар схемасы
- •9 Дәріс. Көлденең құмстағышты пайдалану
- •1 Құм түйіршіктеріні 5 сур. Құм құрамы фракциясының интегралды графигі
- •Көлденең құмұстағыштың кіру таратушы құрылғысын пайдалану
- •16 Сур. Көлденең құмұстағыш
- •Құмұстағыштан құм әкетудің гидромеханикалық жүйесін пайдалану
- •17 Сур. Гидроэлеватор мен гидромеханикалық жүйеден тұнба әкету құбырының орналасуының аксонометриялық схемасы
- •10Дәріс. Бірінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •19 Сур. Таратушы құрылғыда қайтарушы тегеріш құрылғысы
- •Тоқымаған материалдар өндірісінің тазарту ғимараттарының жұмысын қарқындату
- •20 Сур. Тазарту ғимараттарының принципиалды схемасы
- •21 Сур. Аэротенк-араластырғыш
- •11Дәріс. Биологиялық тазарту ғимараттарының жұмысын пайдалану
- •Аэротенктерді пайдалану
- •22 Сур. Ауа үрлеу схемасы
- •23 Сур. Аэротенктегі лас сұйықтықты жылыту схемасы
- •Биосүзгілерді пайдалану
- •25 Сур. Биологиялық сүзгі схемасы
- •26 Сур. Регенераторлы төрт тәрізді аэротенк
- •27 Сур. Аэратордың тесікті қалпағы
- •12Дәріс. Екінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
- •31 Сур. Екінші сатылы тұндырғыштың ивр-40 тұнбасорғыштарындағы қозғалғыш сорғы
- •32 Сур. Радиалды тұндырғыштағы рәзіңке катокты пневмопарларға ауыстыру
- •13 Дәріс. Терең тазалау ғимараттарының жұмысын қарқындату мен пайдалану
- •Биотоғандардағы терең тазалауды негіздеу
- •14 Дәріс. Жоғары су өсімдікті тоғанды пайдалану. Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •35 Сур. Жоғары су өсімдікті лас суды терең тазалайтын тоған
- •Биологиялық тоғанның технологиялық жұмыс режимі
- •Жсө биотоғандарды пайдалану
- •Су әкету тораптарын жөндеу және пайдалану
- •36 Сур. Темірбетон көйлекті коллектор
- •15 Дәріс. Лас су тұнбаларын өңдеу процестерін пайдалану мен қарқындату Үлкен көлемді метантенктерді қарқындату
- •Тұнба әкету жүйелерін пайдалану
- •37 Сур. Тұнба әкету схемасы
- •Қалқыма заттарды жинау құрылғысы (е.В.Алексеев, а.Д.Шинибаев, патент №2031848 рф)
- •38 Сур. Қалқыма заттарды жинау құрылғысы
- •Құм бункерлерін пайдалану
- •40 Сур. Құм бункерлері
- •2.3 Тәжірбиелік сабақтардың мазмұны
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Пән бойынша емтихан сұрақтары
- •59. И.Н.Извековтыњ эжектор конструкциясын пайдаланған реагентті шаруашылық
- •60.Тесікті полиэтилен құбырларымен қайта жарақтандырылған араластырғыш
- •61.Реагенттерді енгізудің технологиялық схемасын пайдалану
- •Глоссарий
- •«Сумен жабдықтау және сарқынды суды әкету жүйесіндегі ресурсты қорғау технологиясы»
- •050752 – Инженерлік жүйелер және жүйелер мамандығы үшін
27 Сур. Аэратордың тесікті қалпағы
Ұсынылатын әдебиеттер:
7 нег.[4-7; 66-68];
12 қос.[137-141;149-150;156-161].
Бақылау сұрақтары:
1. Аэротенктерді қайта құру.
2.Аэротенкінің қыскы кезіндегі жұмысы.
3.Регенераторлы төрт тәрізді аэротенк.
4. Аэротенк-ығыстырғышты қайта-құру.
5. Биосүзгілерді қайта құру.
6. Қарағады облысы Жайрем қаласындағы лас су тазалау ғимараттарының екі тәрізді аэротенк-ығыстырғыштың жұмысы.
7. Алматы қаласындағы лас су тазалау ғимараттарының төрт тәрізді аэротенкің қайта құру.
12Дәріс. Екінші сатылы радиалды тұндырғыштарды пайдалану
Аэротенктерден кейін лас су құрамынан артық белсенді тұнбаны бөлу үшін, конструкциясына бірінші сатылы тұндырғыштардан айырмашылығы жоқ екінші сатылы радиалды тұндырғышты қолданамыз.
