- •1 Электрэнергетикалық жүйелер және электр тораптары туралы жалпы ұғымдар
- •1.1 Электр торабы электрэнергетикалық жүйенің бір бөлігі есебінде
- •1.2 Электр тораптарын жіктеу
- •1.1 Сурет
- •1.3 Электр тораптарына қойылатын талаптар
- •1.4 Электр тораптарын есептеу мәселелері
- •2 Электр тораптарының қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер
- •2.1 Электрберіліс ауа желілерінің қиыстырмалық элементтері
- •2.3 Сурет - Біртізбекті желілердің аралық темірбетон тіректері
- •2.4 Суреті - Ұшты фарфор оқшаулағыштар
- •2.1 Сурет - Ауа желілері сымдарының қиыстырмалары
- •2. 5 Сурет – Ілінетін оқшаулағыштар пф (а) және пс (б)
- •2.6 Суреті – Полимерлік оқшаулағыштар
- •2.2 Кабельдердің қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер
- •2.7 Сурет – Талсымдары секторлы кернеуі 1-10 кВ үшталсымды кабельдің құрылысы
- •2.8 Сурет – Оқшауламасы тігілген полиэтиленнен жасалған кабельдің қиыстырмасы
- •3 Электр торабы элементтерінің сипаттамалары және параметрлері
- •3.1 Ауа және кабель желілерінің орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері
- •3.2 Сурет
- •3.2 Электр тораптары элементтерінің номиналды кернеулері
- •3.3 Электр тораптары бейтараптарының режимдері
- •3.5 Сурет – Үшфазалық электр тораптарының нөлдік нүктесі
- •3.6 Сурет – Үшфазалық токтың төртсымды торабы
- •3.7 Сурет – Бейтарабы оқшауланған торап
- •3.8 Сурет – Бейтарабы оқшауланған торап
- •3.9 Сурет – с фазасы жерге тұйықталғандағы кернеулердің векторлық диаграммасы
- •3.10 Сурет - Бейтарабы оқшауланған жоғарывольттік торап
- •3.11 Сурет – Кернеулер мен сыйымдылық токтарының векторлық диаграммасы
- •3.12 Сурет – Фаза жерге тұйықталғанда бейтарабы өтемделген тораптағы токтардың таралуы
- •3.13 Сурет – Сыйымдылық токты өтемдегендегі токтар мен кернеулердің векторлық диаграммасы
- •3.14 Сурет – Жоғары кернеу торабы
- •3.15 Сурет - Трансформаторлар бейтарабының жағдайы
- •3.4 Трансформаторлар және автотрансформаторлардың орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері
- •3.16 Сурет
- •3.17 Сурет
- •3.18 Сурет
- •3.5 Желілердегі қуат және энергияның шығындарын анықтау
- •3.19 Сурет – Ұзақтық бойынша жүктеменің жылдық графигі
- •3.20 Сурет - Ұзақтық бойынша жүктеменің сатылық графигі
- •3.21 Сурет
- •3.6 Трансформаторлардағы қуат пен энергияның шығындары
- •4 Тұйықталмаған және қарапайым тұйықталған электр тораптарының жұмыс режимдерін есептеу
- •4.1 Торап режимін есептеу мәселесі, негізгі долбарлар
- •4.2 Кернеу шығыны бойынша жүктемесі соңындағы желінің есебі
- •4.1 Сурет
- •4.2 Сурет – Жүктемесі соңындағы желінің векторлық диаграммасы
- •4.3 Тұйықталмаған электр тораптарының режимін есептеу
- •4.3 Сурет
- •4.4 Сақиналы тораптардың режимдерін есептеу
- •4.4 Сурет
- •4.5 Сурет
- •4.6 Сурет
- •4.7 Сурет
- •4.5 Қорек көздерінің айырмашылығы бар кернеулерінде екі жақтан қоректенетін желілердің режимін есептеу
- •4.8 Сурет
- •4.6 Күрделі тұйықталған тораптарды торапты түрлендіру әдісімен есептеу
- •4.9 Сурет
- •4.10 Сурет
- •4.11 Сурет
- •5 Электр жүйелерінің жұмыс режимдері
- •5.1 Активтік қуаттардың теңгерімі және оның жиілікті реттеумен байланысы
- •5.1 Сурет
- •5.2 Сурет
- •5.2 Электр жүйелерінде жиілікті реттеу
- •5.3 Сурет
- •5.6 Сурет
- •5.3 Апаттан кейінгі режимдерде жиілікті реттеу
- •5.7 Сурет
- •5.8 Сурет
- •5.4 Реактивтік қуаттардың теңгерімі және оның кернеуді реттеумен байланысы
- •5.9 Сурет 5.10 сурет
- •5.11 Сурет
