- •60 Билет
- •1 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •2 Басқару жүйесін есептеу
- •3 Сусымалы материалдардың автоматты дозалауыштары.
- •61 Билет
- •1 Инфрақызыл сіңірілудің газталдағыштары
- •1 Гидростатикалық және ултрадыбыс қысым өлшеу
- •2 Сұйықтар мен газдар мөлшерінің жылдамдықты және көлемдік есептеуіштері.
- •3 Реттегіш сыныптары
- •62 Билет
- •2 Радиациялық
- •3 Сыйымдылықты манометрлер
- •63 Билет
- •1 Сұйықтар мен газдар мөлшерінің жылдамдықты және көлемдік есептеуіштері.
- •2 Инфрақызыл сіңірілудің газталдағыштары
- •3 Реттегіштер сыныптамасы
- •64 Билет
- •1 Басқару жүйесін есептеу
- •2 Реттегіш
- •65 Билет
- •Сұйықтар мен газдар мөлшерінің жылдамдықты және көлемдік есептеуіштері.
- •66 Билет
- •1 Температуралық шкалалар, температураны өлшеуге арналған аспаптардың сыныптамасы
- •Күшейткіштер сыныптамасы
- •Индуктивтілік датчиктері
- •67 Билет
- •1 Фотоколориметриялық газталдағыштар.
- •2 Электр кедергілі манометрлер.
- •3Қателік сигнал қалай жасалады.
- •68 Билет
- •1 Кеңею термометрлері.
- •2 Манометрлік термометрлер.
- •3 Өлшеу және өлшеуші асапаптардың қателіктері.
- •69 Билет
- •3 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •70 Билет
- •1 Ультракүлгін сіңірілудің газталдағыштары
- •3 Гидростатикалық деңгей өлшеуіштер
- •71 Билет
- •2 Көрсеткіш шыны мен қалытқылы деңгей өлшегіштер.
- •3 Оптикалық пирометрлер.
- •72 Билет
- •1 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •2 Автоматиканы кеңінен қолдану, сипаты мен тереңдігі техникалық прогресс жүзеге асырылатын жағдайлардағы қоғамдық – экономикалық құрылыммен анықталатын әлеуметтік салдарды тудырады.
- •73 Билет
- •3 Пьезоэлектрлік манометрлер
- •74 Билет
- •3 Қазіргі кездегі автоматты жүйелерде, объектілердің реттелетін шамалары туралы ақпаратты алуға арналған көптеген түрлі құрылғылар қолданылады.
- •75 Билет
- •76 Билет
- •1Қысымның тұрақты құламасының шығын өлшеуіштері.
- •2 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •77 Билет
- •1 Электропневматикалық және пневмоэлектрлік түрлендіргіштер
- •78 Билет
- •3 Белсенді кернеу датчиктері
- •79 Билет
- •2 Қысымның тұрақты құламасының шығын өлшеуіштері.
- •80 Билет
- •3Электропневматикалық және пневмоэлектрлік түрлендіргіштер
- •81 Билет
- •1 Автоматиканы кеңінен қолдану, сипаты мен тереңдігі техникалық прогресс жүзеге асырылатын жағдайлардағы қоғамдық – экономикалық құрылыммен анықталатын әлеуметтік салдарды тудырады.
- •3Электропневматикалық және пневмоэлектрлік түрлендіргіштер
- •82Билет
- •1 Магнитті күшейткіштер.
- •83Билет
- •1 Қысымның тұрақты құламасының шығын өлшеуіштері.
- •2 Сыйымдылықты манометрлер
- •3 I. Басқару әдісі бойынша асу тп үш топқа бөлінеді:
- •84Билет
- •1 Ультракүлгін сіңірілудің газталдағыштары
- •85 Билет
- •1 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •2 Ультрадыбысты шығын өлшеуіштер
- •86 Билет
- •87 Билет
- •3 Шығынды өлшеуге арналған аспаптар сыныптамасы.
- •88 Билет
- •3 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •89 Билет
- •90 Билет
83Билет
1 Қысымның тұрақты құламасының шығын өлшеуіштері.
Ротаметр деп аталатын, бұл шығын өлшеуіштердің әрекеті, сұйық пен газдың ағуы үшін құбырдың өтпелі қимасын өзгертетін сезімталды элементтің қалытқының қозғалысына негізделген. Қалытқыдағы қысым құламасы жалпы тұрақты болып қалады, ал оның көтерілу биіктігі өлшенетін сұйықтың немесе газдың шығынының шамасына пропорционал. Ротаметр шкаласы бірқалыпты, ондағы қысымның жоғалымы аз.
