3.21 Сурет

Есептің тәртібі келесі. Қарастырылатын желінің активтік кедергісін R, максималды жүктемесін S_мах, cosφ_oр және тұтынушылардың осы категориясы үшін максималды жүктемені пайдалану уақытын біле отыра (3.21 сур. қараңыз), тапсырылған cosφ_oр және белгілі Т үшін максималды шығындар уақытын τ табады. Сосын электрэнергия шығындарын анықтайды. 

                 

                       .                                    (3.29)

Егер желінің қарастырылатын айланы бойынша қуат әртүрлі тұтынушыларға берілетін болса Р_мах, Р_2мах, Р_3мах және т.б., онда шығындарды анықтағанда жеткізілетін энергияның қосынды шамасын ескеріп анықтайтын максималды жүктемені пайдалану уақытының орташа шамасын қабылдау керек

      .      (3.30)

Шың формалы графиктер үшін τ шамасы формуламен анықталады

.                                              (3.31)

      

3.6 Трансформаторлардағы қуат пен энергияның шығындары

 

Трансформатор арқылы қуаттың шығындары барлық уақытта оның орамдарының активтік және реактивтік кедергілеріндегі қуаттың шығындарымен және болаттың магниттелуімен байланысты. Орамдарда пайда болатын шығындар оларда өтетін токтан тәуелді. Магниттеуге кететін шығындар берілген кернеумен анықталады және тұрақты деп қабылданып, бос жүріс шығындарына теңеледі.

Екіорамды трансформаторларда қуаттың шығындары анықталады

,                                      (3.32)

.                                      (3.33)

U кернеуі белгісіз жағдайларда оны трансформатордың номиналды кернеуіне теңейді, трансформатордың R_т және X_т кедергілері осы кернеуге келтірілген.

        n бірдей трансформаторлар қатар жұмыс істегенде олардың балама кедергісі n есе азаяды, ал магниттеуге кететін шығындар n есе көбейеді.

,                                (3.34)

.                             (3.35)

  Қуат шығындары r_т және х_т кедергілерін алдын ала есептемей, трансформаторлардың каталогтағы параметрлері бойынша табылуы мүмкін. Қысқа тұйықтау шығындары ΔP_кз  трансформатордың номиналды тогында анықталатын болғасын

        ал кез - келген басқа токта орамдардағы активтік қуаттың шығындары

,

онда келесі тәуелділік әділ

                 

                                    .

         Онда бір трансформаторда

,                                         (3.36)

       ал n бірдей трансформаторлардың қатар жұмысында

.                                  (3.37)

 Реактивтік кедергінің мәнін қойып, (3.12) - ні (3.35) - ке, алады

.                                      (3.38)

            (3.38) – ден байқалатыны, S = S_ном болса, қысқа тұйықтау кернеуі U_к трансформатордың орамдарындағы реактивтік қуаттың шығынына тең, ол трансформатордың номиналды қуатының үлесімен өрнектелген.

Үшорамды трансформаторларда және автотрансформаторларда активтік қуаттың шығындары әр орамда қуаттың шығындарын қосумен анықталады

_,                    (3.39)

 мұнда S₁, S₂, S₃ - жоғары, орта және төменгі кернеу орамдарынан өтетін қуаттар.

     Реактивтік қуаттың шығындары анықталады

.                (3.40)

        Трансформаторлардағы энергия шығындары анықталады:

                                    

,                              (3.41)

  үшорамды автотрансформаторлар үшін

.        (3.42)