Екінші сатылы радиалды тұндырғышқа аэротенктерден кейінгі өңделген су түсетін болғандықтан, онда радиалды тұндырғыштың жұмысына едәуір әсер ететін белсенді тұнбалар болады. Алматы қаласының аэрация бекетінде D=40м болатын екінші сатылы типтік радиалды тұндырғыштар қабылданған. Лас су қоспасы мен белсенді тұнба құрылғысына беріліп, ол тұндырғыш ауаның деңгейінен төмен тұрған кеңею құбырына айналады. Таратушы құрылғысынан шыққан қоспа биіктігі 1,3м болатын цилиндрге бағытталған қабырғалы кеңістікке шығады. Бұл тұну аймағына тұнба қоспасының енуіне жағдай жасайды. Мөлдірленген су суағар арқылы құрамалы сақина науасына жиналып, шығару камерасына барады. Тұнба түбіне тұнған белсенді тұнба тұнбасорғы көмегімен, гидростатикалық арын күшімен, өз бетімен тұнба камерасына әкетіледі.
Екінші сатылы тұндырғыштардың жұмыстарын жақсарту үшін, түбінің біркелкісіз болғанда уақытылы тұнбаны әкету үшін, тұндырғыш түбімен механикалық жылжығышта қозғалатын тұнбасорғыға «сорғы» жалғауды ұсындық. Түбінің деңгейі төмен түскенде «сорғы» ішке кіреді. Қозғалғыш «сорғы» рұқсат етілген жұмыс қабілеттілігі 250мм. «Сорғы» қозғалатын бөлігі D=500м құбырдан жасалған, 31сур., ішкі жағында айналуға қарама-қарсы тұратын 4 бағыттаушы бұрыштық бар. Тұндырғыштардың қозғалысы радиалды тұндырғыш жиегімен жүретін арбамен іске асырылады.
31 Сур. Екінші сатылы тұндырғыштың ивр-40 тұнбасорғыштарындағы қозғалғыш сорғы
Алдында қолданылған жүргіш арба конструкциясын, анықтап айтсақ жүргіш катоктың тиімділігі төмен болды, ал шығыны едәуір көп. Каток қалыңдығы 12мм әрленген рәзіңке, доңғалағы D=400м – 13дана, кейін болатпен тартылды. Пайдалану барысында рәзіңке желініп, ал болат дискілер бетондалған жолды құртты. Катоктың болат көмекшілері (тірек) арбаның алға немесе артқа еңкеюіне мүмкіндік бермеді.
Бірақ алға-артқа «теңселу (дірілдеу)» әсерінен қалып (дәнекерленген жік біртіндеп ажырататын) құрып және бір уақытта қалыптың орталық бөлігі (тоқтүсіргіштің подшипнигі) құриды.
Рәзіңке катоктарды пневмоларға ауыстырдық. Бұны енгізу тіреуші түйін мен жолға түсетін динамикалық жүктен босатты, 32 сур.
32 Сур. Радиалды тұндырғыштағы рәзіңке катокты пневмопарларға ауыстыру
Авиациялық екі доңғалақтың бір катоктың орнына қойсақ радиалды тұндырғыш жұмысының сенімділігін арттырады, қозғауыш-арбаның жүрісін жеңілдетеді, шайқалуы жоғалады, механикалық теңселу мен қозғалыс жолының бүлінуі болмайды.
Пайдалану барысында радиалды тұндырғыштардың суағар науалары жасыл балдырлар мен микроағзалармен өсіп кетіп, біраз уақыттан кейін шіруге келді. Сондықтан оператор біршама уақыттардан кейін суағар науаларын қолмен тазарту жүргізеді. Біз радиалды тұндырғыштардың суағар науасын гидравликалық тазалауды ұсындық.
Бұл үшін қырғыш механизм фермасына 1,5К-6 маркалы сорғышты бекіттік. Оның тұндырғыштан гидрожууға алатын судың сорғыш құбыры d=50мм, 33 сур. Сорғылар бір уақытта екі науаны тазалайтын қажетті су қысымын береді. Түсіру қадамы 10мм болатын d=50мм металл құбырға жабыстырылған d=2мм тесігі бар латун пластиналары бар.
Ұсынылатын әдебиеттер:
7 нег.[13-28; 59-93]
12 қос.[161-179; 194-199; 207-210;215-238].
Бақылау сұрақтары:
1. Радиалды тұндырғыштағы рәзіңке катокты пневмопарларға қайта құру.
2. Екінші сатылы тұндырғыштың суағар науаларын гидравликалық тазалау.
3. Екінші сатылы тұндырғыштың ИВР-40 тұнбасорғыштарын қайта құру.
4. Екінші сатылы тұндырғыштың суағар науасын механикалық тазалау.