Көрсеткішті ара қашықтыққа көрсететін (беретін) ротаметрлер (шкаласыз) жез немесе тот баспайтын болат металдық құбыршадан жасалады. Олар 6,4 МПа дейінгі қысым кезінде өлшеуге арналған. Шығын туралы ақпаратты беруге арналған дифференциалды-трансформаторлық түрлендіргіш болады, оның плунжері қалытқымен бірге қозғалады. РЭ типті, өлшеу шектері 0,025-63 м3/сағ (су үшін) және негізгі қателігі ± 2,5 % ротаметрлер шығарылады. Қосалқы ретінде дифференциалды-трансформаторлық аспап КСД қолданылады. Ротаметрлер жоғарылаушы ағынмен құбырларға қатаң тік орналастырылады.
2 Сыйымдылықты манометрлер
Сыйымдылықты манометрдің әрекеттену принципі, өлшенетін қысымның әсерінен оның пластиналары арасындағы ара қашықтықтың өзгеруі кезінде жалпақ конденсатордың сыйымдылығының өзгеруіне негізделген.
Жалпақ конденсатор үшін сыйымдылық С тең:
C = еS/д (53)
мұндағы е — конденсатор пластиналары арасында ортаның диэлектрлік өтімділігі; S — бір пластинаның ауданы; д — конденсатор пластиналары арасындағы қашықтық.
31 сурет. Электрлік кедергінің манганиндік манометрі.
Қысымның жоғарылауы кезінде д шамасы төмендейді және сыйымдылық гиперболалық заңға сәйкес өзгереді. Ең үлкен сезімталдық д бастапқы аз шамалары кезінде алынады. Манометрдің көрсеткішіне температура едәуір әсер етеді.
3 I. Басқару әдісі бойынша асу тп үш топқа бөлінеді:
Келесі сыныпшалары бар басқару объектісі жұмысының өзгеретін жағдайларына бейімделмейтіндер: тұйықталмаған, тұйықталған, аралас. Бұл жүйелерде процестің жүру барысында өндірістік жағдайларда және басқару объектісіндегі өзгерістер ескерілмейді.
Бейімделгіштер (адаптивтілер), бұған кіретіндер: экстремалды, өздігінен кетірілетін, өздігінен оқылатын жүйелер. Бұл жүйелерде басқару нәтижелері талданады және осы талдаудың негізінде ТП БАЖ –дың келтірілуі мен құрылымы түзетіледі.
Ойынмен: үлгілі шешімдер жиынтығымен және шешімді автоматты іздеумен. Бұл жүйелерде объектінің басқарудың әрбір «жүрісіне» реакциясы ескеріледі, процестің жүрісі болжанады және «басқару нұсқалары «ойналады».
II. Құрылымы бойынша ТП БАЖ екі топқа бөлінеді:
Орталықтандырылған, бұл кезде басқару объектісіндегі реттеуші органдарды басқару тікелей есептеуші машиналармен басқарумен (ЕМБ) іске асырылады.
Орталықтандырылмағанған, бұл жерде ЕМБ басқару объектісінің жұмыс режимін анықтайтын жеке параметрлерді автоматты реттеу жүйелеріне тапсырма береді.
III. АСУ (БАЖ) – де жүзеге асырылатын, басқару алгоритмдері бойыншажүйелер келесідей сыныпталады:
Талдамалы, мұнда басқару детерминделген математикалық модель бойынша жүргізіледі.
Статистикалық, мұнда басқару үшін процестің статистикалық модельдері қолданылады.
Іздеуші, бұл кезде оптималды басқаруды автоматты іздеу жүргізіледі.
Аралас, алдыңғы типтердің әртүрлі комбинацияларын ұштастырады.
IV. Қолданылатын және берілетін ақпараттар сипаттамалары бойынша АСУ ТП төрт топқа бөлінеді:
Аналогтық, мұнда кіретін және шығатын ақпарат уақыттың үздіксіз функциялары болып табылады.
Импульстік, мұнда уақыттың дискреттік кезеңдеріндегі параметрлерді сипаттайтын мәндердің импульстік кодтарының жүйесі қолданылады.
Сандық, мұнда ақпарат уақыттың дискреттік кезеңдеріндегі параметрлерді сипаттайтын мәндердің сандық кодтары түрінде айналымда болады.
Құрамдас, бұл кезде аналогтық шамаларды дискреттікке түрлендіргіштер қолданылады және керісінше дискреттік шамалардың аналогтыққа түрленуіде жүреді.
Басқару жүйесінің жоғарыда келтірілген сыныптамасы басқарудың әдістері мен құралдарының өте көп түрде бола алатынын куәлендіреді. Қандайда бір жүйені таңдау технологиядағы техникалық прогрестің қарқындауының және өндірістік процестерді басқарудың талап етілуімен, жәнеде басқару жүйелерін жобалаушылар мен қолданушылардың кәсіптілігінің өсуімен анықталады.