- •5.5 Электр тораптарында реактивтік қуаттың көздері
- •5.12 Сурет
- •5.13 Сурет
- •5.14 Сурет
- •5.15 Сурет
- •6 Электр тораптарындағы электрэнергия сапасы және кернеуді реттеу
- •6.1 Электрэнергия сапасының электрқабылдағыштар мен электраппараттардың жұмысына әсері
- •6.2 Электрэнергия сапасының көрсеткіштері
- •6.3 Электр тораптарында кернеуді реттеу мәселесі
- •6.4 Торапта кернеуді өзгерту және реттеу тәсілдері
- •6.1 Сурет
- •6.5 Трансформаторлардың және автотрансформаторлардың трансформация коэффициенттерін өзгертумен кернеуді реттеу
- •6.2 Сурет
- •6.3 Сурет
- •6.6 Торап параметрлерін өзгертіп кернеуді реттеу
- •6.7 Реактивтік қуаттың ағындарын өзгертіп кернеуді реттеу
- •6.4 Сурет
- •6.5 Сурет
- •Мазмұны
4.3 Тұйықталмаған электр тораптарының режимін есептеу
110 – 220 кВ тораптарының режимін есептегенде екі есептік жағдайды айтуға болады: желі соңында тапсырылған кернеу бойынша торапты есептеу (немесе соңының деректері бойынша есептеу) және желінің басында кернеу берілген есеп (басының деректері бойынша есеп).
4.3 суретінде n жүктемесі бар (а) тұйықталмаған тораптың есептік сұлбасы және оның орын ауыстыру сұлбасы (б) көрсетілген.
4.3 Сурет
Соңының деректері бойынша есепті қарастырады. Алғашқы мәліметтер болады: желінің соңындағы кернеу Un, жүктемелердің есептік қуаттары және тораптың параметрлері. Есеп желінің соңынан жүргізіледі. Белгілі кернеу бойынша Un желінің n соңғы айланында қуаттың шығындары анықталады
(4.9)
n айланның басында қуатты табады
,
(4.10)
мұнда Qзn - n айланындағы зарядтық қуат.
(n-1) түйініндегі қуаттың теңгерімі бойынша (n-1) айланының соңындағы қуат анықталады
.
(4.11)
n соңғы айланындағы кернеудің құлауы анықталады
(4.12)
n айланындағы белгілі кернеу Un және кернеудің құлауы бойынша n-1 түйініндегі кернеу Un-1 анықталады
=
+
Δ
=
Un+
ΔUn+
jδUn
(4.13)
немесе кернеудің модулі
Un-1
=
.
(4.14)
кернеуін
анықтаумен тораптың соңғы айланының
режимін
есептеу аяқталады.
Мұнда
келесі айланды есептеу үшін барлық
қажет мәліметтер белгілі болады.
n-1
айланының
есебі n
айланындағы формулалармен жасалады.
Осыған
ұқсас барлық қалған айландар үшін есеп
жүргізіледі.
қуатын
және
А
кернеуін анықтау есептің соңы болады.
Қорек
нүктесінде
кернеуі белгілі болатын басының деректері
бойынша тораптың есептерінде тізбектелген
жуықтаулар әдісі пайдаланылады, мұнда
есептер екі кезеңде жасалынады.
Бірінші жуықтау ретінде (есептің бірінші кезеңінде) барлық түйіндердегі кернеулер тораптың номиналды кернеуіне тең деп қабылданады. Осы шартта тораптағы қуаттардың таралуы табылады.
4.3 суретіндегі белгілеулерге сәйкес есеп келесі реттілікпен жүргізіледі. Тораптың соңғы айланындағы қуаттың шығындары анықталады
(4.15)
Сосын
(4.10)
сәйкес осы айланның басындағы
қуат анықталады.
(n-1)
түйініндегі
қуаттың теңгерімі бойынша n-1
айланының
соңындағы қуат (4.11)
бойынша анықталады.
Осыған
ұқсас тораптың барлық қалған айландары
үшін есеп жүргізіледі.
анықталғанша есеп жүргізіледі.
Есептің келесі кезеңінде екінші жуықтауда жүктеме түйіндеріндегі кернеулер анықталады. Есептің алғашқы деректері болады: А кернеуі және есептің алдыңғы кезеңінде табылған әр айланның соңындағы қуаттар. Тораптың бас айланы үшін
1= - Δ 1, (4.16)
мұнда Δ 1 - тораптың бас айланындағы кернеудің құлауы.
1 = - ΔU1 – jδU1 (4.17)
немесе ашық түрінде
(4.18)
1 нүктедегі кернеудің модулі
U1
=
.
(4.19)
Осыған ұқсас тораптың басқа түйін нүктелеріндегі кернеулер анықталады.
