Конвейерлердің технологиялық схемалары, өнімділігі

Карьерлерде ленталы (таспалы) конвейерлер кең қолданыс тапты. Карьерлiк конвейерлердiң техникалық сипаттамасы 10.1 - кестеде келтiрiлген.

Ленталы конвейер (10.1 сурет) лентадан 1, металл конструкциясына қондырылған ролик тiректерiнен 2, барабандардан 3, лентаны тарту құрылғысынан 4 және толтыру құрылғысынан тұрады. Конвейер лентасы бiр мезгiлде жүк көтерушi және тарту органы болып есептеледi. Ашық кен жұмыстарында резиноматалы және көптөсемдi ленталар кең қолданылады.

10.1 сурет. Ленталы конвейердiң схемасы: 1-конвейердiң лентасы; 2-ролик тiректерi; 3-жетектi барабандар; 4-лентаны тарту құрылғысы; 5-толтыру құрылғысы

Лента арқауы негiзiнен полиамидтiк (капрон, анид), синтетикалық (винилон) немесе көпэфирлiк (лавсан) жiптерден жасалынады. Азғана жүк түсетін конвейерлер үшін мақта қағазды (бельтингтi) және құрама маталар Б-820, ОПБ, БКНЛ қолданылады.

10.1 кесте – Карьер конвейерлерiнiң техникалық сипаттамасы

Көрсеткiштер	Конвейерлер
	КЛШ-500	КЛШ-800	С-160	КЛМЗ	НКМЗ
Лента енi, м	1000	1200	1600	1200	1800
Лентаның жүру жылдам-дығы, м/с	2,26	2,58	1,6-3,15	3,6	4,35
Сағат өнiмдiлiгi, т	500	800	1600-3150	1950	500
Горизонталь конвейердiң ұзындығы, м	400	800	1100	800	500
Жетектiң қуаты, кВт	75	150	400-800	400	1500

Қуаты едәуiр тұрақты конвейерлер үшін резиносымды төсемнiң орнына диаметрi 2,5-10мм болат сымдар пайдаланылған ленталар қолданылады.

Конвейер лентасының енi оның өнiмдiлiгiне және тасымалданатын тау жыныстарының кесектiгiне байланысты болады да, ол 400-500мм шамасында өзгередi. Ауыр тау жыныстарының iрi бөлiктерiн тасымалдау конвейер лентасын тез iстен шығарады, сондықтан бөлiктер мөлшерi әдетте 500 мм-ден аспайды. Конвейердiң жүру жылдамдығы тасымалданатын тау жыныстарының физикалық-механикалық қасиеттерiне, лентаның енiне қарай таңдалынады да, ол 2,0-6 м/с болады.

Рұхсат етiлетiн конвейердiң көтеру бұрышы тасымалданатын тау жыныстарының физикалық-механикалық қасиеттерiне байланысты, ол қопсытылған, тасты тау жыныстары мен қиыршық тас үшін 20-22, 16-18 және 13-15⁰-қа сәйкес. Төмен түсіру кезiнде рұхсат етiлетiн бұрыш көтеру бұрышымен салыстырғанда 2-3⁰-қа кем болады.

Бiр келтiргiштi конвейердiң ұзындығы 400-1500м болады.

Төменгi жағын ұстап тұратын роликтердiң лентаға тау жыныстар қоспасының жабысуын азайтуға бейiмделген арнайы конструкциясы бар. Осы жағынан қарағанда резиналы диска роликтерi ең қолайлы болып шықты.

Жетектi станция конвейер лентасына тарту күшін беру үшін қызмет етедi. Жетектi станцияның негiзгi элементi жетектi барабан, ол редуктор арқылы электрқозғалтқышмен айналдырылады.

Тарту станциясы жетектi барабан арқылы лентаға тарту күшін берiп, лентаның алдыңғы кезде тартылып тұруын қамтамасыз етедi. Тарту қондырғысының негiзгi элементi болып барабан саналады.

Толтыру құрылғылары жүктiң конвейерге түсетін жерлерiне орналастырылады. Олар жүктiң лентаға төгiлмей және басып тастамай түсун қамтамасыз етуi керек, тағы да жүкке лентаның жүру жылдамдығы шамасы мен бағытына тең жылдамдық беруi тиiстi.

Ленталық конвейерлердiң сағаттық техникалық өнiмдiлiгi (м³) лентаның енiне, лентадағы үйіліп жатқан тау жыныстардың көлденең қимасының пiшiнiне және олардың физикалық-механикалық қасиеттерiне, лентаның жүру жылдамдығына байланысты болады да, төмендегi формуламен анықталады

П_{к тех} = 3600 FVK_т , (10.1)

мұндағы F-үйілген тау жыныстарының көлденең қимасының ауданы, м²; V-конвейерлiк лентаның жүру жылдамдығы, м/с; К_т - лентаны толтыру коэффициентi (К_т =0,8  1,0).

Лентада үйіліп жатқан тау жыныстарының көлденең қимасының ауданы А.О. Спиваковскийдiң формуласы бойынша анықталады

F = BK_кK_р(0,9B-0,05)², (10.2)

мұндағы В-лентаның енi,м; К_к-конвейердiң көлбеулiк бұрышын ескеретiн коэффициент; К_р-ролик тiректерiнiң конструкциясын ескеретiн коэффициент (бiр ролик тiрегi үшін К_р=0,13  0,17).

К_н коэффициентiнiң мәндерi төмендегi мәлiметтермен сипатталады:

конвейердiң көлбеулiк бұрышы, градус	10-ға дейiн	12	14	16	18	20
Кн коэффициентi	1	0,97	0,95	0,92	0,89	0,85

Әдебиеттер: 1 нег. 88-90,1 нег. 100-103